Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 10 czerwca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę Gminy S. na sprecyzowaną w sentencji decyzję Wojewody Pomorskiego. W jego uzasadnieniu podniósł, iż przed tym Sądem toczy się już postępowanie w sprawie ze skargi Gminy S. na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia [...] grudnia 2015 r., nr [...]. Skarga ta została zarejestrowana pod sygn. akt II SA/Gd 86/16. W sprawie tej w dniu 1 czerwca 2016 r. został wydany wyrok. Oznacza to, że sprawa objęta wniesioną w niniejszej sprawie skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest już w toku, a więc skarga w tej sprawie podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) – dalej: P.p.s.a.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła Gmina S. Zaskarżając je w całości zarzuciła mu naruszenie:
- - art. 49 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 57 § 1 pkt 1 P.p.s.a. poprzez zaniechanie wezwania skarżącej do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez wskazanie właściwego oznaczenia zaskarżonej decyzji, bo treść złożonych przez skarżącą pism była rozbieżna i wymagała doprecyzowania poprzez wyraźne określenie, czy była to skarga na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia [...] grudnia 2015 r., nr [...], czy też skarga na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia [...] marca 2016 r., nr [...],
- - art. 49 § 1 P.p.s.a w zw. z art. 47 § 1 P.p.s.a. poprzez zaniechanie wezwania skarżącej do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez nadesłanie właściwej ilości odpisów skargi.
W oparciu o te zarzuty wniosła o rozpoznanie zażalenia jako oczywiście uzasadnionego i uchylenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na posiedzeniu niejawnym zaskarżonego postanowienia w całości oraz zwolnienie od kosztów wpisu sądowego od zażalenia.
W uzasadnieniu zażalenia jego autor wskazał, że Sąd I instancji niewłaściwie przyjął, iż zaskarżonym w niniejszej sprawie aktem była decyzja Wojewody Pomorskiego z dnia [...] grudnia 2015 r., nr [...]. W dniu 18 maja 2016 r. do Sądu tego wpłynęło sześć pism datowanych na dzień [...] kwietnia 2016 r. Dwa z pism zostały zatytułowane "SKARGA na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia [...].03.2016r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Starosty W. z dnia [...].09.2015 r. nr [...]". Wartość przedmiotu zaskarżenia wskazana w tychże pismach została określona na kwotę 44.063,00 zł, jako uczestnicy postępowania wskazani zostali L. C., R. T., E. R., J. Z. Pozostałe egzemplarze pisma natomiast zatytułowane zostały "SKARGA na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia [...].12.2015r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Starosty W. z dnia [...].05.2015r. nr [...]". Wartość przedmiotu zaskarżenia wskazana w tychże pismach została określona na kwotę 198.744,00 zł, jako uczestnicy postępowania wskazani zostali K. H., E. U., U. K., D. R.- F. Wraz z pismami przedłożone zostało potwierdzenie uiszczenia wpisu od skargi, które w swym tytule wskazywało "wpis stosunkowy od skargi Gminy S. na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia [...].03.2016r. [...] utrzymującej w mocy...".
W sytuacji, gdy istnieje rozbieżność co do tego, które orzeczenie wydane w toku prowadzonego postępowania zostaje zaskarżone - tak jak miało to miejsce w rozpoznawanej sprawie - Sąd I instancji powinien był, na podstawie art. 49 § 1 P.p.s.a., wezwać stronę o uzupełnienie dostrzeżonego braku lub wyjaśnienie powstałej rozbieżności. W ocenie autora zażalenia złożona skarga wymagała więc doprecyzowania w zakresie wskazania w niej decyzji, którą strona chciała zaskarżyć, poprzez wyraźne określenie czy była to skarga na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...], czy też skarga na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia [...] marca 2016 r. nr [...]. Niewezwanie przez Sąd do dokonania tych czynności stanowiło zatem uchybienie, które mogło mieć (i niewątpliwie miało) wpływ na wynik sprawy. Poza tym żaląca się wskazała, iż Sąd I instancji zaniechał wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez nadesłanie właściwej ilości jej odpisów, czym naruszył art. 49 § 1 P.p.s.a w zw. z art. 47 § 1 P.p.s.a.
Postanowieniem z dnia 2 sierpnia 2016 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku pozostawiła wniosek Gminy S. o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie wskazać należy, że wniesienie skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego powoduje wszczęcie postępowania, wywołując skutki zarówno procesowe jak i materialnoprawne. Jedną z konsekwencji procesowych związanych z wniesieniem skargi jest tzw. zawisłość sprawy (lis pendens) oznaczająca, że pomiędzy tymi samymi stronami w zakresie tego samego przedmiotu sporu zostało skutecznie wszczęte postępowanie i do czasu jego zakończenia nie można w tym samym zakresie zainicjować innej sprawy. Powyższa zasada została unormowana w art. 58 § 1 pkt 4 P.p.s.a., stanowiącym podstawę normatywną do odrzucenia skargi, jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona.
Wobec tego stwierdzenie, że sprawa jest w toku stanowi przeszkodę do równoczesnego prowadzenia postępowania sądowego ze skarg tego samego podmiotu i na ten sam akt administracyjny, bądź to samo działanie lub bezczynność organu. Chodzi tu o sytuację, w której zachodzi tożsamość podmiotów i przedmiotu postępowania. Tożsamość elementów podmiotowych, to tożsamość organu i podmiotu będącego adresatem praw lub obowiązków, a tożsamość przedmiotowa, to tożsamość treści praw i obowiązków oraz ich podstawy prawnej i faktycznej. Skoro na sprawę administracyjną składają się elementy podmiotowe i przedmiotowe, to do tych elementów należy odnieść się, aby prawidłowo zakreślić granice danej sprawy. Taki stan zaś trwa aż do momentu uprawomocnienia się orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie (p. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 marca 2013 r., sygn. akt I OSK 600/13, publ. CBOSA).
W niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpoznawał już skargę Gminy S. na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia [...] grudnia 2015 r., nr [...] i wyrokiem z dnia 1 czerwca 2016r., sygn. II SA/Gd 86/16, stwierdził nieważność tej decyzji oraz orzekł o kosztach postępowania. Sąd I instancji prawidłowo zatem uznał, iż skarga ta jest przedmiotowo i podmiotowo tożsama ze skargą złożoną w niniejszej sprawie. Obie skargi zostały bowiem wniesione na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia [...] grudnia 2015 r., nr [...], przez Gminę S. Z treści złożonej w niniejszej sprawie skargi (z jej petitum jak i z uzasadnienia) bezsprzecznie wynika, iż dotyczy ona decyzji Wojewody Pomorskiego z dnia [...] grudnia 2015 r., nr [...], utrzymującej w mocy decyzję Starosty W. z dnia [...] maja 2015 r., nr [...], ustalającą odszkodowanie za nieruchomość położoną w obrębie K., gmina S., oznaczoną ewidencyjnie jako działki nr [...] i nr [...] o powierzchni odpowiednio 0,1785 ha i 0,2730 ha.
Dokładnie te same decyzje były przedmiotem rozpoznania Sądu Wojewódzkiego w sprawie o sygn. II SA/Gd 86/16. Należy także zwrócić uwagę, iż odpowiedź na skargę złożona przez Wojewodę Mazowieckiego pismem z dnia 10 maja 2016 r. dotyczyła również decyzji tego organu z dnia [...] grudnia 2015 r., nr [...]. Z uwagi na powyższe nie było podstaw, aby Sąd I instancji dopytywał się strony skarżącej, jakiej decyzji dotyczy wniesiona skarga, a więc czynił ustalenia co do jej przedmiotu. Okoliczność ta była jasna i wynikała wprost z treści wniesionej przez Gminę S. skargi. Nie można zatem czynić mu zarzutu w tej materii.
Odnosząc się do drugiego zarzutu podniesionego w zażaleniu, a dotyczącego braku wezwania przez Sąd I instancji skarżącej Gminy do uzupełnienia braków formalnych złożonej skargi poprzez nadesłanie wymaganej liczby jej odpisów wskazać należy, iż nie wzywa się do uzupełnienia lub poprawienia pisma wszczynającego postępowanie, jeżeli podlega ono odrzuceniu lub przekazaniu innemu organowi lub sądowi, chyba że bez tego nie można wydać postanowienia o odrzuceniu tego pisma lub przekazaniu sprawy (p. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 12 stycznia 1982 r., sygn. IV CZ 197/81, OSPiKA 1983, Nr 12, poz. 257). Jak zaznaczył Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 13 września 2013r., sygn. II FZ 790/13 (publ. CBOSA), wezwanie do uzupełnienia braków zażalenia, jeśli z treści zażalenia i okoliczności złożenia zażalenia wynika konieczność jego odrzucenia, należy uznać za pozbawione celu.
W związku z tym, w sytuacji kiedy zażalenie jest obarczone brakiem nieusuwalnym, decydującym o jego niedopuszczalności, regulacje z art. 49 § 1 w związku z art. 58 § 1 pkt 3 i art. 197 § 2 oraz art. 193 P.p.s.a. nie maja zastosowania. Stanowisko to należy zaaprobować i uznać, że odnosi się również do skargi. Skoro przeto skarga wniesiona w niniejszej sprawie przez Gminę S. dotknięta była wadą powodującą jej odrzucenie, Sąd I instancji nie miał podstaw, aby wzywać skarżącą do uzupełnienia braków formalnych tej skargi.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a. postanowił jak w sentencji.
- - ---------------------- 2