Postanowienie NSA z 26 kwietnia 2022 r., I OZ 123/22

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 26 kwietnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia P.G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 kwietnia 2021 r. sygn. akt I SA/Wa 193/21 o odrzuceniu skargi P.G. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów i budynków postanawia oddalić zażalenie.

Skład

Sędzia NSA Mirosław Wincenciak przewodniczący

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 30 kwietnia 2021 r. sygn. akt I SA/Wa 193/21, po rozpoznaniu sprawy ze skargi P.G. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów i budynków, odrzucił skargę (pkt 1); zwrócił skarżącemu P.G. kwotę 200 zł tytułem wpisu od skargi (pkt 2).

W uzasadnieniu postanowienia podał, że zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału I z dnia 1 lutego 2021 r. skarżący został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi, poprzez jednoznaczne wskazanie, czy skargę z dnia 30 grudnia 2020 r. wniósł jedynie w imieniu własnym, czy też może również w imieniu [...]. Jeśli tak, to zobowiązano go do wskazania ich numerów PESEL oraz do nadesłania oryginałów bądź poświadczonych kopii pełnomocnictw procesowych upoważniających do działania w imieniu wyżej wymienionych przed sądami administracyjnymi, informując jednocześnie, iż nieusunięcie w/w braków spowoduje odrzucenie skargi [...].

Na mocy w/w zarządzenia Przewodniczącej Wydziału I z dnia 1 lutego 2021 r. skarżący został ponadto wezwany do nadesłania 8 odpisów skargi własnoręcznie podpisanych, celem przesłania pozostałym stronom postępowania – w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi P.G.

Powyższe wezwania zostały doręczone skarżącemu w dniu 5 marca 2021 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru w aktach sądowych sprawy – k. nr 17).

Pomimo upływu zakreślonego terminu, skarżący nie uzupełnił braków formalnych skargi.

W dniu 16 kwietnia 2021 r. (data stempla pocztowego) skarżący nadesłał do Sądu pismo, w którym oświadczył m.in., iż w niniejszej sprawie występuje we własnym imieniu. Odpisy skargi nie zostały przez niego nadesłane.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie powołanym na wstępie postanowieniem uznał skargę za niedopuszczalną. Wskazał, że zgodnie z art. 47 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej w skrócie "p.p.s.a."), do pisma strony należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom, a ponadto, jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym odpisie każdego załącznika do akt sądowych. Stosownie do treści art. 49 § 1 p.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Natomiast w świetle art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi.

W ocenie Sądu pierwszej instancji, w rozpoznawanej sprawie, pomimo prawidłowego wezwania do usunięcia braków formalnych skargi oraz prawidłowego pouczenia o skutkach ich nieusunięcia w wyznaczonym terminie, skarżący nie wykonał w zakreślonym terminie wezwania Sądu.

W tym stanie rzeczy stwierdził, że skarga na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] – jako niedopuszczalna – podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., o czym orzekł jak w pkt 1 postanowienia. O zwrocie uiszczonego wpisu sądowego od skargi orzekł w oparciu o art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. (pkt 2 postanowienia).

Powyższe postanowienie stało się przedmiotem zażalenia P.G. do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym wyraził niezadowolenie z zajętego przez Sąd pierwszej instancji stanowiska.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności należy podkreślić, iż Sąd pierwszej instancji niezasadnie wzywał skarżącego do usunięcia braków formalnych skargi, poprzez jednoznaczne wskazanie, czy skargę wniósł jedynie w imieniu własnym, czy też może również w imieniu [...] (wraz z wezwaniem o ich numery PESEL pełnomocnictwa procesowe) – wskazując w tym zakresie na rygor odrzucenia skargi [...]. Powinien był on bowiem – w przypadku niewykonania wezwania – uznać, iż P.G. wniósł skargę jedynie w imieniu własnym, co ostatecznie miało miejsce.

Przechodząc do oceny zaskarżonego postanowienia, wskazać należy, iż zgodnie z art. 57 § 1 p.p.s.a., skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a ponadto zawierać: 1) wskazanie zaskarżonej decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności;

2. oznaczenie organu, którego działania, bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania skarga dotyczy;
3. określenie naruszenia prawa lub interesu prawnego.

Wymogi stawiane wszystkim pismom procesowym reguluje przepis art. 46 § 1 p.p.s.a. Oprócz wymagań wskazanych w tym przepisie, art. 47 § 1 P.p.s.a. przewiduje, że do pisma należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom, a ponadto jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym odpisie każdego załącznika do akt sądowych.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie budzi wątpliwości, że na równi z wymogami pisma, o których mowa w art. 46 p.p.s.a. należy traktować wymogi z art. 47 p.p.s.a. W sytuacji, gdy brak jest jednego z elementów pisma wymienionych w art. 46 i art. 47 § 1 p.p.s.a., obowiązkiem sądu, zgodnie z art. 49 § 1 p.p.s.a., jest wezwanie strony do uzupełnienia lub poprawienia pisma w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Takim przepisem szczególnym jest przepis art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Stosownie do jego treści, sąd odrzuca skargę, jeżeli w wyznaczonym terminie nie uzupełniono jej braków formalnych.

Analiza orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje na fakt istnienia rozbieżności w stosowaniu w/w przepisów w sytuacji, gdy strona w wymaganym terminie nie wykona wezwania sądu i nie nadeśle odpisów skargi. Istniały także rozbieżne stanowiska co do możliwości samodzielnego wykonania przez sąd kserokopii takich pism.

Rozbieżności te usunęła jednak uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie siedmiu sędziów z dnia 18 grudnia 2013 r. sygn. akt I OPS 13/13, w której stwierdzono, że niedołączenie przez stronę skarżącą wymaganej liczby odpisów skargi i odpisów załączników, zgodnie z art. 47 § 1 p.p.s.a., jest brakiem formalnym skargi, o którym mowa w art. 49 § 1 w związku z art. 57 § 1 p.p.s.a., uniemożliwiającym nadanie skardze prawidłowego biegu, który nie może być usunięty przez sporządzenie odpisów skargi przez sąd. Wskazano również, iż złożenie przez stronę skarżącą wymaganych odpisów skargi po upływie wyznaczonego terminu, o którym mowa w art. 49 § 1 p.p.s.a., ale przed odrzuceniem skargi, oznacza, że skarga nie może otrzymać prawidłowego biegu i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.

Przechodząc od rozważań ogólnych na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, iż Sąd pierwszej instancji zasadnie odrzucił skargę P.G., z uwagi na niewykonanie przez niego wezwania do nadesłania dodatkowych odpisów skargi we wskazanym przez Sąd terminie. Z akt sprawy wynika, że wezwanie Sądu w powyższym zakresie zostało doręczone skarżącemu w dniu 5 marca 2021 r. W zakreślonym w wezwaniu terminie skarżący nie nadesłał jednak wymaganych odpisów skargi. Brak odpowiedniej liczby odpisów skargi uniemożliwiał nadanie jej prawidłowego biegu, gdyż obowiązkiem Sądu było doręczenie odpisów skargi wszystkim występującym w sprawie uczestnikom postępowania.

W konsekwencji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawidłowo odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.

Należy również zaznaczyć, że Sąd pierwszej instancji, wzywając skarżącego do usunięcia braków formalnych skargi, poprzez nadesłanie 8 jej odpisów, wskazał nie tylko rodzaj braku formalnego, podlegającego usunięciu, ale także termin dokonania tej czynności oraz określił skutki niewykonania wezwania. Skorzystanie z prawa do sądu i doprowadzenie do merytorycznego rozpoznania sprawy wymaga zaś od strony przestrzegania przepisów dotyczących wymogów formalnych skargi oraz wykonywania w terminie wezwań sądu do usunięcia ich braków.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.