Postanowienie NSA z 25 lutego 2010 r., I OZ 142/10

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 25 lutego 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia E. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 5 stycznia 2010 r., sygn. akt II SA/Bk 646/09 odmawiające przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz przyznające prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego

Sprawa

w sprawie ze skargi E. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Suwałkach z dnia (...) sierpnia 2009 r. nr (...) w przedmiocie zasiłku celowego postanawia: oddalić zażalenie

Skład

Sędzia NSA Irena Kamińska przewodniczący

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 5 stycznia 2010 r., sygn. akt II SA/Bk 646/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku na skutek sprzeciwu E. G. na postanowienie referendarza sądowego z dnia 9 grudnia 2009 r., odmówił mu przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz przyznał prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi E. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Suwałkach z dnia (...) sierpnia 2009 r. nr (...) w przedmiocie zasiłku celowego.

W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, iż postanowieniem z dnia 9 grudnia 2009 r. referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy skarżącemu w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz przyznał prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego (k. 20).

Wobec wniesienia przez E. G. sprzeciwu od tego postanowienia wniosek o przyznanie prawa pomocy podlegał rozpatrzeniu przez sąd stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

W uzasadnieniu swego sprzeciwu skarżący zaakcentował, iż wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych w całości z uwagi na trudną sytuację materialną.

Wydając zaskarżone postanowienie Sąd pierwszej instancji podniósł, iż E. G. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego podając, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z niepełnoletnimi córkami N. G. (8 lat) i W. G. (3 lata). Źródłem miesięcznego utrzymania skarżącego pozostają świadczenia z zakresu pomocy społecznej w łącznej wysokości 590 zł, w tym: zasiłek stały (141 zł); zasiłek okresowy (290 zł) oraz świadczenie na dzieci w kwocie 159 zł. Wnioskodawca nie posiada majątku oraz zgromadzonych oszczędności, samotnie wychowuje dzieci (k. 18-19).

Sąd pierwszej instancji wskazał, iż niniejsza sprawy dotyczy przyznania zasiłku celowego, a zatem należy do kategorii spraw z zakresu pomocy i opieki społecznej. Zgodnie zaś z treścią art. 239 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych.

W związku z tym, iż E. G. korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych tj. nie musi uiszczać tych kosztów w sprawie niniejszej z mocy samej ustawy na podstawie art. 239 pkt 1 lit. a ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, o czym orzeczono jak w sentencji. Odmowne rozstrzygnięcie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie niniejszej wiąże się z tym, iż skarżący żadnych kosztów sądowych nie musi ponosić, tym samym zwolnienie w tym zakresie jest bezprzedmiotowe.

Odnośnie wniosku skarżącego o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika Sąd pierwszej instancji uznał, iż nie jest on w stanie ponieść kosztów ustanowienia radcy prawnego bez uszczerbku utrzymania koniecznego. W złożonym oświadczeniu wnioskodawca wskazał, iż jego źródłem dochodów pozostają zasiłki otrzymywane z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. w łącznej wysokości 590 zł miesięcznie. Wysokość uzyskiwanego przychodu bezspornie wystarcza jedynie na pokrycie podstawowych wydatków skarżącego. Wnioskodawca nie posiada zgromadzonych oszczędności oraz przedmiotów wartościowych, ponadto posiada zadłużenie alimentacyjne na kwotę 12.141,64 zł - na dzień 09 stycznia 2008 r. (k. 21 akt administracyjnych). E. G. zamieszkuje w domu należącym do swoich dzieci M. S. i E. A. (prowadzi jednak samodzielne gospodarstwo domowe), zajmuje piętro o powierzchni 50 m- (dwa pokoje, kuchnia i łazienka). Wnioskodawca jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym (k. 7-14 akt administracyjnych). Na dzień sporządzenia wniosku o przyznanie prawa pomocy tj. 03 grudnia 2009 r. skarżący pozostawał we wspólnym gospodarstwie domowym z dwiema niepełnoletnimi córkami N i W G. W tej sytuacji biorąc pod uwagę przede wszystkim wysokość miesięcznego dochodu uzyskiwanego przez wnioskodawcę Sąd pierwszej instancji stwierdził, iż E. G. nie jest w stanie zgromadzić dostatecznej ilości środków finansowych do równoczesnego zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych oraz pokrycia kosztów ustanowienia radcy prawnego w sprawie niniejszej, bez uszczerbku utrzymania koniecznego.

Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł E. G. w zakresie, w jakim orzeka o odmowie zwolnienia z kosztów sądowych.

W motywach zażalenia skarżący podniósł, iż nie stać go na opłacenie kosztów sądowych. W związku z powyższym wniósł o zwolnienie z kosztów sądowych w niniejszej sprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Należy podkreślić, że zwolnienie to ma miejsce bez względu na fakt, jaki akt lub czynność z zakresu administracji publicznej jest przedmiotem skargi. Zwolnienie od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, dokonane na mocy niniejszego przepisu, oznacza całkowite zwolnienie z obowiązku wnoszenia zarówno opłat sądowych, jak i ponoszenia wydatków. Jak wynika z akt niniejszej sprawy jej przedmiotem jest pomoc finansowa o jaką ubiega się skarżący w formie zasiłku celowego na częściowe pokrycie kosztów rachunku energii elektrycznej, a zatem z mocy ustawy jest on zwolniony z ponoszenia jakichkolwiek kosztów w sprawie.

W takiej sytuacji należy podkreślić, że w niniejszej sprawie przyznanie skarżącemu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku radcy prawnego z urzędu oznacza, że zostało mu przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym, bowiem wyczerpane zostały przesłanki określone w art. 245 § 2 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Mając zatem na względzie, iż w niniejszej sprawie zwolnienie z obowiązków uiszczenia kosztów sądowych następuje z mocy prawa, a nie jest poddane uznaniu Sądu, skarżący jest ustawowo zwolniony od obowiązku uiszczenia wszelkich kosztów sądowych.

W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.