Uzasadnienie
Na skutek rozpoznania sprzeciwu M. M. od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 9 maja 2016 r. w przedmiocie prawa pomocy, postanowieniem z dnia 7 czerwca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie utrzymał w mocy to postanowienie. Odpis tego orzeczenia doręczono skarżącemu w dniu 10 czerwca 2016 r., bez pouczenia. Postanowieniem z dnia 30 czerwca 2016 r. (WSA podał błędnie jako 7 czerwca 2016 r.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odrzucił zażalenie M. M. na postanowienie z dnia 7 czerwca 2016 r.
W dniu 12 lipca 2016 r. M. M. złożył osobiście w Biurze Podawczym Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie kolejne zażalenie na postanowienie z dnia 7 czerwca 2016 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie postanowieniem z dnia 28 lipca 2016 r. odrzucił zażalenie wskazując, że w sprawie miał zastosowanie art. 260 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 718, dalej "p.p.s.a.") w znowelizowanym brzmieniu, tj. w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. poz. 658), która weszła w życie w dniu 15 sierpnia 2015 r. Sąd podał, że od wejścia w życie wspomnianej regulacji w/w przepis stanowi, iż wniosek o przyznanie prawa pomocy rozpoznaje referendarz sądowy, a wojewódzki sąd administracyjny – rozpoznając sprzeciw od takiego orzeczenia – orzeka jako sąd drugiej instancji.
Sąd I instancji stwierdził, że wobec tego w niniejszej sprawie postanowienie wydane na skutek rozpoznania sprzeciwu jest niezaskarżalne, gdyż nie należy do katalogu wymienionych w art. 194 § 1 p.p.s.a.
Na powyższe postanowienie zażalenie złożył skarżący wyrażając swoje niezadowolenie z zapadłego rozstrzygnięcia oraz wskazując, że postanowienie o identycznej treści Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wydał w dniu 30 czerwca 2016 r. (odrzucił zażalenie na postanowienie z dnia 7 czerwca 2016 r.) Podniósł także, iż zaskarżone postanowienie wydał sędzia podlegający wyłączeniu z art. 18 p.p.s.a., gdyż zaszły przesłanki określone w § 1 ust. 1 oraz § 3 tego przepisu (w zażaleniu błędnie powołano zamiennie ustępy i punkty).
Naczelny Sąd Administracyjny rozważył, co następuje
Wskazać należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie – w wyniku rozpoznania zażalenia skarżącego z dnia 10 czerwca 2016 r. (k-68) na postanowienie tegoż Sądu z dnia 7 czerwca 2016 r. – wydał postanowienie z dnia 30 czerwca 2016 r. o odrzuceniu zażalenia. Postanowienie to zostało następnie utrzymane w mocy postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 listopada 2016 r., sygn. akt I OZ 1401/16.
W dniu 12 lipca 2016 r. (k-82) skarżący złożył kolejne zażalenie na postanowienie WSA z dnia 7 czerwca 2016 r., w wyniku czego zostało wydane zaskarżone postanowienie z dnia 28 lipca 2016 r. Oznacza to, że Sąd I instancji dwa razy orzekł w tej samej sprawie, gdyż dwa razy rozpoznał zażalenie na postanowienie z dnia 7 czerwca 2016 r., co było niedopuszczalne. Niedopuszczalne jest bowiem ponowne rozpoznanie środka odwoławczego od zapadłego już w sprawie rozstrzygnięcia. W sytuacji zatem wpłynięcia w dniu 12 lipca 2016 r. kolejnego zażalenia w sprawie, która została już rozstrzygnięta postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 30 czerwca 2016 r., zażalenie to należało odrzucić jako niedopuszczalne (art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.).
Powyższe oznacza, że Sąd I instancji powinien odrzucić zażalenie (co też uczynił), ale z innych powodów, niż wskazane w zaskarżonym postanowieniu. Wobec tego uznać należy, że zaskarżone rozstrzygnięcie – pomimo błędnego uzasadnienia – odpowiada prawu.
Nie zasługuje natomiast na uwzględnienie zarzut zażalenia, że sprawę rozpoznawał sędzia, który na podstawie art. 18 p.p.s.a. winien zostać wyłączony. Przy formułowaniu tego rodzaju zarzutu, jego podstawą nie mogą być jedynie gołosłowne twierdzenia i subiektywne odczucia strony skarżącej, z czym mamy do czynienia w niniejszej spawie. Konieczne jest uprawdopodobnienie konkretnych okoliczności. Zauważyć w tym miejscu należy, że pod pojęciem "sprawy", o której mowa w art. 18 § 1 p.p.s.a. należy rozumieć orzeczenie rozstrzygające sprawę sądowoadministracyjną co do istoty, nie zaś rozstrzygnięcie kwestii incydentalnej w toku postępowania. W takich właśnie incydentalnych orzeczeniach, nierozstrzygających sprawy administracyjnej co do istoty brał udział sędzia P. Z.. Co zaś do argumentu, że sędzia ten orzekał w postanowieniu objętym skargą o wznowienie (art. 18 § 3 p.p.s.a.), to wskazać należy, że w/w sędzia postanowieniem z dnia 16 marca 2016 r. odrzucił skargę o wznowienie.
Nie było to zatem merytoryczne rozpoznanie sprawy, lecz formalne. Odrzucenie następuje bowiem zawsze tylko i wyłącznie ze względów formalnych, sąd nie bada wtedy merytorycznie sprawy. Zauważyć należy, że w postanowieniu z dnia 16 marca 2016 r. skarga o wznowienie została odrzucona z uwagi na to, że sprawa została już prawomocnie zakończona (postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 23 listopada 2012 r., sygn. akt II SA/Rz 843/12). Nie było to zatem orzeczenie, które można uznać za orzeczenie objęte skargą o wznowienie postępowania, o którym mowa w art. 18 § 3 p.p.s.a. Wobec tego przepis ten nie został naruszony. Nie znalazł potwierdzenia także argument naruszenia art. 18 § 1 pkt 1 p.p.s.a., który stanowi, że sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki. Skarżący w zażaleniu wskazał: "M. Z. – P. Z.", nie rozwijając dalej swojej myśli. Z akt sprawy nie wynika zaś, kim jest M. Z. w niniejszej sprawie.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.