Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 20 czerwca 2017 r., sygn. akt IV SA/Po 254/17, na podstawie art. 24 § 1 i art. 22 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) – dalej: P.p.s.a., oddalił wniosek o wyłączenie starszego referendarza sądowego D. M. W jego uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że instytucja wyłączenia referendarza ukształtowana jest poprzez odesłanie do przepisów o wyłączeniu sędziego (art. 24 § 1 P.p.s.a.) i ma na celu zagwarantowanie bezstronności przy orzekaniu w danej sprawie, to znaczy ma zapewnić, aby na treść rozstrzygnięcia nie miały wpływu osobiste zapatrywania i uprzedzenia osoby biorącej udział w jego podjęciu. Powołana ustawa przewiduje dwie grupy przyczyn wyłączenia referendarza, tj. z mocy prawa oraz na wniosek strony (czy też na żądanie referendarza).
Sąd I instancji podkreślił, że referendarz sądowy, o którego wyłączenie wnioskował skarżący złożył stosowne oświadczenie. Jego treść w pełni odpowiada wymogom stawianym przez ustawodawcę w tym zakresie. Skoro referendarz, którego dotyczy wniosek o wyłączenie, złożył oświadczenie, iż nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 i art. 19 P.p.s.a. dające podstawę do wyłączenia go od orzekania w sprawie i prawdziwość tego oświadczenia nie budzi żadnych wątpliwości, to wniosek o jego wyłączenie nie zasługuje na uwzględnienie. Nie może stanowić przesłanki wyłączenia referendarza samo twierdzenie wnioskodawcy, że – w jego ocenie – istnieją wątpliwości co do jego bezstronności. Wniosek o wyłączenie referendarza mogą uzasadniać jedynie takie okoliczności, które obiektywnie mogą wywołać wątpliwości co do jego bezstronności. Takich zaś przyczyn nie dostrzegł Sąd w niniejszej sprawie.
Dalej stwierdził, że nie zachodzą również przyczyny opisane w art. 18 P.p.s.a. powodujące wyłączenie referendarza z mocy ustawy. Mając to na uwadze postanowił jak w sentencji zaskarżonego postanowienia.
Zażalenie nań złożył A. W. Podniósł w nim, iż referendarz sądowy, o wyłączenie którego wnosił, blokuje mu dostęp do bezpłatnej pomocy prawnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
W postępowaniu sądowoadministracyjnym kwestię wyłączenia sędziego (w tym przypadku referendarza sądowego) normują przepisy art. 18 – art. 24 P.p.s.a. Wyczerpujący katalog przyczyn wyłączenia sędziego z mocy ustawy wymieniony został w art. 18 P.p.s.a., natomiast art. 19 P.p.s.a. zakreśla tzw. względne przesłanki wyłączenia wskazując, że niezależnie od wymienionych w art. 18 P.p.s.a. przyczyn wyłączenia, sąd wyłącza sędziego (referendarza sądowego) na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie.
Wskazać należy, że wydanie postanowienia w przedmiocie wyłączenia sędziego (referendarza sądowego) musi być poprzedzone złożeniem wyjaśnień przez sędziego (referendarza sądowego), którego wniosek dotyczy. Złożenie takich wyjaśnień miało miejsce w postępowaniu pierwszoinstancyjnym. W niniejszej sprawie referendarz sądowy, którego wyłączenia domaga się skarżący, złożył w dniu 8 czerwca 2017 r. oświadczenie, że nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 i art. 19 P.p.s.a., dające podstawę do wyłączenia go od orzekania w niniejszej sprawie i prawdziwość tego oświadczenia nie budzi żadnych wątpliwości.
Argumenty skarżącego zawarte we wniosku o wyłączenie referendarza sądowego nie mogą być w żaden sposób uznane za takie, które podważyłyby wiarygodność złożonego przez referendarz oświadczenia. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek wyłączenia referendarza sądowego D. M. i prezentowany w tym zakresie pogląd Sądu I instancji należy podzielić. Ponadto zauważyć trzeba, że w rozpoznawanym zażaleniu skarżący nie podniósł żadnych okoliczności, które poddawałyby w wątpliwość prawidłowość zajętego przezeń stanowiska.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.
- - ---------------------- 2