Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 8 października 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił skargę A. J. i J. J., na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] lutego 2013 r., w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie nabycia nieruchomości.
W doręczonym skarżącym zawiadomieniu o terminie rozprawy pouczono ich m.in. o zasadach i trybie składania wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Jednocześnie w dniu 8 października 2013 r., na rozprawie, na której ogłoszono ww. wyrok, pouczono skarżących o możliwości, sposobie i terminie złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wydanego w sprawie wyroku oraz o skutkach jego niezłożenia, o konieczności uiszczenia opłaty kancelaryjnej od takiego wniosku. Skarżących pouczono także o możliwości, terminie i sposobie wniesienia od powyższego wyroku skargi kasacyjnej oraz o możliwości ubiegania się przez nich o przyznanie prawa pomocy.
Pismem wniesionym w dniu 15 października 2013 r. skarżący zwrócili się o dokonanie odpisu (kserokopii) protokołu z rozprawy z dnia 8 października 2013 r. i kserokopii wyroku zapadłego w sprawie, informując jednocześnie o dokonanej opłacie kancelaryjnej w wysokości 6 zł.
W dniu 23 października 2013 r. skarżący złożyli wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia zapadłego w niniejszej sprawie wyroku, w którym wskazali, że zawarte w protokole rozprawy z dnia 8 października 2013 r. pouczenie o prawie wniesienia skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego zrozumieli w ten sposób, że skarga kasacyjna musi zostać złożona w ciągu siedmiu dni i musi ją sporządzić profesjonalny pełnomocnik. Natomiast informacja dotycząca zasad sporządzenia uzasadnienia wyroku, była dla wnioskodawców zaskoczeniem. Stwierdzili oni, że nie mogą potwierdzić ani zaprzeczyć, że te słowa dotarły do ich "słuchu". Dodali, że składając wniosek z dnia 15 października 2013 r. o wydanie kserokopii wyroku i protokołu, sądzili, że wyrok będzie wraz z uzasadnieniem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, odmawiając przywrócenia terminu do dokonania ww. czynności, uznał – powołując się przy tym na treść art. 86 i art. 87 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) zwanej dalej "P.p.s.a." - że wnioskodawcy nie uprawdopodobnili braku winy w uchybieniu terminu do dokonania tej czynności.
Zdaniem Sądu Wojewódzkiego, wnioskodawcy zostali bowiem na rozprawie precyzyjnie pouczeni o zasadach i trybie wnoszenia skargi kasacyjnej oraz warunku zaskarżenia wyroku oddalającego skargę, jakim jest zgłoszenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Skarżący zostali o powyższych uprawnieniach także pouczeni w doręczonym im zawiadomieniu o wyznaczeniu rozprawy. Niezapoznanie się lub nienależyte zapoznanie się przez nich z tym pouczeniem, czy też niezrozumienie pouczenia dokonanego przez Sąd na rozprawie, nie mogło być natomiast uznane za okoliczność uprawdopodabniającą brak winy w uchybieniu terminu do dokonania czynności. Świadczy ono co najwyżej o braku należytej staranności skarżących, którzy nie dopilnowali swoich interesów. Mylne zatem zrozumienie przez wnioskodawców treści ww. pouczenia nie mogło świadczyć o braku winy w uchybieniu przednich terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie wyroku wraz z uzasadnieniem.
A. J. i J. J. w złożonym zażaleniu - zaskarżając powyższe postanowienie i wnosząc o jego uchylenie – podnosili, że składając wniosek z dnia 15 października 2013 r. byli przekonani, iż otrzymają odpis wyroku wraz z uzasadnieniem. Błędnie bowiem zinterpretowali skierowane do nich pouczenie w tym przedmiocie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie w przypadku, gdy strona w sposób przekonywujący przytoczy okoliczności, które uprawdopodobniają brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Brak winy należy rozumieć jako dopełnienie przez stronę obowiązku dołożenia należytej staranności wymaganej przy dokonywaniu czynności procesowej. Oceniając wystąpienie przesłanki braku winy strony należy przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. W orzecznictwie i w literaturze przyjmuje się, że brak winy w uchybieniu terminu winien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Nie uzasadniają przywrócenia uchybionego terminu okoliczności takie jak dopuszczenie się choćby lekkiego niedbalstwa przez stronę, czy też niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw, bądź nieznajomość prawa.
Negatywnej przesłanki zawinienia, która wyłącza możliwość przywrócenia terminu, należy upatrywać w zaniechaniu przez wnioskodawców tych wszystkich czynności, które przy dołożeniu przez nich należytej staranności zapobiegłyby konsekwencjom, jakie ustawodawca wiąże z upływem terminów do dokonania określonych czynności procesowych. Przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku.
W świetle powyższego należy uznać, że Sąd I instancji trafnie ocenił, że skarżący nie uprawdopodobnili braku winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wydanego w niniejszej sprawie wyroku.
Skarżący otrzymali zawiadomienie o terminie rozprawy z jasnym i prawidłowym pouczeniem o terminie i sposobie zgłoszenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Takie pouczenie także zostało do skarżących skierowane na rozprawie, podczas której został wydany przez Sąd Wojewódzki wyrok. Skarżący zostali zatem dwukrotnie poinformowali o procedurze, jaką należy przeprowadzić aby uzyskać odpis orzeczenia Sądu I instancji wraz z uzasadnieniem. Nieprawidłowe zrozumienie przez nich pouczenia na rozprawie nie mogło zatem świadczyć o braku po ich stronie winy w uchybieniu terminu do dokonania ww. czynności, zwłaszcza, że mieli wcześniej możliwość zapoznania się z przysługującymi im w tym zakresie uprawnieniami. Świadczy ono co najwyżej o braku dochowania przez nich należytej staranności w powyższym zakresie.
Trafnie zatem Sąd I instancji uznał, że brak było podstaw do przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 8 października 2013 r.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.