Postanowienie NSA z 21 lutego 2018 r., I OZ 142/18

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 21 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. Z. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 grudnia 2017 r., sygn. akt II SAB/Wa 1090/15 o odmowie umorzenia należności sądowej z tytułu nieuiszczonej opłaty kancelaryjnej oraz odroczenia terminu jej płatności

Sprawa

w sprawie ze skargi A. Z. na bezczynność Burmistrza Radzymina w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 19 października 2015 r. o udostępnienie informacji publicznej postanawia: oddalić zażalenie.

Skład

Sędzia NSA Elżbieta Kremer przewodniczący

Uzasadnienie

Zarządzeniem z dnia 18 grudnia 2017 r., sygn. akt II SAB/Wa 1090/15 Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, po rozpoznaniu wniosku A. Z., odmówił umorzenia należności sądowej z tytułu nieuiszczonej opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia z uzasadnieniem sporządzanym i doręczanym na wniosek oraz odroczenia terminu jej płatności o 2 lata.

W uzasadnieniu Przewodniczący Wydziału wskazał, że zarządzeniem z dnia 12 października 2017 r., w związku ze złożonym przez A. Z. wnioskiem o umorzenie nieuiszczonej opłaty kancelaryjnej, względnie odroczenie terminu jej zapłaty, wezwano skarżącego do złożenia oświadczenia obejmującego dokładne dane o jego stanie majątkowym i dochodach, o stanie rodzinnym, o dochodach małżonka pozostającego we wspólności majątkowej ze skarżącym, a ponadto wszelkie inne okoliczności uzasadniające składany wniosek.

W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący poinformował, że aktualnie nie uzyskuje dochodów, nie posiada nikogo we wspólności majątkowej, a umorzenie opłaty lub odroczenie terminu zapłaty zapewni możliwość jej uiszczenia w chwili uzyskania dochodu na pokrycie tego wydatku.

Odmawiając umorzenia należności sądowej oraz odroczenia terminu jej płatności Przewodniczący Wydziału wskazał, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek nie tylko rzetelnego i wyczerpującego stanu faktycznego ale także poparcia powoływanych okoliczności środkami dowodowymi.

W ocenie Przewodniczącego Wydziału skarżący nie wywiązał się z obowiązku uprawdopodobnienia zaistnienia przesłanek przyznania wnioskowanego uprawnienia. Zaniechał bowiem przedłożenia do akt sprawy dokumentów, które obrazowałyby jego pełną sytuację majątkową, potwierdzającą fakt, że natychmiastowe ściągnięcie należności byłoby połączone z niewspółmiernymi trudnościami lub powodowałoby nadmierne obciążenie majątkowe lub inne ciężkie skutki. Informacja o braku osiągania dochodów bez wykazania jak długo trwa ta sytuacja oraz bez zobrazowania stanu majątkowego, uniemożliwia dokonanie przez Sąd rzetelnej oceny czy skarżący rzeczywiście spełnia warunki do odroczenia płatności należności sądowej.

Zażalenie na powyższe zarządzenie wniósł A. Z., wnosząc o jego uchylenie i ponowne rozpoznanie wniosku.

W uzasadnieniu zażalenia wskazano, że informacja o braku osiąganych dochodów jest wystarczająca i umożliwia pozytywne rozpoznanie wniosku albowiem wyczerpuje dyspozycję przepisu § 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu umarzania, odraczania i rozkładania na raty oraz cofania odroczenia lub rozłożenia na raty nieuiszczonych należności sądowych orzeczonych w postępowaniu przed sądem administracyjnym.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do art. 229 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądamiadministracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.", należności z tytułu nieuiszczonych kosztów sądowych oraz grzywien orzeczonych w postępowaniu przed sądem administracyjnym, z wyjątkiem grzywien, o których mowa w art. 55 § 1, art. 149 § 2 oraz art. 154 § 1, mogą być umorzone lub zapłata tej należności może być odroczona albo rozłożona na raty, jeżeli jej ściągnięcie byłoby połączone z niewspółmiernymi trudnościami lub groziłoby dłużnikowi zbyt ciężkimi skutkami. W art. 229 § 2 P.p.s.a. zawarto natomiast delegację ustawową dla Rady Ministrów do określenia, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady i tryb umarzania, odraczania i rozkładania na raty oraz cofania odroczenia lub rozłożenia na raty należności określonych w § 1.

W wykonaniu tej delegacji Rada Ministrów w dniu 16 grudnia 2003 r. wydała rozporządzenie w sprawie szczegółowych zasad i trybu umarzania, odraczania i rozkładania na raty oraz cofania odroczenia lub rozłożenia na raty nieuiszczonych należności sądowych orzeczonych w postępowaniu przed sądem administracyjnym (Dz. U. Nr 221, poz. 2194). Zgodnie z § 3 powołanego rozporządzenia należności sądowe mogą być umorzone na wniosek dłużnika w części lub w całości, jeżeli dłużnik wykaże, że z uwagi na swoją sytuację rodzinną, majątkową i wysokość dochodów nie jest w stanie ich uiścić, a ściągnięcie należności w drodze egzekucji spowodowałoby dla dłużnika lub jego rodziny nadmierne obciążenie majątkowe lub inne ciężkie skutki. Także z § 5 ust. 1 wynika, że zapłata należności sądowych może być odroczona lub rozłożona na raty, jeżeli natychmiastowe ich ściągnięcie byłoby połączone z niewspółmiernymi trudnościami lub powodowałoby dla dłużnika nadmierne obciążenie majątkowe lub inne ciężkie skutki.

Powyższe przepisy wskazują zatem, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do umorzenia czy też odroczenia terminu płatności należności sądowej. Dla wzmocnienia powyższej argumentacji wskazać należy, że w § 7 ust. 2 rozporządzenia nałożono na wnioskodawcę obowiązek dołączenia do pisma oświadczenia obejmującego dokładne dane o jego stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna - także o jej stanie rodzinnym, o dochodach małżonka pozostającego we wspólności majątkowej z dłużnikiem, a ponadto wszelkie inne okoliczności uzasadniające składany wniosek.

W rozpoznawanej sprawie zarządzeniem z dnia 12 października 2017 r. A. Z. został wezwany do złożenia oświadczenia obejmującego ww. dane, jednakże w odpowiedzi udzielił jedynie informacji, że nie uzyskuje dowodów i nie pozostaje z nikim we wspólności majątkowej. Skarżący nie przedstawił żadnych dokumentów obrazujących swoją sytuację materialną, czym uniemożliwił ustalenie, czy zachodzą przesłanki do umorzenia lub odroczenia terminu płatności należności sądowej. Również w zażaleniu na powyższe zarządzenie skarżący nie uzupełnił informacji o swoim stanie majątkowym.

W tym stanie rzeczy, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, zasadnie Sąd I instancji w sposób negatywny rozpoznał wniosek skarżącego. Jedynie wykazanie przez wnioskodawcę w sposób niebudzący wątpliwości, że spełnia on warunki umorzenia należności sądowej lub odroczenia terminu jej płatności, prowadzić mogło do uwzględnienia wniosku.

Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 i art. 198 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.