Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 7 października 2013 r., sygn. akt IV SO/Gl 28/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wymierzył Dyrektorowi Publicznego Gimnazjum w P. grzywnę w wysokości 1.000 (jednego tysiąca) złotych w sprawie z wniosku S. K. o wymierzenie Dyrektorowi Publicznego Gimnazjum w P. grzywny w trybie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej ppsa) za nieprzekazanie sądowi administracyjnemu skargi na bezczynność z dnia 13 lutego 2013 r. w sprawie dotyczącej udostępnienia informacji publicznej.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że pismem procesowym z 9 lipca 2013 r. S. K. (dalej skarżący) złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wniosek o wymierzenie Dyrektorowi Publicznego Gimnazjum w P. (dalej Dyrektor bądź organ) grzywny na podstawie art. 55 § 1 ppsa za nieprzekazanie sądowi administracyjnemu skargi na bezczynność z dnia 13 lutego 2013 r. w sprawie dotyczącej udostępnienia informacji publicznej.
W odpowiedzi na powyższy wniosek organ reprezentowany przez pełnomocnika adwokata M. H. pismem z 20 sierpnia 2013 r. wniósł o jego oddalenie i o zasądzenie od wnioskodawcy na rzecz Dyrektora Publicznego Gimnazjum w P. kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu pisma pełnomocnik organu oświadczył, że w sprawie wniosku skarżącego o udzielenie informacji publicznej organowi nie została doręczona skarga na bezczynność, wobec czego przekazanie jej Sądowi nie było możliwe.
Pismem procesowym z 10 września 2013 r. skarżący podtrzymał swoje stanowisko w kwestii wymierzenia organowi grzywny w trybie art. 55 § 1 ppsa nadto wskazał, że skargę na bezczynność organu pierwotnie wniósł do Dyrektora Publicznego Gimnazjum w P. 13 lutego 2013 r., co potwierdza dowód nadania przesyłki poleconej oraz pismo Poczty Polskiej SA z dnia 6 września 2013 r. informujące, że przesyłka została doręczona adresatowi dnia 14 lutego 2013 r. (odpowiednio k. 2, 26, 27 akt sądowych). W związku z brakiem reakcji organu skarżący wniósł skargę bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, która zarządzeniem Przewodniczącego z 16 kwietnia 2013 r. została przekazana do organu, celem nadania jej dalszego biegu (sygn. akt IV KO/Gl 47/13).
Dnia 22 kwietnia 2013 r. skarżący po raz kolejny wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę analogiczną w swej treści do skargi z 13 lutego 2013 r. Również ta skarga została przekazana Dyrektorowi, który do dnia dzisiejszego nie wykonał ciążącego na nim obowiązku i nie przekazał powyższej skargi wraz z aktami administracyjnymi do Sądu.
Zdaniem Sądu I instancji w niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że 15 kwietnia 2013 r. do Sądu wpłynęła skarga S. K. na odmowę udzielenia informacji publicznej przez Dyrektora Publicznego Gimnazjum w P. Skarga ta zarejestrowana została pod sygn. IV KO/Gl 47/13, a Sąd I instancji przekazał ją do organu 16 kwietnia 2013 r. Organ odebrał przesyłkę w 18 kwietnia 2013 r., co wynika z dokumentu zwrotnego potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach IV KO/Gl 47/13. Organ do dnia dzisiejszego nie przekazał skargi do Sądu I instancji. Nadto ustanowiony przez Dyrektora pełnomocnik niezgodnie z prawdą oświadcza, że organowi skarga na bezczynność nie została doręczona.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd I instancji stwierdził, że organ nie wywiązał się z ciążącego na nim obowiązku i dlatego uwzględnił zgłoszony wniosek.
Stosownie do treści art. 55 § 1 ppsa, w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd może na wniosek skarżącego orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 ppsa. Grzywnę za naruszenie obowiązku przekazania skargi do sądu zgodnie z regulacją art. 154 § 6 wymierza się w wysokości do dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Wysokość grzywny wymierzonej organowi uzależniona jest od stopnia zawinienia organu w związku z nieprzekazaniem skargi.
Sąd I instancji zaznaczył, że określając wysokość grzywny miał na uwadze treść wniosku, stopień winy organu, brak obiektywnych okoliczności usprawiedliwiających ten stan rzeczy oraz charakter sprawy będący przedmiotem skargi.
Skargi na bezczynność wymagają niezwłocznego rozpoznania przez sąd i są rozpoznawane w pierwszej kolejności, gdyż ich celem jest ewentualne doprowadzenie do podjęcia przez organ administracji określonych czynności i usunięcie stanu bezczynności. Nadto niniejsza skarga dotyczyła bezczynności organu w sprawie dostępu do informacji publicznej, co dodatkowo na mocy przepisu szczególnego zobowiązuje sąd do ich rozpoznania w terminie 30 dni od otrzymania akt wraz z odpowiedzią na skargę (art. 21 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej).
Zażalenie na powyższe rozstrzygnięcie wywiódł Dyrektor reprezentowany przez adwokata M. H., zarzucając naruszenie prawa procesowego przez niewłaściwe zastosowanie art. 55 § 1 ppsa polegające na przyjęciu, że w sprawie został złożony wniosek o wymierzenie organowi grzywny w oparciu w art. 55 § 1 ppsa, mimo że z treści wniosku wynika, że żądanie skarżącego dotyczyło wymierzenia grzywny w trybie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Wskazując na powyższe naruszenie Dyrektor wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji i o zasądzenie od skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przypisanych.
W uzasadnieniu pełnomocnik organu wskazał, że skarżący w treści pisma z 9 lipca 2013 r. wniósł o wymierzenie grzywny Dyrektorowi, o której mowa w art. 119 upea, a nie jak twierdzi Sąd I instancji w trybie art. 55 § 1 ppsa. Sąd I instancji przekroczył granicę skargowości, gdyż orzekł w sprawie, w której nie było złożonego stosownego wniosku.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 54 § 1 i 2 ppsa, organ zobligowany jest przekazać skargę wniesioną za jego pośrednictwem do sądu administracyjnego w terminie 30 dni od dnia jej wniesienia. Jednocześnie przepis art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. nr 112, poz. 1198 ze zm., dalej udip) skraca powyższy trzydziestodniowy termin do dni 15 od dnia otrzymania skargi w przypadku skarg rozpatrywanych w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej.
Z kolei według art. 55 § 1 ppsa w razie nieprzekazania przez organ skargi wraz z aktami i odpowiedzią na skargę w przepisanym terminie, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny. Grzywna jest wymierzana przez sąd w wysokości określonej w art. 154 § 6 ppsa.
Ustawodawca w art. 55 § 2 ppsa wspomina o niezachowaniu warunków określonych w art. 54 § 2 ppsa. Jednak biorąc pod uwagę, że zgodnie art. 21 udip do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ppsa, należy przyjąć, że nieprzekazanie skargi wraz z aktami oraz odpowiedzią na skargę przez organ w sprawie o udostępnienie informacji publicznej, może również skutkować zaistnieniem określonej sankcji w postaci wymierzenia temu organowi grzywny. Odrębności wskazane w art. 21 udip dotyczą wyłącznie terminu przekazania akt i odpowiedzi na skargę oraz terminu jej rozpatrzenia (postanowienie NSA z 6.12.2013 r., I OZ 1167/13, cbosa).
Odnośnie zarzutu Dyrektora należy wskazać, że co prawda skarżący w piśmie z 9 lipca 2013 r. wskazał, że wnosi o nałożenie grzywny w celu przymuszenia, o której mowa w art. 119 upea ale w piśmie z 30 lipca 2013 r. wyjaśnił, że jego wniosek dotyczący wymierzenia grzywny w celu przymuszenia został nadesłany w trybie art. 55 § 1 ppsa (odpowiednio k. 2 i 4 akt administracyjnych). Również w piśmie z 17 września 2013 r. skarżący wskazał, że wnosi o wymierzenie grzywny Dyrektorowi w trybie art. 55 § 1 ppsa (k. 31 akt sądowych). A więc niniejszy zarzut nie mógł odnieść zamierzonego skutku.
W takiej sytuacji należy stwierdzić, że wniosek skarżącego o wymierzenie organowi grzywny był w pełni uzasadniony.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 ppsa, orzekł jak w postanowieniu.