Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 14 listopada 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił R. z siedzibą w L. przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi F. S. na bezczynność Prezesa Sądu Apelacyjnego w W. w przedmiocie rozpoznania wniosku z 30 października 2018 r. o udostępnienie informacji publicznej. Sąd I instancji wskazał, że skarga F. S. na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej podlegała odrzuceniu, stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm. dalej "P.p.s.a."), co przesądza, że w sprawie występuje przesłanka z art. 247 P.p.s.a uniemożliwiająca przyznanie Spółce prawa pomocy w żądanym zakresie. WSA wyjaśnił, że małoletni F. S. (urodzony w dniu [...] października 2002 r.) skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność organu.
Sprawie nie mógł zostać nadany bieg bez wezwania do podpisania skargi przez przedstawiciela ustawowego małoletniego skarżącego. Wobec powyższego, pismem z 8 maja 2019 r., skarżący został wezwany do podpisania skargi przez przedstawiciela ustawowego. Korespondencja zawierająca wezwanie została prawidłowo doręczona skarżącemu 21 maja 2019 r. Skarżący nie dokonał czynności określonej ww. wezwaniem. Sąd I instancji uznał, że skoro niemożliwym okazało się być podpisanie skargi przez przedstawiciela ustawowego skarżącego, to wniesioną przez F. S. skargę należało, na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 P.p.s.a., odrzucić jako niedopuszczalną, bowiem złożoną przez osobę niemającą zdolności procesowej, za którą nie działa jego przedstawiciel ustawowy. Z tego względu WSA w Warszawie postanowieniem z dnia 22 lipca 2019 r. odrzucił przedmiotową skargę. Następnie, postanowieniem z dnia 23 lipca 2019 r. odmówił dopuszczenia R. z siedzibą w L. do udziału w sprawie II SAB/Wa 219/19, uznając, że podmiot ten nie ma interesu prawnego w niniejszej sprawie.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła R. z siedzibą w L. zarzucając Sądowi I instancji naruszenie art. 247 P.p.s.a. poprzez odmowę przyznania prawa pomocy ze względu na oczywistą bezzasadność skargi po wydaniu orzeczenia kończącego postępowanie w I instancji, jak również poprzez uznanie skargi za oczywiście bezzasadną jedynie z powodu usuwalnego braku zdolności procesowej skarżącego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie nie mogło zostać uwzględnione. W pierwszej kolejności wskazać należy, że legitymację czynną do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym posiada – zgodnie z art. 243 § 1 zd. 1 P.p.s.a. – wyłącznie strona postępowania sądowego. Stosownie do art. 32 P.p.s.a. stroną postępowania w sprawie sądowoadministracyjnej jest skarżący oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Uprawnienia procesowe przysługujące stronie, przysługują także uczestnikom postępowania na prawach strony, którymi zawsze są osoby, których interesu prawnego dotyczyć może wynik postępowania sądowego. Jak wynika z akt sprawy II SAB/Wa 219/19 R. z siedzibą w L. nie jest stroną postępowania sądowego zainicjowanego skargą F. S. Nie jest także uczestnikiem postępowania na prawach strony, o którym mowa w art. 33 § 1 P.p.s.a., jak również nie została dopuszczona do udziału w sprawie na podstawie art. 33 § 2 P.p.s.a. W konsekwencji podmiot ten nie może ubiegać się o przyznanie prawa pomocy w niniejszym postępowaniu.
Trafnie również Sąd I instancji wskazał na występującą w niniejszej sprawie oczywistą bezzasadność skargi F. S., która w świetle art. 247 P.p.s.a. wykluczała możliwość przyznania prawa pomocy. W orzecznictwie i piśmiennictwie przyjmuje się, że skarga jest oczywiście bezzasadna, jeżeli bez głębszej analizy prawnej nie ulega wątpliwości, że nie może zostać uwzględniona. W tej sprawie wnoszący skargę na bezczynność F. S. (urodzony w dniu [...] października 2002 r.) nie jest osobą pełnoletnią, a z uwagi na swój wiek posiada ograniczoną zdolność do czynności prawnych i nie posiada zdolności procesowej. Jak wynika z akt sprawy nie działa też przez swojego przedstawiciela ustawowego.
Wobec powyższego Sąd I instancji wezwał F. S. do uzupełnienia braków formalnych skargi - w terminie 7 dni pod rygorem jej odrzucenia - poprzez podpisanie skargi przez przedstawiciela ustawowego skarżącego. Wezwanie Sądu I instancji pozostało jednak bez odpowiedzi, co przesądziło o konieczności odrzucenia skargi wniesionej przez małoletniego F. S. w tej sprawie na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 P.p.s.a. Sąd I instancji prawidłowo przyjął, że wniosek Spółki nie mógł zostać rozpatrzony pozytywnie z uwagi na oczywistą bezzasadność skargi, którą w warunkach niniejszej sprawy należy łączyć nie tylko z merytoryczną jej oceną, ale i z występującym po stronie Spółki brakiem przymiotu strony i związanym z tym brakiem legitymacji do wnoszenia środków zaskarżenia w sprawie zainicjowanej skargą F. S. Dlatego też Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż w tej sprawie nie zachodziła przeszkoda do zastosowania art. 247 P.p.s.a., pomimo iż wniosek Spółki był rozpatrywany już po odrzuceniu skargi F. S. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 z związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.