Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 26 kwietnia 2017 r., sygn. akt II SA/Bd 480/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odrzucił skargę S.C. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Bydgoszczy z dnia [...] w przedmiocie przyznania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji podał, że Komendant Wojewódzki Policji w Bydgoszczy ww. decyzją z dnia [...], po rozpoznaniu odwołania S.C. od decyzji Komendanta Powiatowego Policji w Lipnie z dnia [...], wydanej w sprawie zwrotu wypłaconego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji w części dotyczącej określenia terminu zwrotu równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego; utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji w części dotyczącej zwrotu wypłaconego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego za okres od 20.10.2014 r. do 02.10.2015 r.; określeniu wysokości podlegającej zwrotowi kwoty wypłaconego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego na kwotę 2115,50 zł brutto, zamiast kwoty 2155,50 zł brutto.
Pismem z dnia 27 marca 2017 r. skarżący wniósł za pośrednictwem Komendanta Powiatowego Policji w Lipnie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na opisaną wyżej decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Bydgoszczy.
W dniu 30 marca 2017 r. skarga została przekazana do Komendanta Wojewódzkiego Policji w Bydgoszczy.
W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji w Bydgoszczy wniósł o jej odrzucenie, względnie o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016 r. Nr 718 ze zm.), dalej P.p.s.a., odrzucił skargę. Sąd ten przytaczając treść art. 53 § 1 i art. 54 § 1 P.p.s.a. podał, że skargę do sądu administracyjnego wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie, za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi.
Ustawa nie przewiduje w tym zakresie żadnych wyjątków. Z powyższego wynika, że aby skutecznie wnieść do sądu skargę na orzeczenie organu administracji, skarżący musi to uczynić za pośrednictwem tego organu, w terminie prawem przewidzianym. Wprawdzie ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie wskazuje, co się dzieje w sytuacji, gdy skarżący złoży skargę bezpośrednio do sądu czy innego organu, jednakże powyższą lukę uzupełnia orzecznictwo sądów administracyjnych. W orzecznictwie tym dominuje pogląd, że w przypadku złożenia przez skarżącego skargi do sądu czy organu niewłaściwego, sąd czy też organ, do którego wniesiono skargę, powinien przesłać ją właściwemu organowi administracji publicznej celem nadania dalszego biegu. W tej sytuacji o zachowaniu trzydziestodniowego terminu do wniesienia skargi decyduje data nadania skargi przez sąd, bądź organ administracji w urzędzie pocztowym na adres właściwego organu administracji publicznej.
Sąd I instancji podał, że w niniejszej sprawie bezspornym jest, że ostateczna decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji w Bydgoszczy z dnia [...] została doręczona skarżącemu w dniu 27 lutego 2017 r. Zatem trzydziestodniowy termin do skutecznego wniesienia skargi upływał z dniem 29 marca 2017 r.
Jak wynika z akt sprawy, skarżący wniósł skargę na ww. decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Bydgoszczy za pośrednictwem Komendanta Powiatowego Policji w Lipnie. Zatem nie został spełniony warunek wniesienia skargi za pośrednictwem organu, którego działalności skarga dotyczy. W związku z powyższym celem nadania skardze prawidłowego biegu Komendant Powiatowy Policji w Lipnie zobowiązany był przesłać skargę właściwemu organowi, co uczynił bez zbędnej zwłoki (data wpływu skargi do organu w dniu 28 marca 2017 r. – data prezentaty na skardze) w dniu 30 marca 2017 r. W konsekwencji, pomimo prawidłowego pouczenia o trybie i terminie zaskarżenia, na skutek błędnego skierowania skargi do Komendanta Powiatowego Policji w Lipnie, Sąd ten stwierdził, że skarga została wniesiona skutecznie dopiero w dniu 30 marca 2017 r., czyli z uchybieniem ustawowego terminu.
W zażaleniu S.C. zaskarżył powyższe postanowienie w całości, zarzucając wydanie go z naruszeniem art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że skarga została wniesiona skutecznie dopiero w dniu 30 marca 2017 roku, czyli z uchybieniem ustawowego terminu, w sytuacji gdy termin ten został zachowany.
Na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i nadanie skardze biegu.
W uzasadnieniu podniesiono, że skarżący nie akceptuje poglądu, iż wniósł skargę do niewłaściwego organu, bowiem organem, którego działanie jest przedmiotem skargi - w sprawie zwrotu wypłaconego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego jest właśnie Komendant Powiatowy Policji w Lipnie, a nie organ, który rozpatrywał odwołanie. Skarżący podkreśla przy tym, że we wcześniejszych sprawach również składał skargę na decyzje Komendanta Wojewódzkiego Policji w Bydgoszczy za pośrednictwem Komendanta Powiatowego Policji w Lipnie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i nigdy nie podlegały one odrzuceniu. Przywołał skargę w sprawie o sygn. akt II SA/Bd 596/16 z dnia 6 września 2016 r., która również została złożona za pośrednictwem Komendanta Powiatowego Policji w Lipnie.
Ponadto skarżący nie zgadza się ze stwierdzeniem Sądu, iż w przypadku przesłania skargi do właściwego organu przez organ, do którego skargę wniesiono, o wniesieniu skargi w terminie decyduje data nadania skargi przez sąd bądź organ administracji w urzędzie pocztowym na adres właściwego organu.
Jeśliby przyjąć, że skarżący niewłaściwie złożył skargę - to złożył ją w terminie przewidzianym w art. 53 § 1 P.p.s.a. i skarga powinna podlegać merytorycznemu rozpoznaniu, bowiem nie zawierała braków, które by to uniemożliwiały. Skarżący złożył skargę dzień przed upływem terminu i Komendant Policji w Lipnie miał możliwość przesłania skargi Komendantowi Wojewódzkiemu jeszcze przed końcem dnia 29 marca 2017 r. Przesłanie skargi dopiero w dniu następnym, tj. w dniu 30 marca 2017 r. stanowi niczym nieuzasadnioną zwłokę, która pozbawiła skarżącego prawa do rozstrzygnięcia jego sprawy przez niezawisły sąd.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Zażalenie jest niezasadne.
Jak stanowi art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), dalej P.p.s.a., skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie (...) jest przedmiotem skargi – art. 54 ust. 1 P.p.s.a.
W postępowaniu administracyjnym i w postępowaniu sądowym, ustawodawca wiąże z doręczeniem rozstrzygnięć doniosłe skutki procesowe. Od daty doręczenia rozstrzygnięcia liczyć należy terminy do dokonania określonych, przewidzianych prawem czynności, w tym do wystąpienia z odwołaniem, zażaleniem czy skargą do sądu administracyjnego.
Zaskarżone orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Bydgoszczy z dnia 15 lutego 2017 r. zostało doręczone skarżącemu w dniu 27 lutego 2017 r. (zwrotne poświadczenie odbioru k. 76 akt adm.). A zatem trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi biegł dla skarżącego od dnia 28 lutego 2017 r. i upłynął w dniu 29 marca 2017 r. Tym samym wniesienia skargi w dniu 30 marca 2017 r. nastąpiło po upływie terminu ustawowego do jej wniesienia.
W sytuacji wniesienia skargi do niewłaściwego organu, termin może być zachowany jedynie w przypadku, gdy organ, do którego niewłaściwie skierowano skargę, prześle (nada w urzędzie pocztowym) skargę do właściwego organu przed upływem terminu do wniesienia skargi. Gdy skarga została wniesiona do niewłaściwego organu, organ ten zobligowany jest przekazać skargę organowi właściwemu. Czynnikiem decydującym o zachowaniu terminu do wniesienia skargi będzie data nadania pisma przez niewłaściwy organ.
W niniejszej sprawie skarga wniesiona została do organu niewłaściwego, bowiem do Komendanta Powiatowego Policji w Lipnie. Organ ten przekazał skargę organowi właściwemu, tj. Komendantowi Wojewódzkiemu Policji w Bydgoszczy w dniu 30 marca 2017 r. Oznacza to, że prawidłowym było uznanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, że skarga S. C. przekazana Komendantowi Wojewódzkiemu Policji w Bydgoszczy w dniu 30 marca 2017 r. podlegała odrzuceniu jako spóźniona.
Termin w postępowaniu sądowoadministracyjnym, o jakim mowa w art. 53 ust. 1 P.p.s.a., jest terminem ustawowym. Niedotrzymanie tego terminu powoduje ujemne skutki procesowe – utratę prawa do skutecznego wniesienia skargi.
Stosownie do art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a., sąd odrzuci skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia. Postanowienie może zostać wydane na posiedzeniu niejawnym (art. 58 § 3 P.p.s.a.).
W konsekwencji nie można przyjąć, że zaskarżone postanowienie narusza konstytucyjną zasadę prawa do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP) oraz konstytucyjny zakaz zamykania drogi sądowej dochodzenia naruszonych wolności lub praw (art. 77 ust. 2 Konstytucji RP). Obowiązek zagwarantowania skutecznego dostępu do sądu nie oznacza konieczności zagwarantowania stronom bezwarunkowego i nieograniczonego prawa do składania skarg. Wymóg zachowania terminów ustawowych nie stanowi ograniczenia prawa do sądu i jest usprawiedliwiony koniecznością zapewnienia właściwego funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości.
Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.