Uzasadnienie
Zarządzeniem z dnia 5 czerwca 2017 r., sygn. akt III SAB/Kr 61/17 Przewodniczący Wydziału III Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Krakowie wezwał K.J. do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na bezczynność Komendanta Powiatowego Policji w [...] w przedmiocie wydania zaświadczenia żądanej treści. Stosownie do treści § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.), wysokość wpisu określono na kwotę 100 złotych. W zarządzeniu wskazano ponadto, że wpis należy uiścić w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia, pod rygorem odrzucenia skargi.
Zażalenie na powyższe zarządzenie wniósł K.J., domagając się jego uchylenia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z generalną zasadą odpłatności wymiaru sprawiedliwości, strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.").
Od tej zasady ustawodawca wprowadził wyjątki dwojakiego rodzaju. Pierwszy dotyczy spraw, w których strona skarżąca nie ma obowiązku ponoszenia kosztów sądowych (art. 239 P.p.s.a. - ustawowe zwolnienie od kosztów sądowych). Drugi dotyczy zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w drodze orzeczenia sądowego poprzez przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości lub części.
W katalogu spraw, w których strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, wymienione są sprawy ze stosunków pracy i stosunków służbowych (art. 239 § 1 pkt 1 lit. d P.p.s.a.). podkreślić należy, że brak jakichkolwiek wyróżników ustawowego wyrażenia "sprawy ze stosunków pracy i stosunków służbowych" wskazuje, że zwolnieniem objęto wszystkie sprawy mieszczące się w tej kategorii. Przepis ten dotyczy zatem takich spraw, w których przedmiotem zaskarżenia jest określone rozstrzygnięcie, które wynika ze stosunku pracy lub stosunku służbowego skarżącego albo którego podstawą jest lub był stosunek pracy lub stosunek służbowy. Tak więc ustawowe zwolnienie od kosztów sądowych na podstawie tego przepisu dotyczy skarżącego, który wnosi skargę w sprawie mającej źródło roszczenia w stosunku pracy i stosunku służbowym.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, rozpoznawana sprawa należy do kategorii spraw ze stosunków pracy i stosunków służbowych. Przedmiotem skargi jest bowiem bezczynność organu w zakresie wydania policjantowi w stanie spoczynku zaświadczenia związanego z przebiegiem jego służby czynnej w Policji. Skoro skarżący wnosi skargę w sprawie, która należy do kategorii spraw ze stosunków służbowych, to jest on ustawowo zwolniony od obowiązku uiszczania kosztów sądowych.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 i art. 198 P.p.s.a., orzekł, jak w sentencji postanowienia.