Postanowienie NSA z 6 marca 2008 r., I OZ 133/08

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 6 marca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 grudnia 2007 r., sygn. akt I SA/Wa 1415/07 odrzucające zażalenie na postanowienie tego Sądu z dnia 16 listopada 2007 r. o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonych decyzji

Sprawa

w sprawie ze skargi K. S. na decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...], nr [...] w przedmiocie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości postanawia: oddalić zażalenie

Skład

Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek przewodniczący

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 20 grudnia 2007 r., sygn. akt I SA/Wa 1415/07 odrzucił zażalenie skarżącej K. S. wniesione na postanowienie tego Sądu z dnia 16 listopada 2007 r. o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonych decyzji.

W uzasadnieniu orzeczenia Sąd wskazał, że zażalenie w imieniu skarżącej sporządzone i złożone przez adwokata nie zostało w sposób należyty opłacone, pełnomocnik nie uiścił bowiem w terminie opłaty stałej od zażalenia i dlatego na podstawie art. 221 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.) zażalenie podlegało odrzuceniu.

Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego K. S. reprezentowana przez pełnomocnika. Pełnomocnik skarżącej zarzucił zaskarżonemu postanowieniu naruszenie:

1. art. 221 P.p.s.a. przez jego błędną wykładnię,
2. art. 2, 7, 32, 64, 84 Konstytucji RP przez nałożenie na pełnomocnika z urzędu obowiązku uiszczenia opłaty od zażalenia w sprawie osoby, której przyznano pomoc prawną z urzędu,
3. art. 45 § 1 Konstytucji RP w zw. z art. 6 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności polegające na pozbawieniu skarżącej prawa do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd.

W konkluzji zażalenia skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności podkreślić należy, że postanowieniem z dnia 18 września 2007 r., sygn. akt I SA/Wa 1415/07 Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przyznał skarżącej K. S. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata, odmówił zaś przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od ponoszenia kosztów sądowych.

Nie można zgodzić się z zarzutami skarżącej, że Sąd odrzucając zażalenie dokonał błędnej wykładni art. 221 P.p.s.a. Zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 listopada 2007 r., sygn. akt I SA/Wa 1415/07 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonych decyzji zostało sporządzone i złożone przez pełnomocnika skarżącej ustanowionego w ramach przyznanego prawa pomocy - adwokata I. M. W myśl § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193) zażalenie podlegało opłacie stałej. Zgodnie bowiem z powołanym przepisem, od zażaleń na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego pobiera się wpis stały w kwocie 100 zł bez względu na przedmiot zaskarżonego aktu lub czynności. Tym samym, skoro pełnomocnik wnosząc zażalenie nie uiścił wpisu sądowego w stałej opłacie, prawidłowo Sąd pierwszej instancji powołując się na art. 221 P.p.s.a. odrzucił zażalenie. Stosownie bowiem do art. 221 P.p.s.a. pisma wnoszone przez adwokata lub radcę prawnego, które nie są należycie opłacone pozostawia się bez rozpoznania albo odrzuca bez wezwania do uiszczenia opłaty, jeżeli pismo podlega opłacie stałej. Celem tego przepisu jest więc uiszczenie bez wezwania opłaty stałej od pisma wnoszonego przez adwokata lub radcę prawnego. Należy wskazać, że art. 221 P.p.s.a. został uznany przez Trybunał Konstytucyjny za zgodny z Konstytucją RP (wyrok TK z dnia 12 września 2006 r., SK 21/05, OTK-A 2006, nr 8, poz. 103). Trybunał w uzasadnieniu swojego orzeczenia podkreślił, że nie znajduje podstaw ku temu, aby uznać, iż art. 221 P.p.s.a. jest niezgodny z Konstytucją, ani też ku temu, aby stwierdzić, że przepis ten narusza elementy składające się na konstytucyjne prawo do sądu.

Odnosząc się natomiast do zarzutów podniesionych w zażaleniu, wskazać należy, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w myśl art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Zatem możliwa jest sytuacja, kiedy strona, dla której ustanowiono pełnomocnika z urzędu nie jest zwolniona od kosztów postępowania. Jest to uregulowanie odmienne od uregulowania obowiązującego w postępowaniu cywilnym, gdzie w myśl art. 117 K.p.c. wniosek o ustanowienie adwokata może złożyć jedynie strona zwolniona od kosztów sądowych. Nieuprawniony jest zatem wywód pełnomocnika skarżącej, że skoro skarżącej przyznano pełnomocnika z urzędu, a nie jest ona zwolniona od kosztów sądowych, to adwokat działający z urzędu zmuszony jest opłacać koszty sądowe z własnych środków. Generalną bowiem zasadą określoną w art. 199 P.p.s.a. jest to, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zatem to skarżąca zobowiązana jest do ponoszenia kosztów sądowych, w tym do uiszczenia wpisu od zażalenia. Kosztów tych nie ponosi ustanowiony w sprawie pełnomocnik z urzędu.

Na marginesie wskazać należy, że pełnomocnik skarżącej błędnie sformułował zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji "art. 45 § 1 Konstytucji RP" w zw. z art. 6 Konwencji i ochronie praw człowieka i podstawowych wolności przez pozbawienie skarżącej prawa do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy przez niezależny, bezstronny i niezawisły sąd, bowiem art. 45 Konstytucji składa się z ustępów, a nie z paragrafów. Niezależnie jednak od powyższego zgodnie z treścią art. 45 ust. 1 Konstytucji każdy ma prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd (tzw. zasada prawa do sądu). Przepis ten mógłby zostać naruszony jedynie wtedy, gdyby strona z przyczyn od siebie niezależnych została pozbawiona gwarantowanego jej przez Konstytucję w/w prawa podmiotowego, tj. gdyby jej sprawa w ogóle nie została przez Sąd wojewódzki rozpoznana. Prawo do sądu nie ma charakteru absolutnego, jego realizacja jest zależna od różnych wymogów proceduralnych, jak np. uiszczenie wpisu sądowego. Skarżąca nie uiszczając wpisu sądowego od zażalenia sama pozbawiła się możliwości kontroli postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 listopada 2007 r. przez sąd drugiej instancji. Zatem za całkowicie chybione należy uznać zawarte w zażaleniu zarzuty rażącego naruszenia przez Sąd przepisów Konstytucji RP oraz Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności.

W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 P.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. postanowił, jak w sentencji.