Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 19 listopada 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił wniosek D.W. o wyłączenie od orzekania w jej sprawie wszystkich sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że pismem z dnia 27 lipca 2010 r. skarżąca wniosła o wyłączenie od orzekania w sprawie wszystkich sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu i złożenie przez nich stosownych oświadczeń: "jakie nieruchomości, gdzie, za ile, o jakiej powierzchni i w jakim trybie kupowali sędziowie, ich małżonkowie i dzieci od Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa, Agencji Nieruchomości Rolnych we Wrocławiu i jej Spółki "TON AGRO". Uzasadniając wniosek skarżąca podniosła, że ma interes prawny w złożeniu wniosku, bowiem wielu sędziów tegoż Sądu chroni układy i mafię, która przywłaszczyła sobie niewyobrażalne majątki i handluje bezkarnie nieruchomościami pod nadzorem Sądu za łapówki o miliardowych wartościach. Ponadto wskazała, że pozbawiona została prawa dostępu do dokumentów oraz do uczestniczenia w rozprawach administracyjnych, a we wszystkich wydanych w tymże Sądzie orzeczeniach Sąd rażąco naruszył prawo.
Sędziowie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu złożyli pisemne oświadczenia, w których stwierdzili, że w sprawie nie zachodzą okoliczności wymienione w art. 18 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a - ani inne tego rodzaju, które mogłyby wywoływać wątpliwości co do ich bezstronności (art. 19 p.p.s.a.).
Oddalając wniosek Sąd I instancji wskazał, że w niniejszej sprawie nie występują jakiekolwiek okoliczności mogące stanowić podstawę wyłączenia. W stosunku do żadnego z sędziów orzekających w Wojewódzki Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 18 p.p.s.a. i strona na nie się nie powołuje. Okoliczności powołane przez skarżącą we wniosku oraz zawarte w aktach pisma i dokumenty nie wskazują w żaden sposób na prawdopodobieństwo zaistnienia takich okoliczności. Podnoszone we wniosku ogólne twierdzenia o popieraniu przez sędziów nieformalnych struktur i układów, nazywanych przez skarżącą mafijnymi, jak również rzekome powiązania sędziów "układami" z Agencją Własności Skarbu Państwa, Agencją Nieruchomości Rolnych we Wrocławiu i jej Spółką TON AGRA we Wrocławiu, nie mogą stanowić podstawy do uwzględnienia wniosku o wyłączenie. W tym zakresie skarżąca nie wskazała na żadne okoliczności, czy też dowody, mogące uprawdopodobnić formułowane zarzuty, a tym samym uzasadnić wątpliwości co do bezstronności sędziów.
Sąd I instancji podkreślił, że samo subiektywne przeświadczenie skarżącej o braku bezstronności sędziów, bez wskazania w tym zakresie jakichkolwiek okoliczności skutecznie uzasadniających ten zarzut, nie stanowi wystarczającej przesłanki do wyłączenia sędziów na podstawie art. 19 p.p.s.a. W oświadczeniach złożonych przez sędziów orzekających w WSA we Wrocławiu, których dotyczy wniosek, wynika, że nie zachodzą okoliczności wymienione w art. 18 p.p.s.a., ani inne tego rodzaju, które mogłyby wywoływać wątpliwości co do ich bezstronności. Skarżąca natomiast nie wykazała we wniosku okoliczności, które podważałyby wiarygodność złożonych oświadczeń.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła skarżąca. Zarzuciła między innymi, że sędziowie WSA we Wrocławiu rażąco naruszają Konstytucję RP. Podniosła, że została pozbawiona możliwości obrony swoich praw.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Zażalenie jest nieuzasadnione i podlega oddaleniu.
Instytucja wyłączenia sędziego zarówno z mocy prawa, jak i na wniosek strony jest istotną gwarancją procesową, która ma zapewnić rozpoznanie sprawy przez sąd w takim składzie orzekającym, którego sędziowie nie pozostają w relacjach osobistych ze stronami oraz nie mieli określonych wcześniej związków z rozpoznawaną sprawą. Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego, we wszystkich procedurach sądowych sprowadza się do eliminowania przyczyn, które mogą skutkować wątpliwościami, co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznaniu określonej sprawy. Poza wypadkami wyłączenia z mocy samego prawa - art. 18 § 1 p.p.s.a., wyłączenie sędziego następuje na wniosek wówczas, jeżeli zachodzą takie okoliczności, które mogłyby wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego (art. 19 p.p.s.a.).
Wskazać należy, że wydanie postanowienia w przedmiocie wyłączenia sędziego musi być poprzedzone złożeniem wyjaśnień przez sędziego, którego wniosek dotyczy. Jak wynika z wyjaśnień zawartych w oświadczeniach złożonym przez sędziów, których dotyczy wniosek, nie istnieje między nimi i stroną postępowania jakikolwiek stosunek osobisty tego rodzaju, że mógłby wywołać wątpliwości co do ich bezstronności w tej sprawie.
Skarżąca ani we wniosku o wyłączenie sędziów, ani w zażaleniu na postanowienie o odmowie wyłączenia sędziów, nie wskazała żadnych ustawowych przesłanek uzasadniających wyłączenie sędziów. Nie wykazała ponadto, że istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co bezstronności w danej sprawie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Ogólnikowe twierdzenia powołane w składanych pismach nie mogą wskazywać na brak bezstronności sędziów przy rozpoznawaniu sprawy. Skarżąca powinna w szczególności uprawdopodobnić posiadanie przez sędziów nieruchomości "od Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa, Agencji Nieruchomości Rolnych we Wrocławiu i jej Spółki TON AGRO" oraz przede wszystkim istnienie związku pomiędzy tą okolicznością a brakiem bezstronności, przynależnością "do mafii", skoro te okoliczności są podstawą wystąpienia z wnioskiem o wyłączenie. Samo pomawianie o istnienie przestępczych powiązań nie może być uznane za wystarczające w tym zakresie.
Podkreślenia przy tym wymaga, że subiektywne przekonanie strony o tym, że sędzia nienależycie rozpoznał jej inne skargi nie może skutecznie uzasadniać wniosku o jego wyłączenie, chyba że możliwym byłoby wykazanie istnienia uprzedzeń sędziego względem strony (por. postanowienie NSA z 22 lutego 2008 r., sygn. akt II FZ 60/08 – publ. w ONSAiWSA 2008, nr 6, poz. 97 oraz glosa A. Gomułowicza aprobująca stanowisko NSA sformułowane w tym postanowieniu, opubl. w OSP 2008, z. 11, s. 916 i n., a także postanowienia NSA: z 30 kwietnia 2009 r. sygn. II OZ 378/09, Lex nr 575305, z 18 września 2008 r. sygn. akt II OZ 979/08, Lex nr 527666 oraz z 28 sierpnia 2008 r. sygn. akt I OZ 612/08, Lex nr 527814; por. też J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010 r., komentarz do art. 19, teza 2, s. 82).
Biorąc pod uwagę stan faktyczny sprawy oraz złożone przez sędziów oświadczenia, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny Opolu słusznie orzekł, że brak było podstaw do wyłączenia od orzekania w sprawie sędziów objętych wnioskiem.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu.
----------------------- 3 2