Postanowienie NSA z 25 lutego 2010 r., I OZ 131/10

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 25 lutego 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. S na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 24 listopada 2009 r. sygn. akt IV SA/Po 898/09 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji

Sprawa

w sprawie ze skargi K. S na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] sierpnia 2009 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranych świadczeń postanawia: oddalić zażalenie.

Skład

Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek przewodniczący

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 24 listopada 2009 r., sygn. akt IV SA/Po 898/09 odmówił wstrzymania wykonania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] sierpnia 2009 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranych świadczeń.

W uzasadnieniu postanowienia wskazał, że pismem z dnia [...] października 2009 r. K. S wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] sierpnia 2009 r., Nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranych świadczeń składając jednocześnie wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała, iż wykonanie tej decyzji stanowi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody w postaci braku środków niezbędnych do zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych czy też zadłużenia się. Ponadto skarżąca wskazała, iż wykonanie decyzji spowoduje trudne do odwrócenia skutki w postaci niemożliwości kontynuowania nauki na studiach stacjonarnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu podał, że przesłankami uzasadniającymi wstrzymanie zaskarżonej decyzji są grożące niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Podkreślił, że to obowiązkiem strony jest wskazanie w uzasadnieniu wniosku okoliczności przemawiających za tym, że wykonanie zaskarżonego aktu grozi wyrządzeniem znacznej szkody lub wywołaniem trudnych do odwrócenia skutków. Strona powinna zatem we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji wskazać wiarygodne okoliczności wskazujące, iż przesłanki o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. faktycznie zaistnieją oraz wskazać na konkretne przyczyny uzasadniające możliwość nastąpienia sytuacji, która spowoduje zajście choćby jednej z przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 P.p.s.a..

W ocenie Sądu pierwszej instancji skarżąca wnosząc o wstrzymanie wykonania decyzji, powołuje się na ustawowe przesłanki, o których mowa w 61 § 3 P.p.s.a., jednak w żaden sposób nie uprawdopodabnia, iż przesłanki te faktycznie występują. Fakt ewentualnej konieczności zapłacenia przez stronę skarżącą kwoty 313,48 zł sam w sobie nie przesądza o wystąpieniu nieodwracalnych skutków. We wniosku strona nie opisuje swojej sytuacji finansowej ani też nie przedstawia jakichkolwiek dowodów na poparcie swoich twierdzeń, że wyegzekwowanie obowiązku zapłaty orzeczonego zaskarżoną decyzją spowoduje zaistnienie przesłanek przemawiających za wstrzymaniem przez sąd wykonalności decyzji o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych świadczeń.

Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła K. S. Zdaniem skarżącej wbrew ocenie przedstawionej w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, skarżąca dostatecznie uprawdopodobniła złożony wniosek.

Skarżąca ponownie podniosła, że konieczność zwrotu kwoty 313,48 zł spowoduje niemożność zaspokojenia przez nią bieżących potrzeb życiowych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Prawidłowość zaskarżonego postanowienia podlega ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego pod względem jego zgodności z regulacją zawartą w art. 61 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej "P.p.s.a.", gdyż ten przepis dotyczy udzielenia stronie skarżącej tymczasowej ochrony w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia.

Stosownie do treści przepisu art. 61 § 1 P.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (...). Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy – art. 61 § 3 P.p.s.a.

W pierwszej kolejności podkreślić należy, iż katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia jest zamknięty.

Przepis art. 61 § 3 P.p.s.a. zobowiązuje stronę do wskazania przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, nie nakładając obowiązku ich udowodnienia, przy czym uprawdopodobnienie nie może z reguły opierać się na samych twierdzeniach strony, chociaż co do zasady ciężar uprawdopodobnienia spoczywa na stronie, która wywodzi skutki prawne ze swych twierdzeń (por. Kodeks postępowania cywilnego z komentarzem pod red. J.Jodłowskiego, Warszawa 1989, s. 426). Możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonego orzeczenia na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a. nie oznacza, iż Sąd jest zobligowany w każdym przypadku – niezależnie od okoliczności sprawy – uwzględnić wniosek strony skarżącej. Wniesienie skargi nie pociąga za sobą automatycznego skutku suspensywności i wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu zależy od oceny Sądu, czy istnieją przesłanki uzasadniające takie rozstrzygnięcie (por. T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak – Molczyk, M. Romańska - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2008, s. 335 i n.).

Na stronie składającej wniosek w trybie art. 61 § 3 P.p.s.a. ciąży obowiązek wykazania, że zachodzą warunki uzasadniające wstrzymanie określonego aktu. Uzasadnienie wniosku – na co zasadnie zwrócił uwagę Sąd pierwszej instancji - powinno odnosić się do konkretnych okoliczności. W pierwszej kolejności strona jest zobowiązana wskazać na niebezpieczeństwo wystąpienia szkody i wykazać, że szkoda która powstanie na skutek wykonania decyzji, będzie znaczna, a skutki jakie wywoła wykonanie decyzji trudne do odwrócenia. Oznacza to, że obowiązek dowodzenia w tym zakresie spoczywa na wnioskodawcy, a nie na sądzie. Sąd jedynie ocenia, czy w istocie wskazana przez stronę szkoda ma znaczy rozmiar lub istnieje niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

W przedmiotowej sprawie analiza wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia potwierdza stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, że strona nie uprawdopodobniła w nim przesłanek określonych w art. 61 § 3 P.p.s.a.

Skarżąca nie przedstawiła żadnych konkretnych okoliczności, które mogłyby uprawdopodobnić, że wykonanie zaskarżonej decyzji faktycznie spowoduje znaczną szkodę lub nieodwracalne skutki. Skarżąca nie uprawdopodobniła, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Sąd pierwszej instancji nie miał obowiązku domyślać się jakimi względami kierowała się skarżąca składając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji. Podniesiona przez skarżącą kwestia pozbawienia środków utrzymania nie została w żaden sposób uprawdopodobniona. K. S ograniczyła się do ogólnikowych stwierdzeń, nie podając jakichkolwiek okoliczności dotyczących sytuacji majątkowej rodziny skarżącej, w tym dochodów i wydatków rodziny, posiadanych nieruchomości, oszczędności (lub ich braku).

Nadto nie można mówić o możliwości spowodowania nieodwracalnych skutków, jeśli istnieje możliwość dochodzenia zwrotu uiszczonej opłaty. W przypadku należności pieniężnych niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków oznacza taką sytuację, gdy należność uiszczona w wyniku wykonania decyzji nie będzie mogła zostać naprawiona przez późniejszy zwrot spełnionego (wyegzekwowanego) świadczenia. Trzeba bowiem zaznaczyć, że przesłanka z art. 61 § 3 P.p.s.a. dotycząca spowodowania trudnych do odwrócenia skutków odnosi się zarówno do szkody majątkowej jak i niemajątkowej, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. W sprawie podniesione przez skarżącą okoliczności do takich konsekwencji nie prowadzą, a rodzaj obowiązku nie wywołuje stanu, który byłby nieodwracalny, skoro chodzi o świadczenie pieniężne z natury rzeczy przecież odwracalne. W przypadku ewentualnego uwzględnienia skargi, istnieje oczywista możliwość zwrotu żądanej kwoty.

Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, iż skarżąca nie uprawdopodobniła istnienia przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z art. 61 § 3 P.p.s.a., bowiem sam fakt istnienia obowiązku wykonania zaskarżonego aktu lub czynności nie może stanowić przesłanki uzasadniającej pozytywne rozpatrzenie sprawy przez sąd.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.