Postanowienie NSA z 28 lutego 2019 r., I OZ 129/19

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 28 lutego 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia S. N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 17 października 2018 r., sygn. akt II SA/Łd 323/18 o oddaleniu wniosku o wyłączenie sędziego WSA Jolanty Rosińskiej, sędziego WSA Barbary Rymaszewskiej i sędziego WSA Sławomira Wojciechowskiego od udziału

Sprawa

w sprawie ze skargi S. N. na pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie "odwołań od decyzji" dotyczących pomocy finansowej w związku z długotrwałymi chorobami postanawia: oddalić zażalenie.

Skład

Sędzia NSA Elżbieta Kremer przewodniczący

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 17 października 2018 r., sygn. akt II SA/Łd 323/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił wniosek S. N. o wyłączenie sędziego WSA Jolanty Rosińskiej, sędziego WSA Barbary Rymaszewskiej i sędziego WSA Sławomira Wojciechowskiego od udziału w sprawie.

W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że pismem z dnia 29 września 2018 r. skarżący wniósł o wyłączenie od orzekania w sprawie ww. sędziów, podnosząc zarzut stronniczości sędziów wydających postanowienie z dnia 29 września 2018 r. oddalające wniosek o wyłączenie sędziego WSA Joanny Sekundy-Lenczewskiej.

Sędzia WSA Jolanta Rosińska, sędzia WSA Barbara Rymaszewska i sędzia WSA Sławomir Wojciechowski złożyli oświadczenia, że nie zachodzą w ich przypadku okoliczności przewidziane w art. 18 i art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.".

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalając wniosek wskazał, że przedstawione przez stronę okoliczności nie uzasadniają konieczności wyłączenia sędziów od rozpatrywania sprawy. Sformułowania użyte w rozpatrywanym wniosku nie zostały poparte żadnymi dowodami czy okolicznościami, które wskazywałyby podstawę do uwzględnienia żądania w nim zawartego. Stanowią one subiektywne odczucia wynikające z niezadowolenia co do sposobu prowadzenia postępowania sądowego w niniejszej sprawie. W ocenie Sądu analiza wniosku nie daje podstaw do uznania, że w sprawie występują uzasadnione wątpliwości w kwestii bezstronności wskazanych sędziów, co przesądza o niezasadności podniesionego żądania.

Ponadto wskazano, że sędziowie w dniach 8 i 9 października 2018 r. złożyli oświadczenia, że nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 i 19 P.p.s.a., dające podstawę do wyłączenia ich od rozpoznawania sprawy skarżącego. Prawdziwość tych oświadczeń, zdaniem Sądu I instancji, nie budzi wątpliwości.

Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł S. N., wskazując, że złożył wniosek o wyłączenie sędziego WSA Magdaleny Sieniuć, sędziego WSA Renaty Kubot-Szustowskiej i sędziego NSA Bogusława Klimowicza i wnioski te nie zostały prawomocnie rozpatrzone przed wydaniem postanowienia z dnia 17 października 2018 r. Wskazani sędziowie nie mogli zatem podejmować żadnych czynności w sprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 18 P.p.s.a. sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki (art. 18 § 1 pkt 1); swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia (art. 18 § 1 pkt 2); osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli (art. 18 § 1 pkt 3); w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron (art. 18 § 1 pkt 4); w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą (art. 18 § 1 pkt 5); w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznawanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator (art. 18 § 1 pkt 6); dotyczących skargi na decyzję lub postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty wydanych w postępowaniu administracyjnym nadzwyczajnym, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym kontroli legalności decyzji albo postanowienia wydanych w postępowaniu administracyjnym zwyczajnym, brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie (art. 18 § 1 pkt 6a); w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej (art. 18 § 1 pkt 7). Również sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania, nie może orzekać co do tej skargi (§ 3).

Niezależnie od przyczyn wymienionych powyżej, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie, o czym stanowi art. 19 P.p.s.a. Powyższy przepis reguluje przypadek wyłączenia sędziego ze względu na istnienie przesłanki o tzw. względnym charakterze. Oznacza to konieczność oceny każdego konkretnego przypadku. Ustawodawca posługując się pojęciem "okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności" nałożył na sąd obowiązek zbadania, czy taka okoliczność w danej sprawie rzeczywiście istnieje.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w rozpoznawanej sprawie brak jest przesłanek, które uzasadniałyby wyłączenie sędziego WSA Jolanty Rosińskiej, sędziego WSA Barbary Rymaszewskiej i sędziego WSA Sławomira Wojciechowskiego. W sprawie nie zachodzą bowiem przesłanki wyłączenia określone w art. 18 P.p.s.a., a podane okoliczności nie są tego rodzaju, że mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziów. Podkreślić należy, że wskazane przez skarżącego okoliczności wynikają z niezadowolenia strony z prowadzenia przez ww. sędziów czynności. Subiektywny pogląd strony co do trafności orzeczenia podjętego z udziałem danego sędziego, jak zasadnie podkreślił WSA w Łodzi, nie może natomiast stanowić przesłanki wyłączenia sędziego od rozpoznania danej sprawy, podobnie jak sam fakt, że sędzia, którego wyłączenia domaga się wnoszący zażalenie, był sprawozdawcą czy też członkiem składu w innej sprawie z jego udziałem (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 kwietnia 2008 r., sygn. akt II OSK 392/08; dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Dodatkowo złożone przez sędziów oświadczenia pozwalają przyjąć, że podnoszone okoliczności nie wywołują uzasadnionej wątpliwości, co do bezstronności. Zauważyć należy, że zgodnie z art. 22 § 2 P.p.s.a. wydanie postanowienia w przedmiocie wyłączenia sędziego musi być poprzedzone złożeniem wyjaśnień przez sędziego, którego wniosek dotyczy. Sędziowie objęci wnioskiem złożyli wymagane oświadczenia, wskazując że nie zachodzą przesłanki uzasadniające wyłączenie od rozpoznania sprawy. Prawdziwość tych oświadczeń nie budzą wątpliwości.

Odnosząc się do argumentów strony związanych z nierozpoznanym prawomocnie wnioskiem o wyłączenie sędziego WSA Magdaleny Sieniuć, sędziego WSA Renaty Kubot-Szustowskiej i sędziego NSA Bogusława Klimowicza od udziału w sprawie podkreślić należy, że wniosek skarżącego w tym przedmiocie został zawarty w zażaleniu na postanowienie z dnia 17 października 2018 r., a zatem wpłynął do akt sprawy po wydaniu zaskarżonego postanowienia. W sprawie nie doszło zatem do naruszenia art. 20 § 3 P.p.s.a.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.