Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnegoz 14 stycznia 2014 r., sygn. akt I OZ 1239/13

Uzasadnienie

1. 1. L. B. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z [...] lipca 2013 r. nr [...] wydaną w sprawie dodatku mieszkaniowego.
2. 2. W treści skargi zawarła wniosek o wyłączenie od rozpatrzenia sprawy: sędziego NSA Anny Orłowskiej, sędziego WSA Jolanty Sudoł, Sędziego WSA Elżbiety Kowalik-Grzanki, sędziego WSA Aliny Dominiak, sędziego WSA Felicji Kajut, sędziego WSA Bartłomieja Adamczaka.

Zdaniem L. B., wątpliwość co do bezstronności sędziów uzasadnia złożenie przez nich podpisów pod orzeczeniami w sprawach sygn. akt III SA/Gd 389/12, III SA/Gd 822/12, III SA/Gd 3/13. Skarżąca wskazała, że orzeczenia naruszają art. 6 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 6 ust. 2 i art. 3 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych oraz art. 87 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

3. Postanowieniem z 27 listopada 2013 r. (sygn. akt. III SA/Gd 705/13) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił wniosek L. B. o wyłączenie od rozpoznania sprawy: sędziego NSA Anny Orłowskiej, sędziego WSA Jolanty Sudoł, sędziego WSA Elżbiety Kowalik-Grzanki, sędziego WSA Aliny Dominiak, sędziego WSA Felicji Kajut, sędziego WSA Bartłomieja Adamczaka.

Sąd pierwszej instancji wskazał, między innymi, że L. B. wnosząc o wyłączenie wyżej wymienionych sędziów od rozpoznania sprawy nie wskazała ustawowych przyczyn wyłączenia sędziego. Z oświadczenia sędziów wynika, że nie zachodzą jakiekolwiek podstawy uzasadniające wniosek o ich wyłączenie. Nie stanowi okoliczności budzącej wątpliwość co do bezstronności sędziego fakt jego uczestnictwa w składzie orzekającym, który wydał w innej sprawie orzeczenie nie odpowiadające oczekiwaniom strony.

4. W piśmie z 6 grudnia 2013 r. L. B. wniosła zażalenie na postanowienie z 27 listopada 2013 r. W obszernym uzasadnieniu szczególnie podkreśliła, że działanie władzy sądowniczej jest wobec niej rażąco krzywdzące i bezprawne.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

1. 5. Stan prawny, istotny w niniejszej sprawie, jest następujący.
2. 5.1. W myśl art.18 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.; dalej: p.p.s.a.), sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach:
3. 1) w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki;
4. 2) swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia;
5. 3) osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli;
6. 4) w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron;
7. 5) w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą;
8. 6) w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator;

6a) dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie;

1. 7) w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej.

Stosownie zaś do treści art. 18 § 3 p.p.s.a. sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania, nie może orzekać co do tej skargi.

Art. 19 p.p.s.a. stanowi, że niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie.

5.2. Strona w postępowaniu sądowoadministracyjnym co do zasady nie ma możliwości wpływania na skład sądu, rozpoznającego daną sprawę. Jedynym wyjątkiem od tej zasady jest wyżej przytoczona regulacja dotycząca wyłączenia sędziego.

5.3. Podstawą wyłączenia sędziego nie mogą być jedynie gołosłowne twierdzenia i subiektywne odczucia strony skarżącej. Konieczne jest wskazanie konkretnych okoliczności, czy to wymienionych w art. 18 p.p.s.a., czy to określonych w art. 19 p.p.s.a.

5.4. Użyte w art. 19 p.p.s.a. określenie "uzasadniona wątpliwość" oznacza, że chodzi tu o wątpliwość co do bezstronności sędziego, uzasadnioną obiektywnymi powodami. Obowiązek uprawdopodobnienia przyczyn wyłączenia spoczywa na stronie wnioskującej o wyłączenie sędziego. Są to takie przyczyny, które pozostają w związku przyczynowym między ich wystąpieniem, a powstaniem oceny, że prawdopodobne jest, że w danych okolicznościach sędzia może okazać się nieobiektywny. Nie wystarczy więc subiektywne przekonanie, że sędzia nie będzie bezstronny, wywołane np. faktem, że orzekał on już kiedyś w jego sprawie i wtedy wydał niekorzystne dla niego orzeczenie.

Żądając wyłączenia sędziego w trybie art. 19 P.p.s.a. nie wystarczy powołać się na abstrakcyjne przyczyny, które w przekonaniu wnioskodawcy dają podstawę do wyłączenia. Konieczne jest wskazanie konkretnych i uzasadnionych okoliczności, które przemawiają za takim stanowiskiem. Niezadowolenie skarżącej odnoszące się do sposobu prowadzenia innych postępowań sądowych nie stanowi automatycznej podstawy do wyłączenia sędziów wcześniej orzekających w tych sprawach.

1. 6. Stosując wyżej ustalony stan prawny, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, co następuje.
2. 6.1. Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się ani we wniosku o wyłączenie sędziów, ani w rozpoznawanym zażaleniu przesłanek, które uzasadniałyby ich wyłączenie. Przesłanką taką nie jest z pewnością subiektywne przeświadczenie skarżącej o zasadności złożonego wniosku.

L. B. podkreśla, że przywołane przez nią orzeczenia zostały wydane w sposób niezgodny z prawem, a sędziowie złożyli fałszywe oświadczenia o braku podstaw do wyłączenia. Nie przedstawia jednak na to dowodów. Nie powołuje się w szczególności na prawomocny wyrok, stwierdzający popełnienie takiego przestępstwa.

1. 6.2. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego oświadczeń złożonych przez sędziów o braku podstaw do ich wyłączenia, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że prawdziwość wskazanych oświadczeń nie budzi wątpliwości.

1. 6.3. W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że Sąd pierwszej instancji w sposób właściwy ocenił, iż w niniejszej sprawie nie zachodzą okoliczności, które uzasadniałyby uwzględnienie wniosku o wyłączenie sędziego.

1. 6.4. Dodatkowo Naczelny Sąd Administracyjny zaznacza, że sąd wojewódzki wyznaczając skład sędziowski na rozprawę każdorazowo z urzędu bada, aby wyroku nie wydawał sędzia zasiadający uprzednio w składzie orzekającym w tej samej przedmiotowo sprawie.
2. 7. W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.