Postanowienie NSA z 18 stycznia 2011 r., I OZ 13/11

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 18 stycznia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. E. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 października 2010 r., sygn. akt VII SA/Wa 901/10 oddalające wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu

Sprawa

w sprawie ze skargi A. E. G. na postanowienie Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia [...] lutego 2010r., znak: [...] w przedmiocie uznania skargi za bezzasadną postanawia: oddalić zażalenie.

Skład

Sędzia NSA Monika Nowicka przewodniczący

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 18 października 2010 r. odmówił A. E. G. przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi na postanowienie Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia [...] lutego 2010 r.

W uzasadnieniu swego orzeczenia Sąd wskazał, że A. E. G. pismem z dnia [...] stycznia 2010 r., złożyła wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na postanowienie Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia [...] lutego 2010 r. Zarządzeniem z dnia [...] lipca 2010 r. skarżąca została wezwana do wskazania daty, kiedy ustała przyczyna uniemożliwiająca jej dokonanie czynności w terminie oraz do uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Odpowiadając na w/w wezwanie wnioskodawczyni wskazała, że "obecność "ciała obcego" w organizmie to główna przyczyna opóźnień w odpowiedziach do Sądu". Nie wskazała natomiast daty ustania przyczyny uniemożliwiającej uiszczenie wpisu w zakreślonym terminie. Zarządzeniem z dnia [...] lipca 2010 r. Sąd wezwał A. E. G. do uzupełnienia wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu poprzez nadesłanie zaświadczenia o pobycie w szpitalu wskazując, że dotąd skarżąca dołączyła jedynie kserokopię skierowania do szpitala. Pismem z dnia [...] sierpnia 2010 r. skarżąca poinformowała, że leczenie odbywa się w warunkach domowych, gdyż jej pobyt w szpitalu zależy "od zasadniczej konsultacji i wyboru placówki".

Zdaniem Sądu Wojewódzkiego w przedmiotowej sprawie nie można było ustalić chwili, w której ustała przyczyna uchybienia terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Wobec czego Sąd był zobligowany ocenić, czy wnioskodawczyni uprawdopodobniła brak winy w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Analiza wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu oraz pozostałych pism strony doprowadziła Sąd do konkluzji, iż jedyną przyczyną uchybienia w/w terminu, jaką skarżąca wskazała, było pozostawienie w jej organizmie "ciała obcego". W świetle powyższych okoliczności Sąd Wojewódzki uznał, że skarżąca nie wskazała okoliczności uprawdopodabniających brak winy w uchybieniu terminowi do uiszczenia wpisu od skargi, choć pomimo problemów ze zdrowiem, była ona w stanie odpowiedzieć na zarządzenia Sądu. Skoro bowiem mogła wysłać pisma do Sądu, to była również zdolna do uiszczenia wpisu od skargi lub ewentualnie złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy w terminie 7 dni, od dnia odebrania zarządzenia o uiszczeniu wpisu.

Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła A. E. G., żądając zmiany i uchylenia wskazanego rozstrzygnięcia. Żaląca się wskazała, że udokumentowała, iż stan jej zdrowia uniemożliwiał złożenie odpowiedzi w przepisanym czasie. W określonym terminie odbywała szereg konsultacji medycznych i badań. Skarżąca wskazała, że nie mogła ustalić daty ustania przyczyny. Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny powinien uznać że należy przywrócić wspomniany termin.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie skarżącej nie odnajduje uzasadnionych podstaw.

Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. zwana dalej p.p.s.a.) przywrócenie uchybionego terminu możliwe jest w sytuacji, gdy uchybienie to nie było przez stronę zawinione i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Strona zgodnie z art. 87 § 1 p.p.s.a. zobowiązana jest złożyć tego rodzaju wniosek w terminie 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie na stronie spoczywa obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu, o czym stanowi art. 87 § 2 tego przepisu. Celem ustawodawcy przy tworzeniu przepisów regulujących instytucję przywrócenia terminu było umożliwienie stronie obrony swoich praw czy interesów w sytuacji, gdy upływ terminów procesowych wywołał dla niej negatywne skutki prawne, przy jednoczesnym założeniu, że strona dołożyła wszelkich możliwych starań, aby takich negatywnych konsekwencji uniknąć.

Pierwszorzędne znaczenie dla rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym ma zatem ustalenie, że storna złożyła wniosek o przywrócenie terminu w ustawowym terminie, a następnie, że uchybienie przez stronę terminowi nie nastąpiło z jej winy. Dla takiej oceny konieczne jest nie tylko dokonanie analizy okoliczności podnoszonych przez stronę, lecz również całości okoliczności sprawy.

Odnosząc się od ustaleń, czy skarżąca złożyła w/w wniosek w zakreślonym terminie, Naczelny Sąd Administracyjnym uznał, iż Sąd I instancji, wobec braku możliwości ustalenia dokładnej daty ustania przyczyny uchybienia terminu od uiszczenia wpisu od skargi, zasadnie rozpoznał wniosek merytorycznie.

Naczelny Sąd Administracyjny również w pełni podziela argumentację zaprezentowaną przez Wojewódzki Sąd Administracyjny dotyczącą oceny kwestii nieuprawdopodobnienia przez skarżącą w sposób dostateczny braku winy w uchybieniu wskazanemu terminowi. Należy zauważyć, iż samo kryterium braku winy, jako przesłanki możliwości przywrócenia terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym wiąże się z obowiązkiem dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu tej czynności.

Powiązywanie przez skarżącą braku możliwości uiszczenia w zakreślonym terminie wpisu od wniesionej skargi z okolicznością znajdowania się w jej organizmie "ciała obcego" nie stanowi wystarczającej przesłanki uzasadniającej przywrócenie terminu do dokonania tej czynności. Należy przy tym zauważyć, że skarżąca podnosiła, iż wskazane "ciało" nadal znajduje się w jej organizmie. Nie ulega więc wątpliwości, że tego rodzaju okoliczność, wobec faktu, że skarżąca była w stanie odpowiadać na wezwania sądu, nie wpłynęła na brak możliwości uiszczenia przez nią wpisu od skargi. Skarżąca nie uprawdopodobniła również, że w tym czasie była z innych przyczyn pozbawiona możliwości uzupełnienia braków fiskalnych skargi, chociażby z tego powodu, że znajdowała się miejscu (np. w szpitalu), w którym byłaby obiektywnie pozbawiona takiej możliwości. Powoływanie się na konieczność odbywania wielu konsultacji i przeprowadzania badań nie wyłącza możliwości dokonania tego rodzaju czynności. Wszakże uiszczenie opłaty zasadniczo stanowi czynność techniczną, która mogła zostać wykonana chociażby poprzez dokonanie płatności przez Internet, w placówce bankowej, czy też urzędzie pocztowym. Z pewnością czynność ta nie jest czasochłonna i nie wymaga jakiegoś szczególnego nakładu sił. Jeżeli zatem konsultacje i przeprowadzane badania, na których konieczność odbycia powoływała się skarżąca, rzeczywiście uniemożliwiały uiszczenie wpisu w wymieniony sposób, to skarżąca powinna uprawdopodobnić, również tego rodzaju okoliczność. Samo zaś lakoniczne jej sygnalizowanie nie spełnia powyższych wymogów.

W przytoczonym kontekście należy także uznać, że skarżąca nie uprawdopodobniła, wobec zgłaszanej trudnej sytuacji majątkowej, aby nie mogła z wyżej przedstawionych względów złożyć w tym samym terminie wniosku o przyznanie prawa pomocy we wspomnianym zakresie.

Niezrealizowanie przez skarżącą jednej z podstawowych przesłanek uzasadniających przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od wniesionej skargi, jakim jest uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu do dokonania tej czynności powoduje, że Sąd I instancji zasadnie odmówił jej przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od wniesionej skargi.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. postanowił, jak w sentencji.