Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 8 czerwca 2017 r., sygn. akt III SA/Gd 112/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, po rozpoznaniu wniosku A. M., odrzucił wniosek o uzupełnienie wyroku z dnia 23 marca 2017 r.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że wyrokiem z dnia 23 marca 2017 r. została oddalona skarga A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia [...] października 2015 r. w przedmiocie zasiłku okresowego.
Wnioskiem z dnia 4 kwietnia 2017 r. A. M. wystąpił o uzupełnienie wyroku z dnia 23 marca 2017 r. poprzez: orzeczenie ze Skarbu Państwa należnych kosztów postępowania poniesionych przez niego w wyniku wydania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wadliwego postanowienia z dnia 29 sierpnia 2016 r. o odrzuceniu skargi, oraz orzeczenie na podstawie art. 77 ust. 1 Konstytucji RP wynagrodzenia szkody jaka została mu wyrządzona przez niezgodne z prawem działanie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku w wyniku wydania dnia 29 sierpnia 2016 r. wadliwego postanowienia o odrzuceniu skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia [...] października 2015 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucając ww. wniosek wskazał, że przedmiotem postępowania sądowoadministracyjnego, a w konsekwencji kognicji sądu administracyjnego, jest sprawa sądowoadministracyjna rozumiana jako kontrola przez sąd administracyjny działalności administracji publicznej. Wynagrodzenie szkody, o której mowa art. 77 ust. 1 Konstytucji RP, może być dochodzone w postępowaniu cywilnym, a nie w postępowaniu sądowoadministracyjnym (art. 417 i następne K.c.).
Zdaniem Sądu skoro zatem orzekanie o odszkodowaniu za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie (zaniechanie) władzy publicznej pozostaje poza zakresem kognicji sądów administracyjnych, to żądanie uzupełnienia w tym zakresie wyroku z dnia 23 marca 2017 r. nie znajduje podstawy prawnej, a w konsekwencji należy uznać je za niedopuszczalne w świetle art. 157 § 1 P.p.s.a.
Odnosząc się z kolei do żądania uzupełnienia wyroku w zakresie przyznania skarżącemu należnych kosztów postępowania poniesionych w wyniku wydania postanowienia z dnia 29 sierpnia 2016 r. o odrzuceniu skargi, zaznaczono, że uzupełnienie orzeczenia w przedmiocie kosztów następuje tylko w tych wypadkach, w których sąd nie orzekł o kosztach, pomimo tego, że na podstawie art. 209 P.p.s.a. był do tego zobligowany, a strona zażądała ich przyznania we właściwym czasie (art. 210 § 1 P.p.s.a).
Wyrok z dnia 23 marca 2017 r. nie był wyrokiem uwzględniającym, lecz oddalającym skargę, co – w świetle art. 209 P.p.s.a. - nie pozwala na przyznanie skarżącemu wnioskowanych kosztów postępowania. Ponadto wydatki skarżącego związane z poniesionymi przez niego kosztami wykonania odpisu (wraz z załącznikami) zażalenia na postanowienie z dnia 29 sierpnia 2016 r. oraz przesłania tego zażalenia pocztą, nie stanowią "niezbędnych kosztów postępowania", które mogłyby zostać zwrócone skarżącemu, nawet w przypadku uwzględnienia jego skargi. Co jednak najistotniejsze w rozpoznawanej sprawie, na gruncie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, brak jest podstaw prawnych do przyznania skarżącemu niezbędnych kosztów postępowania, w przypadku, który miał miejsce w niniejszej sprawie, tj. uchylenia w ramach autokontroli na podstawie art. 195 § 2 P.p.s.a. wadliwego postanowienia tut. Sądu z dnia 29 sierpnia 2016 r., gdyż postanowienie "autokontrolne" zostało wydane na wcześniejszym (wstępnym) etapie dotyczącym oceny dopuszczalności złożenia skargi, w postępowaniu incydentalnym, którego przedmiotem była kontrola prawidłowości postanowienia z dnia 29 sierpnia 2016 r. a nie merytoryczne rozpoznanie skargi, a tylko w takim wypadku – i to w przypadku jej uwzględnienia – istniałaby podstawa do wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł A. M., zarzucając naruszenie art. 64 § 3 w zw. z art. 157 § 1 w zw. z art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. w zw. z art. 77 ust. 2 Konstytucji RP.
W uzasadnieniu wnoszący zażalenie wskazał, że Sąd I instancji błędnie wskazał, że zwrot kosztów postępowania zażaleniowego przysługiwałby w przypadku uwzględnienia skargi na decyzję z dnia [...] października 2015 r. Żądanie zwrotu kosztów postępowania wynikało bowiem z wadliwego postanowienia Sądu z dnia 29 sierpnia 2016 r. i dotyczy zwrotu przedmiotowych kosztów ze Skarbu Państwa, a nie od Kolegium gdyż organ ten w żaden sposób nie przyczynił się do wydania postanowienia o odrzuceniu skargi.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 157 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.", strona może w ciągu czternastu dni od doręczenia wyroku z urzędu – a gdy wyroku nie doręcza się stronie od dnia ogłoszenia – zgłosić wniosek o uzupełnienie wyroku, jeżeli sąd nie orzekł o całości skargi albo nie zamieścił w wyroku dodatkowego orzeczenia, które według przepisów ustawy powinien był zamieścić z urzędu. Uzupełnienie wyroku ma zatem miejsce w dwóch przypadkach. Po pierwsze, wówczas, jeśli sąd pominął w nim niektóre akty lub czynności objęte skargą albo orzekł tylko co do części rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonym akcie, nie ustosunkowując się do pozostałej części zaskarżonego rozstrzygnięcia. Po drugie, jeśli sąd nie zamieścił w wyroku dodatkowego orzeczenia, które według przepisów ustawy powinien był zamieścić z urzędu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 23 marca 2017 r. oddalił skargę A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia [...] października 2015 r. w przedmiocie zasiłku okresowego. Wyrok ten jest kompletny i zawiera wszystkie wymagane prawem elementy. Sąd I instancji uznając, że zarzuty skargi są merytorycznie nieuzasadnione, rozstrzygnął o całości skargi.
Odnosząc się do żądania skarżącego w zakresie "wynagrodzenia szkody za niezgodne z prawem działanie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku" wskazać należy, że stosownie do art. 3 § 1 P.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zakres tej kontroli sprecyzowany został w art. 3 § 2 P.p.s.a., zgodnie z którym kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty w nim wymienione. Ponadto sądy administracyjne orzekają w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. (art. 3 § 2a P.p.s.a.) oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 P.p.s.a.). Na podstawie art. 4 P.p.s.a. sądy administracyjne rozstrzygają również spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Sądy administracyjne nie są zatem właściwe do rozpoznawania spraw, które nie zostały wymienione w cytowanych przepisach.
Mając na uwadze treść powołanych przepisów Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu I instancji, że żaden przepis ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie pozwalał na wydanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku rozstrzygnięcia, o które wnioskował skarżący. Kognicja sądów administracyjnych nie obejmuje rozstrzygania spraw cywilnych, a takimi są sprawy o odszkodowanie. Postępowanie sądowe w tych sprawach unormowane jest w art. 1 Kodeksu postępowania cywilnego. Zgodnie zaś z art. 2 K.p.c. do rozpoznania spraw cywilnych powołane są sądy powszechne, o ile sprawy te nie należą do właściwości sądów szczególnych oraz Sąd Najwyższy. Brak zatem było podstaw do uzupełnienia wyroku w tym zakresie na podstawie art. 157 § 1 P.p.s.a.
Właściwie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku ocenił żądanie dotyczące uzupełnienia wyroku w zakresie przyznania należnych kosztów postępowania.
Zgodnie z regulacją zawartą w art. 209 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) o zwrocie kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę (art. 200 P.p.s.a.) oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201 art. 203 i art. 204 P.p.s.a. Nie ma natomiast podstaw prawnych do uwzględnienia wniosku o zwrot kosztów postępowania w sytuacji, gdy sąd skargi nie uwzględni, a więc gdy ją oddali.
W rozpoznawanej sprawie skarga A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku na decyzję z dnia [...] października 2015 r. została wyrokiem z dnia 23 marca 2017 r. oddalona, a zatem skarżącemu nie przysługuje prawo żądania zwrotu kosztów postępowania.
Wobec powyższego bez znaczenia dla rozstrzygnięcia pozostają argumenty podnoszone przez Sąd I instancji, że w katalogu, o którym mowa w art. 205 § 1 P.p.s.a. nie mieszczą się wydatki związane z poniesionymi kosztami wykonania odpisu zażalenia na postanowienie z dnia 29 sierpnia 2016 r. oraz przesłanie zażalenia pocztą.
Podkreślić również należy, że ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje zwrotu kosztów postępowania od Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Stosownie bowiem do art. 200 P.p.s.a. zwrot kosztów przysługuje skarżącemu jedynie od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zasadnie odrzucił wniosek o uzupełnienie wyroku.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie przepisów art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.