Postanowienie NSA z 17 stycznia 2012 r., I OZ 14/12

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 17 stycznia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia T.B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 listopada 2011 r., sygn. akt II SA/Wa 1153/11 o oddaleniu wniosku o wyłączenie sędziego WSA Przemysława Szustakiewicza od orzekania

Sprawa

w sprawie ze skargi T.B. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] marca 2011 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia na aplikację prokuratorską i aplikację sędziowską postanawia: oddalić zażalenie.

Skład

Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Runge – Lissowska

Uzasadnienie

Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił wniosek T. B. o wyłączenie sędziego WSA Przemysława Szustakiewicza od orzekania w sprawie ze skargi T. B. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] marca 2011 r., nr [...]. W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż jako podstawę wyłączenia skarżący powołał fakt, iż sędzia – którego wyłączenia domagała się strona – świadczył usługi na rzecz Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury prowadząc szkolenia, w związku z czym pozostawał w stosunku prawnym z organem rozstrzygającym sprawę w I instancji, co wywołuje wątpliwość co do jego bezstronności.

Rozpoznając wniosek Sąd I instancji uznał, iż nie zasługuje on na uwzględnienie, bowiem w sprawie nie istnieją żadne okoliczności, które mogłyby stanowić przesłankę wyłączenia w myśl przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a". Sąd wskazał, iż nie zachodzą żadne przesłanki do wyłączenia sędziego z mocy ustawy (art. 18 § 1 P.p.s.a.), ani nie istnieją okoliczności o jakich mowa w art. 19 tej ustawy. Zdaniem Sądu udział sędziego objętego wnioskiem w szkoleniach prowadzonych przez Krajową Szkołę Sądownictwa i Prokuratury nie stanowi świadczenia usług prawnych na rzecz jednej ze stron, ponadto nie ma związku z rozpoznawaną sprawą. Sąd podkreślił, iż w jego ocenie skarżący nie uprawdopodobnił, że istnieją okoliczności które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego.

Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł T. B., domagając się uchylenia zaskarżonego orzeczenia i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Skarżący zarzucił zaskarżonemu postanowieniu naruszenie:

• art. 141 § 4 w zw. z art. 166 P.p.s.a. poprzez nierozpatrzenie okoliczności w postaci istnienia stosunku prawnego łączącego sędziego, którego dotyczy wniosek, z organem orzekającym w sprawie oraz wydanie rozstrzygnięcia jedynie w oparciu o czynności faktyczne dokonywane przez sędziego z pominięciem istniejących między wskazanymi podmiotami relacji prawnych,
• art. 19 P.p.s.a. polegające na uznaniu, iż okoliczność prowadzenia wykładów organizowanych przez Krajową Szkołę Sądownictwa i Prokuratury, a co za tym idzie pozostawania w stosunku prawnym z organem orzekającym w sprawie, nie wywołuje uzasadnionej wątpliwości co do bezstronności sędziego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Instytucja wyłączenia sędziego od orzekania w sprawie regulowana jest przepisami Rozdziału 5 Działu I ustawy P.p.s.a. Art. 18 § 1 tej ustawy zawiera zamknięty katalog przesłanek, dla których wyłączenie sędziego winno nastąpić z urzędu, zaś wyłączenie dokonywane na wniosek strony uregulowane jest art. 19 tejże ustawy. Zasadnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ocenił, iż w przedmiotowej sprawie nie zachodzą okoliczności, które uzasadniałyby uwzględnienie wniosku o wyłączenie sędziego WSA Przemysława Szustakiewicza. Słusznym było bowiem przyjęcie, iż prowadzenie wykładów w Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury – a taką właśnie okoliczność wskazał skarżący w swoim wniosku – nie świadczy w żaden sposób o istniejącym między sędzią a Szkołą stosunku, który mógłby wpływać na bezstronność sędziego.

Podkreślenia wymaga także, iż zgodnie z treścią art. 22 § 2 P.p.s.a. wydanie postanowienia w przedmiocie wyłączenia sędziego musi być poprzedzone złożeniem wyjaśnień przez sędziego, którego wniosek dotyczy. Sędzia którego wniosek w niniejszej sprawie dotyczył, złożył wymagane oświadczenie wskazując, że nie istnieją okoliczności tego rodzaju, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość, co do jego bezstronności. Należy w tym miejscu przywołać stanowisko Sądu Najwyższego, który uznał że "autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które by podważały wiarygodność oświadczenia sędziego" (postanowienie z 25.08.1971 r., I CZ 121/71, OSN 1972, poz. 55). Sąd w składzie orzekającym pogląd ten w pełni podziela.

Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela także pogląd wyrażony w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż skoro sędzia, którego przedmiotowy wniosek dotyczy złożył oświadczenie, że nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 i art. 19 P.p.s.a., dające podstawę do wyłączenia od rozpoznawania w niniejszej sprawie i prawdziwość tego oświadczenia nie budzi żadnych wątpliwości, to wniosek o jego wyłączenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Mając na uwadze powyższe i uznając zaskarżone postanowienie za zgodne z prawem, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.