Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 27 sierpnia 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę K. A. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] maja 2018 r. w przedmiocie umorzenia postępowania. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że 17 lipca 2018 r. doręczono skarżącemu zarządzenie (z 11 lipca 2018 r.) do uiszczenia, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi, wpisu sądowego w kwocie 200 zł. Mimo upływu wyznaczonego terminu wpis nie został uiszczony co, na podstawie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302, dalej: P.p.s.a.), obligowało Sąd do odrzucenia skargi.
W zażaleniu na powyższe postanowienie K. A. zwrócił się o merytoryczne rozpoznanie sprawy oraz o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i przyznania adwokata.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Z akt sprawy wynika, iż skarżący wraz z wezwaniem do uiszczenia wpisu od skargi nie został pouczony zarówno o przysługującym środku zaskarżenia, jak i o możliwości ubiegania się o przyznanie prawa pomocy. Dopiero przy doręczeniu odpisu postanowienia z dnia 27 sierpnia 2018 r. o odrzuceniu skargi z powodu nieuiszczenia wpisu, skarżący został poinformowany o możliwości ubiegania się o przyznanie prawa pomocy. Wraz z zażaleniem na powyższe postanowienie skarżący w ustawowym terminie złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie go od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Postanowieniem z dnia 11 października 2018 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przyznał skarżącemu prawo pomocy obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W takiej sytuacji, gdy skarga została odrzucona z powodu nieuiszczenia wpisu, a następnie przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata należy uznać, że zaskarżone postanowienie, przy braku wcześniejszego pouczenia o możliwości ubiegania się o przyznanie prawa pomocy, jest wadliwe. Sąd administracyjny w razie uzasadnionej potrzeby powinien udzielać stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego, niezbędnych pouczeń co do czynności procesowych i skutków ich zaniedbań, stosownie do przepisu art. 6 P.p.s.a. Do takich wskazówek należy w szczególności informacja o możliwości ubiegania się o przyznanie prawa pomocy, zwłaszcza w sytuacji, gdy wykonanie wezwania Sądu wiąże się z poniesieniem kosztów. W okolicznościach niniejszej sprawy nieudzielenie skarżącemu takiej wskazówki stanowi naruszenie art. 6 P.p.s.a, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co potwierdza późniejsze zachowanie strony, która po uzyskaniu odpowiedniego pouczenia, skutecznie wystąpiła z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.