Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił A.S. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż zawarte we wniosku o przyznanie pomocy oświadczenie było niewystarczające, dlatego – zarządzeniem z dnia 6 maja 2015 r., na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako "P.p.s.a." – wezwano skarżącego do przedłożenia szeregu oświadczeń i dokumentów poświadczających jego rzeczywistą sytuację majątkową i materialną. W odpowiedzi skarżący oświadczył, iż nie korzysta z usług instytucji finansowych ani organów pomocy społecznej, nie ponosi żadnych kosztów związanych z mieszkaniem, poza opłatami na niezbędne media. Wskazał też, iż jego umowa o pracę kończyła się z dniem 30 czerwca 2015 r., a całość osiąganych dochodów przeznacza na pokrycie swoich wydatków.
Wojewódzki Sąd Administracyjny podniósł, iż taka odpowiedź strony nie wypełnia żądań, jakie Sąd wystosował do skarżącego w wezwaniu z dnia 6 maja 2015 r., bowiem strona nie nadesłała przede wszystkim dokumentów potwierdzających wysokość jej dochodów i wydatków, odmówiła także przedstawienia jakiegokolwiek zaświadczenia od organów pomocowych, które wyjaśniłyby jej sytuację rodzinną. Sąd ocenił, iż skarżący nie wykonał w sposób należyty nałożonego na niego zobowiązania, czym uniemożliwił ustalenie, czy spełnia przesłanki przyznania mu prawa pomocy.
Zażalenie na to postanowienie wniósł A.S>, domagając się, między innymi, jego uchylenia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: wniesione zażalenie nie posiada usprawiedliwionych podstaw.
Prawo pomocy w zakresie całkowitym, którego przyznania domagał się skarżący, może być udzielone osobie fizycznej jeżeli wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów, co wynika z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Z powyższego wynika więc, że instytucja zwolnienia od kosztów ma charakter wyjątkowy i jest stosowana wobec osób o bardzo trudnej sytuacji materialnej, czyli takich, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są jakichkolwiek środków do życia, lub środki te są tak bardzo ograniczone, iż wystarczają jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych.
Z kolei art. 255 ustawy P.p.s.a. stanowi, że w sytuacji, gdy oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, dodatkowo strona jest zobowiązana złożyć na wezwanie Sądu dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego.
A.S. wezwany został, na podstawie art. 255 P.p.s.a., do złożenia dodatkowych oświadczeń i przedłożenia dokumentów wyjaśniających jego rzeczywistą sytuację majątkową, rodzinną i możliwości finansowe. W zakreślonym terminie złożył on jedynie oświadczenia, z których wynikało, że całość uzyskiwanego dochodu przeznacza na pokrycie swoich wydatków, nie dokumentując tego w żaden sposób. Nie wykazał też rzeczywistych wydatków związanych z mieszkaniem, ani nie wykazał, że nie uzyskuje dochodów ze źródeł innych, niż umowa o pracę. Tym samym Sąd I instancji w istocie pozbawiony został przez samego skarżącego możliwości dokonania pełnej oceny wszystkich okoliczności niniejszej sprawy. Jak już wskazano wyżej działania Sądu do uściślenia oświadczeń strony, podejmowane na podstawie art. 255 ustawy P.p.s.a., mają zastosowanie w sytuacji, gdy oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości.
Konstrukcja przepisu art. 255 P.p.s.a. zakłada zatem obowiązek współpracy wnioskodawcy z sądem. Niedopełnienie w całości lub w części obowiązku złożenia przez stronę dodatkowego oświadczenia uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Przyjąć należy zatem, iż skarżący nie wykazał w sposób dostateczny, aby spełniał przesłanki przyznania mu prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.