Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 25 stycznia 2017 r. sygn. akt VII SA/Wa 2459/16 odmówił [...] (skarżącemu) wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] maja 2016 r., znak: [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy kategorii A,B,C,T.
W uzasadnieniu Sąd I instancji powołał art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej jako: "P.p.s.a.") i podał, iż skarżący w uzasadnieniu wniosku wskazał, że wykonanie zaskarżonego postanowienia grozi wyrządzeniem znacznej szkody oraz trudnymi do odwrócenia skutkami.
W ocenie Sądu skarżący we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji nie podniósł żadnej argumentacji przemawiającej za tym, że wykonanie zaskarżonej decyzji skutkować będzie zaistnieniem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody bądź wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków, w rozumieniu art. 61 § 3 P.p.s.a. Zdaniem Sądu lakoniczny wywód skarżącego w tym zakresie stanowi jedynie powtórzenie brzmienia przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i nie może być uznany za wyczerpujące uzasadnienie wniosku oraz należyte wykazanie ziszczenia się którejkolwiek z przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a.
Zażalenie na ww. postanowienie wniósł skarżący zarzucając naruszenie art. 61 § 3 P.p.s.a., poprzez niezasadne przyjcie, iż skarżący nie wykazał dostatecznych okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji oraz w konsekwencji, iż brak jest uprawdopodobnienia wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków decyzji podczas gdy wykonanie ostatecznej decyzji SKO w [...] o cofnięciu skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami kat. A.B.C.T. w datach ustalonych przez organy administracyjne, tj. 2 marca 2015 r. – 2 marca 2018 r. w sytuacji ewentualnej zmiany i ustalenia innego początkowego biegu terminu obowiązywania środka karnego, np. takiego jaki został wskazany w postanowieniu Sądu Okręgowego Warszawa – Praga w Warszawie z 24 stycznia 2017 r., sygn. akt: VI Kzw 813/16, a więc obowiązującego od dnia uprawomocnienia się wyroku, tj. 29 września 2014 r. do 29 września 2017 r. spowoduje nieodwracalne skutki w postaci istnienia zakazu prowadzenia pojazdów jak i niemożliwości ubiegania się przez skarżącego o przyznanie tych uprawnień w okresie, który może być uznany przez sąd administracyjny za niewłaściwy np. po 29 września 2017 r. aż do 2 marca 2018 r., a więc przez pół roku.
W oparciu o powyższe wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu wskazał, że do momentu złożenia zażalenia przez skarżącego, orzeczony wobec oskarżonego środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych nie został wykonany, a kwestię sporną stanowi data rozpoczęcia terminu jego wykonania. Zdaniem skarżącego, w przedmiotowej sprawie są trzy terminy wzajemnie się wykluczające dotyczące rozpoczęcia terminu obowiązywania środka karnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 61 § 3 P.p.s.a., sąd może na wniosek strony wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Art. 61 § 3 P.p.s.a. zobowiązuje stronę do wskazania przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, nie nakładając obowiązku ich udowodnienia lecz uprawdopodobnienia, przy czym uprawdopodobnienie nie może opierać się na samych twierdzeniach strony. Sąd musi opierać się na jakimś materiale pozwalającym zająć stanowisko (por. postanowienie NSA z 31 maja 2010 r., II OZ 443/10). Z konstrukcji tej normy prawnej wynika, że to na stronie wnioskującej o wstrzymanie wykonania decyzji spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w cytowanym przepisie, zaś sąd może wstrzymać wykonanie aktu lub czynności, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana.
Wniosek powinien zawierać spójną argumentację, popartą faktami oraz ewentualnie odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania aktu lub czynności. Zadaniem sądu jest natomiast zbadanie, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają lub nie za wydaniem postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu.
Do wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie jest wystarczający zatem sam wywód strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Ogólnikowe twierdzenia strony, pozbawione szerszej motywacji, nie mogą stanowić podstawy do orzeczenia przez sąd o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu. Zaś wobec braku należytego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności rolą sądu nie jest działanie za stronę i poszukiwanie dowodów na poparcie twierdzeń strony. To na niej spoczywa obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego. Rozpoznanie wniosku powinno uwzględniać wszystkie okoliczności sprawy mające wpływ na ocenę wystąpienia przesłanek wstrzymania wykonania decyzji/postanowienia, nie zwalnia to jednak strony z wykazania, że zastosowanie instytucji ochrony tymczasowej jest w stosunku do niej zasadne (por. postanowienie NSA z 20 października 2015 r., I OZ 1290/15).
Jeżeli we wniosku o wstrzymanie wykonania takiego aktu lub czynności strona nie wskaże okoliczności uzasadniających twierdzenie, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, to nie można tego uznać za brak formalny wniosku (art. 49 § 1P.p.s.a.), lecz za brak przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej przez sąd, uzasadniający oddalenie wniosku.
W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia jest zamknięty (por. postanowienie NSA z 13 sierpień 2009 r., I OZ 779/09, Lex 552417). Przesłanki te odnoszą się do zdarzeń przyszłych, które mogą stanowić efekt wykonania zaskarżonego aktu. Jedną z wymienionych przez ustawodawcę przesłanek jest spowodowanie wykonaniem zaskarżonego aktu trudnych do odwrócenia skutków. Mogą one mieć zarówno charakter prawny, jak i faktyczny. Rodzaj i zakres ich wystąpienia musi być oceniony na podstawie prawa obowiązującego oraz sytuacji faktycznej, w jakiej znajdują się podmioty uprawnione lub obciążone obowiązkami, a także kompetencji organu do ich egzekwowania w danym czasie (por. postanowienia NSA z: 14 grudnia 2010 r., II OZ 1309/10, Lex 743786; 4 stycznia 2011 r., II OZ 1306/10, Lex 743783; J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Komentarz, LexisNexis 2012 r., s. 228-229, uw. 12). W doktrynie podkreśla się przy tym potencjalność wystąpienia tych skutków. Nie jest wymagane, by w jakimkolwiek zakresie skutki te rzeczywiście wystąpiły lub przynajmniej się ujawniły (T. Woś - tamże). Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które – raz zaistniałe – powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienia NSA z: 10 marca 2010 r., I FSK 1841/09; 19 maja 2011 r., II OZ 415/11, akceptowane przez M. Jagielską, A. Wiktorowską, P. Wajdę w: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod redakcją R. Hausera, M. Wierzbowskiego, C. H. Beck 2015, s. 379, nb 6; postanowienie NSA z 13 maja 2010 r., II FSK 182/10, cbosa, aprobowane przez B. Dautera w: B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz Wolters Kluwer 2016, uw. 10 do art. 61).
Podporządkowanie się zakazowi prowadzenia pojazdów nie pociąga za sobą jakichkolwiek trudnych do odwrócenia skutków w rozumieniu art. 61 § 3 P.p.s.a., bowiem nie powoduje ani istotnej, ani trwałej zmiany rzeczywistości. Skarżący może po uzyskaniu pozytywnego egzaminu przeprowadzonego w trybie art. 49 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2015 r., poz. 155 ze zm.) uzyskać ponownie uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi.
Zakaz prowadzenia pojazdów nie wypełnia także przesłanki wyrządzenia znacznej szkody, którą należy interpretować jako szkodę (majątkową, a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość nie miałaby znaczenia dla skarżącego, lub gdy zachodzi niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący nie uzasadnił istnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody, lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Skarżący nie przedstawił żadnych rzeczowych argumentów przemawiających za wystąpieniem wskazanych przez ustawodawcę, niekorzystnych z punktu widzenia interesów skarżącego następstw wykonania decyzji. Skarżący w zażaleniu odniósł się jedynie do rozpoczęcia biegu terminu obowiązywania orzeczonego środka karnego wskazując, że "brak jednolitego stanowiska w przedmiocie początkowego biegu terminu wykonania środka karnego naraża skarżącego na spowodowanie trudnych i nieodwracalnych skutków prawnych, gdyż w zależności jaki termin przyjmiemy to sytuacja oskarżonego diametralnie się zmienia". Uzasadnienie wniosku prawie w całości dotyczy zarzutów zawartych w skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Argumenty powołane przez skarżącego nie stanowią więc podstawy wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i nie podlegają analizie w tym zakresie.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 184 w zw. z art. 193 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.