Uzasadnienie
Pismem z 16 marca 2017 r. J. K. złożyła skargę na uchwałę Zarządu Dzielnicy W. m. st. Warszawy z dnia [...] grudnia 2016 r., nr [...], w przedmiocie niewyrażenia zgody na zakwalifikowanie do umieszczenia na liście osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego.
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, z dnia 18 kwietnia 2017 r., skarżąca została wezwana do usunięcia braków formalnych skargi w terminie 7 dni, pod rygorem jej odrzucenia (art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a.), przez podpisanie skargi.
Powyższe wezwanie do usunięcia braku formalnego skargi zostało doręczone skarżącej w dniu 12 maja 2017 r. Siedmiodniowy termin do usunięcia braku formalnego skargi upłynął dnia 19 maja 2017 r.
Z uwagi na nieuzupełnienie powyższego braku formalnego skargi w zakreślonym terminie, Sąd pierwszej instancji, postanowieniem z dnia 22 czerwca 2017 r. odrzucił skargę, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika z urzędu. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do merytorycznego rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji oraz przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym oraz przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w postępowaniu zażaleniowym według norm przepisanych.
W uzasadnieniu zażalenia skarżąca podniosła, że analiza akt sprawy, tj. skargi oraz załącznika do niej, w postaci formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy, biorąc pod uwagę nieporadność skarżącej i jej wyjątkowo trudną sytuację materialną i osobistą, winna prowadzić do wniosku, że skarga została podpisana przez skarżącą. Podpis znajduje się na końcu, tj. na ostatniej stronie załącznika – wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Zdaniem skarżącej, nadmiernym formalizmem jest wymaganie przez Sąd aby skarżąca dokonywała dodatkowych czynności w Sądzie, gdy skarżąca skutecznie złożyła skargę i którą jej zdaniem podpisała na samym końcu, tj. na ostatniej stronie załącznika.
Ponadto skarżąca podniosła, że wady skargi nie dostrzegł organ, który przyjmował skargę i który ocenił, że spełnia ona wszystkie warunki formalne niezbędne dla jej rozpoznania i nadał jej bieg.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 46 § 1 pkt 4 P.p.s.a., każde pismo strony powinno zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego. Podpis pod pismem w postępowaniu potwierdza, że pismo to pochodzi od osoby podpisującej je i sankcjonuje jej wolę dokonania czynności w postępowaniu. Nie budzi zatem wątpliwości, że gdy pismo sporządza osoba fizyczna we własnym imieniu bądź działając jako pełnomocnik czy przedstawiciel ustawowy, to ona musi je podpisać. Podpis musi być własnoręczny z wyjątkiem przypadków, o których mowa w art. 46 § 4 P.p.s.a.
Stosownie zaś do dyspozycji art. 49 § 1 P.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę do jego uzupełnienia lub poprawienia w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Takim przepisem szczególnym jest art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a., zgodnie z którym skarga, której braków formalnych nie uzupełniono w terminie, podlega odrzuceniu. Niewątpliwie niepodpisanie skargi stanowi brak formalny uniemożliwiający nadanie pismu dalszego biegu. Sąd administracyjny dokonuje bowiem kontroli legalności działania administracji publicznej wyłącznie w wyniku wniesienia skargi przez stronę. Brak podpisu pod skargą uniemożliwia stwierdzenie, że istotnie wolą osoby wskazanej jako skarżący jest zainicjowanie postępowania przed sądem administracyjnym.
W niniejszej sprawie skarżąca została prawidłowo wezwana zarządzeniem z 18 kwietnia 2017 r. do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez podpisanie skargi. W zarządzeniu Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pouczono skarżącą, że nieusunięcie braków formalnych w zakreślonym terminie spowoduje odrzucenie skargi. Nie ulega wątpliwości, że strona skarżąca we wskazanym terminie skargi nie podpisała. Subiektywne przekonanie strony, że skarga była prawidłowo podpisana, bowiem został podpisany załącznik do skargi w postaci wniosku o poznanie prawa pomocy, w żaden sposób nie usprawiedliwia zaniechania uzupełnienia wskazanego braku. Ani art. 49 § 1, ani art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. nie uzależniają bowiem skutku nieuzupełnienia braków formalnych, do usunięcia których stronę prawidłowo wezwano, od powodów ich nieusunięcia.
Odnosząc się do twierdzenia skarżącej, że wady skargi nie dostrzegł organ, który przyjmował skargę i który ocenił, że spełnia ona wszystkie warunki formalne niezbędne dla jej rozpoznania i nadał jej bieg, wskazać trzeba, że badania spełnienia warunków formalnych pisma dokonuje sąd, a nie organ (por. W. Chróścielewski, Wszczęcie postępowania sądowoadministracyjnego, s. 63)
Z tych względów zasadnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.
Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o kosztach pomocy prawnej udzielonej z urzędu z uwagi na to, że przepisy art. 209 i 210 P.p.s.a. mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania pomiędzy stronami, zaś wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 P.p.s.a.), przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny, co wynika art. 254 P.p.s.a.