Uzasadnienie
Przewodniczący Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zarządzeniem z dnia 14 czerwca 2017 r. sygn. akt III SAB/Kr 58/17, powołując się na § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.), wezwał K.J. do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionego przez niego zażalenia na postanowienie z dnia 25 maja 2017 r. sygn. akt III SA/Kr 175/17 o oddaleniu wniosku o uzupełnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 27 kwietnia 2017 r. sygn. akt III SA/Kr 175/17, wydanego w sprawie ze skargi K.J. na postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] z dnia 14 grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia żądanej treści, pod rygorem odrzucenia zażalenia.
Powyższe zarządzenie stało się przedmiotem zażalenia K.J. do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z generalną zasadą odpłatności wymiaru sprawiedliwości, strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej w skrócie "P.p.s.a."). Do kosztów sądowych należą m.in. opłaty sądowe, na które składają się wpis i opłata kancelaryjna (art. 211 i art. 212 § 1 P.p.s.a.). W świetle art. 230 § 1 i 2 P.p.s.a., od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji, w tym zażalenia, pobiera się wpis stosunkowy lub stały.
W rozdziale 3 działu V ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zostały natomiast przewidziane zwolnienia od kosztów sądowych. Zgodnie z art. 239 P.p.s.a. wyróżnia się dwie kategorie zwolnień od kosztów sądowych – zwolnienia przedmiotowe (zawarte w § 1 pkt 1 od lit. "a" do "h") oraz zwolnienia podmiotowe (zawarte w § 1 pkt 2 – 4 oraz w § 2). Zwolnienia przedmiotowe obejmują sprawy, które dotyczą pomocy i opieki społecznej, statusu bezrobotnego, zasiłków oraz innych należności i uprawnień przysługujących osobie bezrobotnej, chorób zawodowych, świadczeń leczniczych oraz świadczeń rehabilitacyjnych, spraw ze stosunków pracy i stosunków służbowych, z zakresu ubezpieczeń społecznych i powszechnego obowiązku obrony, udzielania cudzoziemcom ochrony oraz dodatków mieszkaniowych. Jest to katalog zamknięty, przeznaczony dla spraw szczególnie istotnych. Brak jakichkolwiek wyróżników ustawowego wyrażenia "spraw ze stosunków pracy i stosunków służbowych" (art. 239 pkt 1 lit. d P.p.s.a.) wskazuje na to, że zwolnieniem objęto wszystkie sprawy mieszczące się w tej kategorii.
Wobec tego należy przyjąć, że każda sprawa sądowoadministracyjna, mająca źródło roszczenia dotyczące stosunków pracy i stosunków służbowych, kwalifikuje się do ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych po stronie skarżącej.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego niniejsza sprawa należy właśnie do kategorii spraw ze stosunków pracy i stosunków służbowych, wobec czego skarżący jest ustawowo zwolniony z obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Przedmiot skargi dotyczy bowiem kwestii związanej z rozpatrzeniem wniosku skarżącego o wydanie, na podstawie art. 217 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.), zaświadczenia dotyczącego stosunku służbowego [...] w stanie spoczynku K.J. w zakresie odnoszącym się do jego prawa do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. W związku z tym stwierdzić należy, iż Przewodniczący Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie nieprawidłowo wezwał skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionego zażalenia.
Ubocznie zauważyć należy, iż na wcześniejszym etapie postępowania sądowoadministracyjnego, Sąd pierwszej instancji zasadnie uznał, że skarżący jest zwolniony z obowiązku uiszczania kosztów sądowych na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. d P.p.s.a., jednak już po wydaniu wyroku z dnia 27 kwietnia 2017 r. oraz postanowienia z dnia 25 maja 2017 r. oddalającego wniosek o uzupełnienie wyroku, zmienił zdanie w powyższej kwestii, błędnie wzywając skarżącego do uiszczenia wpisu od wniesionego zażalenia.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 i art. 198 P.p.s.a., orzekł, jak w sentencji postanowienia.