Uzasadnienie
Postanowieniem z 22 lipca 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku odmówił wstrzymania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi H. M. L., A. L., M. I. L. i J. L. na decyzję Wojewody Podlaskiego z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odszkodowania za szkody powstałe wskutek założenia linii elektroenergetycznej.
W uzasadnieniu Sąd wskazał, że skarżący wnieśli skargę na decyzję Wojewody Podlaskiego, utrzymującą w mocy decyzję Starosty Bielskiego z [...] lutego 2015 r. nr [...], w sprawie ustalenia odszkodowania w wysokości 54.550 zł, za szkody powstałe wskutek założenia i przeprowadzenia przez nieruchomość oznaczoną nr geod. [...] o pow. 38,28ha, [...] o pow. 49,9182ha, położoną w obrębie W., gmina B., napowietrznej dwutorowej linii elektroenergetycznej 110kV relacji: stacja 110kV B. – nowoprojektowana stacja 110/SN – stacja 110/15kV H., w tym usytuowanie siedmiu słupów elektroenergetycznych oraz podwieszenie przewodów linii elektroenergetycznej. W skardze zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, nie podając jednak żadnego jego uzasadnienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku podniósł, że zgodnie z treścią art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., Poz. 270 ze zm.; dalej jako: "p.p.s.a.") po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania wydanego w granicach danej sprawy aktu administracyjnego w całości lub w części. Sąd wydając orzeczenie w omawianym przedmiocie, powinien swoje rozstrzygnięcie oprzeć zarówno o ocenę wniosku skarżącego, jak i materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy, w aspekcie wystąpienia bądź też nie przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu tj. niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Niemniej jednak przyjęcie takiego poglądu nie może prowadzić do całkowitego zwolnienia strony z podania okoliczności mających uzasadniać wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i w konsekwencji do przerzucania w całości ciężaru wskazania tych przesłanek na sąd administracyjny.
Zdaniem Sądu I instancji w przedmiotowej sprawie w złożonym wniosku nie uprawdopodobniono okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Tym samym trudno obiektywnie przyjąć, aby decyzja ustalająca wysokość odszkodowania mogła być uznana za źródło potencjalnej szkody z punktu widzenia skarżących. Podkreślić należy, że rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania przedmiotu zaskarżenia, Sąd nie dokonuje oceny zasadności skargi (vide: postanowienie NSA z 9 lipca 2004 r., FZ 163/04). Niezgodność decyzji z prawem, która jest przedmiotem oceny Sądu w toku rozprawy i ochrona tymczasowa wynikająca z art. 61 ustawy to dwie różne kwestie. Oparcie wniosku o ochronę tymczasową na niezgodności decyzji z prawem, a zwłaszcza rozstrzygnięcie Sądu w tym zakresie, niweczyłoby kontrolę sądową legalności decyzji administracyjnej (vide: postanowienie NSA z 28 kwietnia 2005 r., II OZ 184/05).
Zażalenie na powyższe postanowienie wnieśli skarżący domagając się zmiany zaskarżonego postanowienia poprzez wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy sądowi niższej instancji do ponownego rozpoznania. Ponadto wnieśli o zawieszenie postępowania w sprawie do czasu rozpoznania sprawy Starosty Bielskiego nr [...] w sprawie wyłączenia gruntów rolnych z produkcji rolniczej, oznaczonych jako część działek o nr geod. [...] i nr geod. [...] położonych w obrębie W., gm. B. i naliczenia z tego tytułu opłat obejmujących działki będące przedmiotem odszkodowania i skargi, gdyż wynik tego postępowania będzie miał też wpływ na naliczenie i wysokość odszkodowania za szkody na gruntach objętych skargą.
Skarżący wnieśli również o uzupełnienie postępowania dowodowego oraz zażądania i dołączenie w celach dowodowych akt Starosty Bielskiego nr [...] w sprawie wyłączenia gruntów rolnych z produkcji rolniczej na okoliczność nie zakończenia postępowania w tej sprawie a obejmującego grunty, na których posadowione jest już siedem słupów elektroenergetycznych bez "odrolnienia" gruntów i bez pozwolenia na budowę, co zdaniem skarżących jest "co najmniej gwałtem na prawie, a naliczenie odszkodowania próbą obejścia prawa i zalegalizowania słupów oraz wciśnięcia rzekomego odszkodowania za ustanowienie służebności przesyłu, które to odszkodowanie przekracza 10krotnie naliczone odszkodowanie w sprawie objętej skargą, czego dowodem jest wezwanie do zawarcia umowy o ustanowienie służebności przesyłu za wynagrodzeniem". Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono błąd w ustaleniach faktycznych polegających na przyjęciu, że "decyzja ustalająca wysokość odszkodowania nie może być źródłem potencjalnej szkody z punktu widzenia skarżących i nie ma przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, tj. niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, to jest jak wynika z treści skargi – legalizacji samowoli budowlanej w postaci usytuowania siedmiu słupów elektroenergetycznych i objęcie decyzja ustalającą niekorzystne odszkodowanie za szkody na nieruchomościach" i które to słupy na dzień dzisiejszy stanowią – zdaniem skarżących – "samowolę budowlaną, bowiem nadal toczy się postępowanie o wyłączenie gruntów rolnych z produkcji rolniczej".
W uzasadnieniu skarżący podnieśli, że Sąd I instancji rozpoznając sprawę nie uwzględnił faktu braku wyłączenia przez Starostę Bielskiego gruntów rolnych działek o nr geod. [...] i [...] z produkcji rolniczej oraz braku pozwolenia na budowę linii elektroenergetycznej w tym posadowienia 7 słupów elektroenergetycznych oraz niezgodność dokumentacji i podmiotów legitymowanych występujących o ustalenie lokalizacji inwestycji a podmiotu, któremu ostatecznie udzielono zezwolenia na założenie i przeprowadzenie linii elektroenergetycznej. Zdaniem skarżących w celu posadowienia i wybudowania wspomnianych siedmiu słupów elektroenergetycznych należy uzyskać decyzję o wyłączeniu gruntów rolnych z produkcji rolniczej, a następnie uzyskać pozwolenie na budowę.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. zwana dalej "p.p.s.a.") sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z konstrukcji powyższego przepisu wynika, że na skarżącym spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w cytowanym przepisie, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana. Jest to wyjątek od zasady, w myśl której wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Obowiązek uprawdopodobnienia istnienia przesłanek z tego przepisu spoczywa na wnioskodawcy.
Strona zobowiązana jest do przedstawienia konkretnych zdarzeń, które mogłyby uprawdopodobnić, że wykonanie zaskarżonej decyzji faktycznie spowoduje znaczną szkodę lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków. Jak przyjęto w judykaturze, sąd rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie dokonuje oceny zasadności skargi, dlatego też wniosek powinien zawierać odrębne uzasadnienie. Samo powołanie się na skutki wymienione w art. 61 § 3 ustawy nie stanowi uprawdopodobnienia ich wystąpienia. Domagając się wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, niezbędne jest wskazanie na konkretne okoliczności pozwalające ocenić, czy wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne. Podkreślenia wymaga, że wniosek powinien zawierać spójną argumentację, popartą faktami oraz ewentualnie odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Zadaniem Sądu jest zaś zbadanie, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają (lub nie) za wydaniem postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu.
Wskazanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków wymaga podania okoliczności, z którymi wiąże się szkoda lub trudne do odwrócenia skutki. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że przez znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki rozumie się taką szkodę, która nie będzie mogła zostać wynagrodzona przez późniejszy zwrot świadczenia lub nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 sierpnia 2006 r., I OZ 1144/06, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. zobowiązuje stronę do wskazania przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, nie nakładając obowiązku ich udowodnienia, przy czym uprawdopodobnienie nie może z reguły opierać się na samych twierdzeniach strony. Sąd musi opierać się na jakimś materiale pozwalającym zająć stanowisko (postanowienie NSA z dnia z dnia 31 maja 2010 r., sygn. II OZ 443/10). Należy przy tym mieć na uwadze, że skoro ustawa przyznaje stronie prawo do wystąpienia do sądu z takim wnioskiem, uzależniając możliwość udzielenia tej stronie ochrony tymczasowej od wystąpienia choć jednej z dwóch wskazanych w powołanym przepisie przesłanek, to obowiązkiem strony jest wskazanie we wniosku okoliczności na poparcie spełnienia przynajmniej jednej z tychże przesłanek. Decyzja o skorzystaniu z możliwości ubiegania się o udzielenie ochrony tymczasowej należy do strony postępowania, jednakże powinna ona mieć świadomość, że uprawnienie to wiąże się z obowiązkiem uzasadnienia wniosku, poprzez poparcie go stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 listopada 2007 r., sygn. akt II FZ 338-339/07).
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji zasadnie odmówił wstrzymania zaskarżonej decyzji. W przedmiotowej sprawie Wojewoda Podlaski decyzją z [...] kwietnia 2015 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty Bielskiego z [...] lutego 2015 r., nr [...] ustalającą odszkodowanie za szkody powstałe wskutek założenia i przeprowadzenia przez nieruchomość oznaczoną nr geod. [...] o powierzchni 38,28ha, [...] o powierzchni 49,9182ha, położoną w obrębie W., gmina B., stanowiącą współwłasność A. i H. M. małż. L. udział ½ oraz J. i M. I. małż. L. udział ½, napowietrznej dwutorowej linii elektroenergetycznej 110kV relacji: stacja 110kV B. – nowoprojektowana stacja 110 SN – stacja 110/15kV H., w tym usytuowanie siedmiu słupów elektroenergetycznych oraz podwieszenie przewodów linii elektroenergetycznej. Wysokość odszkodowania ustalono w kwocie 54.550,00 zł na podstawie operatu szacunkowego sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego.
Odszkodowanie odpowiada wartości poniesionych szkód w wysokości 37.344,00 zł i powiększone zostało o kwotę 17.206,00 zł odpowiadającą zmniejszeniu wartości tej nieruchomości powstałą na skutek realizacji urządzeń infrastruktury technicznej. Podniesiony przez skarżących zarzut braku decyzji Starosty Bielskiego w sprawie [...] dotyczącej wyłączenia gruntów rolnych z produkcji rolniczej nie jest przedmiotem niniejszej sprawy, albowiem w przedmiotowym postępowaniu skarżący wnieśli skargę na decyzję Wojewody Podlaskiego z [...] kwietnia 2015 r., nr [...] dotyczącą ustalenia odszkodowania za szkody powstałe wskutek założenia i przeprowadzenia przez nieruchomość oznaczoną nr geod. [...] i [...] napowietrznej dwutorowej linii elektroenergetycznej. Niezasadne są również zarzuty: braku pozwolenia na budowę linii elektroenergetycznej w tym posadowienia 7 słupów elektroenergetycznych oraz niezgodność dokumentacji i podmiotów legitymowanych występujących o ustalenie lokalizacji inwestycji a podmiotu, któremu ostatecznie udzielono zezwolenia a założenie i przeprowadzenie linii elektroenergetycznej, albowiem w niniejszej sprawie wydana została decyzja Starosty Bielskiego z [...] maja 2011 r. zezwalająca na ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości i udzielająca P. S.A. z siedzibą w L. zezwolenia na założenie i przeprowadzenie przez w/w nieruchomość napowietrznej dwutorowej linii elektroenergetycznej 110kV.
Wobec powyższego, należy stwierdzić, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzą okoliczności uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżący nie uprawdopodobnili wystąpienia przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a., nie wskazali bowiem, ani nie udokumentowali konkretnych okoliczności, które mogłyby spowodować możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.