Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie postanowieniem z dnia 26 kwietnia 2017 r., sygn. akt II SA/Ol 1321/16 w sprawie ze skargi J. H. (dalej skarżący), odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] (dalej decyzja z [...] maja 2016 r.) w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami.
Pismem z 19 października 2016 r. skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] maja 2016 r. w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami.
W piśmie procesowym z 18 kwietnia 2017 r. pełnomocnik skarżącego zawarł m.in. wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji do czasu zakończenia postępowania w niniejszej sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wskazał, że zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, ze zm., dalej ppsa) wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania (art. 61 § 3 ppsa).
Rozstrzygając o wstrzymaniu wykonania aktu na podstawie powołanego przepisu Sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych. Użycie przez ustawodawcę w art. 61 § 3 ppsa zwrotów nieostrych wiąże się z koniecznością konkretyzacji zawartej w nich normy ogólnej. W postanowieniu z 20.12.2004 r., GZ 138/04 (cbosa) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "znaczna szkoda" to taka, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu. Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (postanowienie WSA w Białymstoku z 3.8.2006 r., II SA/Bk 352/06, cbosa).
Dokonując oceny wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, Sąd musi oprzeć się na materiale dowodowym, pozwalającym zająć stanowisko. W konsekwencji powyższego, strona składająca wniosek jest obowiązana nie tylko do wskazania przedmiotowych przesłanek, ale i do wykazania, że warunki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w rzeczywistości zachodzą. W interesie strony leży więc takie sformułowanie wniosku, by powołane w nim okoliczności wskazywały na zajście przesłanek wstrzymania wykonania. Twierdzenia te winny zostać poparte odwołaniem się do materiałów źródłowych i skonkretyzowanych danych, wystarczająco obrazujących jej sytuację. Brak takiego odniesienia uniemożliwia pozytywną weryfikację ich wiarygodności, a w rezultacie - przychylenia się do zgłoszonego żądania (NSA w postanowieniach z: 22.3.2011 r., II GSK 373/11; 3.2.2011 r., I OZ 74/11; 18.3.2010 r., II FSK 502/09; 1.10.2009 r., I FSK 1312/08; 30.7. 2009 r., I OZ 754/09, cbosa).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy podkreślić należy, że skarżący w ogóle nie uzasadnił złożonego wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej. Nie wskazał żadnej okoliczności stanowiącej o niebezpieczeństwie wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Tym samym nie sposób ocenić, czy rzeczywiście zachodzą przesłanki do wstrzymania wykonania decyzji. Do wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie jest wystarczające samo twierdzenie strony. Uzasadnienie wniosku winno się odnosić do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest zasadne w stosunku do konkretnego wnioskodawcy.
W związku z powyższym należało uznać, że w sprawie nie zaistniały podstawy do udzielenia skarżącemu ochrony tymczasowej do czasu zbadania zaskarżonej decyzji przez Wojewódzki Sąd Administracyjny pod kątem jej zgodności z prawem (k. 3-5, 89, 90-92v, 96-98 akt sądowych).
Na powyższe postanowienie zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożył J. H., reprezentowany przez pełnomocnika będącego adwokatem. W uzasadnieniu podniósł, że nie sposób zgodzić się z postanowieniem Sądu I instancji. Skarżący potwierdził, że co prawda nie wskazał wprost okoliczności uzasadniających wydanie postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jednak podniósł, że w zakresie swoich żądań w pełni zgadza się z treścią skargi z 19 października 2016 r. (k. 106-107 akt sądowych).
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Prawidłowość zaskarżonego postanowienia podlega ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego pod względem jego zgodności z regulacją zawartą w art. 61 § 3 ppsa. Przepis ów dotyczy możliwości udzielenia skarżącemu tymczasowej ochrony w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji
Wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności (art. 61 § 1 ppsa). Po przekazaniu sądowi skargi Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (...). Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy (art. 61 § 3 ppsa). Katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia jest zamknięty i oznacza, że Sąd nie bada zasadności samej skargi na etapie rozpoznania wniosku. Naczelny Sąd Administracyjny podziela pogląd Sądu I instancji, że obowiązek uprawdopodobnienia istnienia przesłanek z ww. przepisu spoczywa na wnioskodawcy. Art. 61 § 3 ppsa zobowiązuje stronę do wskazania przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, nie nakładając obowiązku ich udowodnienia, przy czym uprawdopodobnienie nie może z reguły opierać się na samych twierdzeniach strony. Sąd musi opierać się na jakimś materiale pozwalającym zająć stanowisko.
Możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 61 § 3 ppsa nie oznacza, że Sąd jest obligowany w każdym przypadku – niezależnie od okoliczności sprawy – uwzględnić wniosek skarżącego. Wniesienie skargi nie pociąga za sobą automatycznego skutku suspensywności i wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu zależy od oceny Sądu, czy istnieją przesłanki uzasadniające takie rozstrzygnięcie (T. Woś, H. Knysiak–Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, LexisNexis 2016 r., s. 556-557, uw. 1, 2).
Przenosząc te rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu I instancji, że wskutek wykonania zaskarżonej decyzji nie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody czy spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Skarżący nie wskazał konkretnego stanu faktycznego ani materiału na poparcie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia.
Skarżący nie uprawdopodobnił niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W szczególności nie zawiera takiego uprawdopodobnienia uzasadnienie wniosku zawartego w piśmie z 18 kwietnia 2017 r., sporządzonym przez adwokata (k. 89 akt sądowych). Przy ocenie przesłanek konieczności zastosowania ochrony tymczasowej, Sąd nie może sam doszukiwać się hipotetycznych sytuacji w zakresie dyspozycji art. 61 § 3 zd. 1 ppsa. Skarżący reprezentowany jest w sprawie przez profesjonalnego pełnomocnika, na którym ciąży obowiązek właściwego uprawdopodobnienia przesłanek z art. 61 § 3 zd. 1 ppsa.
Sąd nie jest obowiązany do wezwania skarżącego do uzupełnienia braków wniosku w trybie art. 49 § 1 ppsa, bowiem brak uprawdopodobnienia przesłanek z art. 61 § 3 zd. 1 ppsa nie jest brakiem formalnym pisma. Zaskarżone postanowienie nie narusza art. 61 § 3 ppsa, bowiem skarżący nie uprawdopodobnił, by wykonanie zaskarżonej decyzji wiązało się z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody bądź spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dołączenie kserokopii skargi do WSA z 19 października 2016 r. do pisma procesowego z 18 kwietnia 2017 r. zawierającego wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji, nie wypełnia przesłanek art. 61 § 3 ppsa. W szczególności sam fakt bycia inwalidą trzeciej grupy; podwójne złamanie spiralne kości piszczelowej i strzałki; dojazdy motorowerem do prac dorywczych – gdy skarżący przebywał na wolności, a obecnie przebywa w zakładzie karnym – nie przemawiają za uwzględnieniem zażalenia (k. 3-5v, 89-89v, 90-92v akt sądowych).
Nie bez znaczenia jest również okoliczność, że wstrzymanie wykonania decyzji zatrzymującej prawa jazdy winno być, z uwagi na zapewnienie bezpieczeństwa ruchu drogowego, uzasadnione okolicznościami wyjątkowymi, których w niniejszym wniosku nie wykazano. Zatrzymanie prawa jazdy w takiej sytuacji służy bezpieczeństwu uczestników ruchu drogowego - w tym skarżącego (uznanego prawomocnym wyrokiem z dnia 22 grudnia 2015 r., II K 483/15 Sądu Rejonowego w Grajewie, winnym popełnienia zarzucanego mu czynu, skazanego na podstawie art. 178a § 4 w zw. z art. 64 § 1 kk na karę 1 roku pozbawienia wolności; wobec którego na podstawie art. 42 § 3 kk orzeczono środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych dożywotnio w ruchu lądowym; k. 1 akt administracyjnych).
Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 ppsa orzekł jak w sentencji postanowienia.