Uzasadnienie
Wyższa Szkoła H. w W. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Okręgowego Inspektora Pracy w W. z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia wraz z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia.
Skarżąca nie uzasadniła wniosku, jednak w skardze wskazała, że w jej ocenie nałożona grzywna jest zbyt wysoka i spowoduje dalsze pogorszenie sytuacji finansowej uczelni i opóźnienie wykonania zobowiązania na rzecz pracowników.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, postanowieniem z dnia 31 października 2013 r. o sygn. akt II SA/Wa 1661/13, odmówił wstrzymania zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w motywach swojego rozstrzygnięcia wskazał, że strona skarżąca nie uprawdopodobniła w sposób wystarczający, iż zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, rozumianych jako szkoda (majątkowa, a także niemajątkowa), która nie będzie mogła być wynagrodzona stronie przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego, czy też będzie to trudniejsze niż zwykle w tego rodzaju przypadkach. Zdaniem sądu pierwszej instancji, nie ziściły się zatem przesłanki, określone w art. 61 § ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), do wstrzymania wykonalności aktu wskazanego przez stronę skarżącą.
Sąd wyjaśnił, że dolegliwość finansowa związana z obowiązkiem uiszczenia grzywny stanowi istotę zastosowania tego środka przymusu w postępowaniu egzekucyjnym i tym samym nie może przesądzać sama przez się o ziszczeniu się przesłanek, o jakich mowa w art. 61 § 3 cytowanej ustawy. Podkreślił też, że funkcją grzywny w celu przymuszenia jest właśnie stworzenie stanu ekonomicznego zagrożenia, które skłoni stronę do wykonania nałożonego obowiązku. Dodał również, że skarżąca może uniknąć uiszczenia nałożonej grzywny w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym. Zaznaczył przy tym, że – stosownie do art. 125 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 1015 ze zm.) – w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym nałożone, a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu.
W ocenie sądu pierwszej instancji, niewskazanie okoliczności określonych w art. 61 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skutkowało nieuwzględnieniem wniosku.
Zażalenie na powyższe postanowienie sformułowała 13 listopada 2013 r. Wyższa Szkoła H. w W. W uzasadnieniu zażalenia skarżąca podniosła, że uprawdopodobniła zaistnienie podstaw wstrzymania aktu z art. 61 § 3 ww. ustawy., nie miała zaś ich obowiązku udowadniać. Zdaniem skarżącej, wykonanie przez nią zaskarżonego aktu jest kontrproduktywne, gdyż obecnie szkoła z trudnościami reguluje zobowiązania, zaś uiszczenie wymierzonej grzywny tylko pogłębi trudności, które były podstawą jej nałożenia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania.
Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu powołana została do tymczasowej ochrony przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mógłby dla strony wywołać taki akt, zanim zostanie zbadany przez sąd administracyjny pod kątem legalności. Okoliczności przemawiające za wstrzymaniem aktu powinna przedstawić w pierwszej kolejności wnioskująca strona, jednak sąd administracyjny zasadność jej wniosku bada z uwzględnieniem argumentów nie tylko w nim podniesionych, ale także w aspekcie całokształtu okoliczności sprawy. Sąd ma bowiem obowiązek uwzględniać z urzędu fakty przemawiające za uwzględnieniem lub odmową wstrzymania wykonania aktu lub czynności (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 grudnia 2006 r. o sygn. akt II OZ 1352/06, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl; T. Woś, w: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. T. Woś, Warszawa 2011, s. 436 oraz cyt. tam orzecznictwo i literaturę; M. Bogusz, Glosa do postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 marca 2005 r. o sygn. akt II OZ 155/05, "Gdańskie Studia Prawnicze – Przegląd Orzecznictwa" 2006, nr 1, s. 12-15).
Sąd ma zatem obowiązek zachować bardziej czynną postawę, niż została określona w niniejszej sprawie przez sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu wydanego postanowienia. Niemniej, postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 31 października 2013 r. o sygn. akt II SA/Wa 1661/13 odpowiada prawu, co skutkuje oddaleniem zażalenia.
W niniejszej sprawie rola Naczelnego Sądu Administracyjnego sprowadzała się wyłącznie do oceny legalności zaskarżonego postanowienia Sądu pierwszej instancji. Należy podzielić stanowisko tego sądu, że w złożonym wraz ze skargą wniosku skarżąca nie wykazała przekonująco, ani nie uprawdopodobniła dostatecznie, że w wyniku wykonania zaskarżonej decyzji powstanie względem niej niebezpieczeństwo spowodowania znacznej szkody lub nieodwracalnych skutków, o których mowa w art. 61 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Naczelny Sąd Administracyjny w całej rozciągłości podziela stanowisko przedstawione przez sąd pierwszej instancji. Dolegliwość grzywny należy do jej istoty, zaś jej uiszczenie nie ma charakteru nieodwracalnego (por. postanowienie NSA z 22 listopada 2013 r. o sygn. akt I OZ 1122/13, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zarazem Sąd nie znalazł w świetle akt sprawy podstaw do stwierdzenia, że wykonanie przez Wyższą Szkołę H. w W. zaskarżonego aktu "stanowi nadmierną dolegliwość finansową, skutkującą wyrządzeniem znacznej szkody finansowej, mogącej doprowadzić do ogłoszenia upadłości przez Uczelnię oraz jej likwidację". Wskazana Szkoła nie przedstawiła przy tym np. swoich wyników finansowych, które mogłyby potwierdzić postawioną przez nią tezę.
Nie znajdując zatem usprawiedliwionych podstaw do uwzględnienia zażalenia, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.