Uzasadnienie
W dniu 23 kwietnia 2015 r. J. K., Z. S., J. D., R. D., A. D., J. D., M. K., P. K. i M. K., reprezentowani przez adwokata, wnieśli skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 lutego 2015r., sygn. akt I SA/Wa 2617/14 w sprawie z ich skargi na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] czerwca 2014 r., nr [...], wydaną w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji.
Zarządzeniem z dnia 1 czerwca 2015 r. Sąd wezwał pełnomocnika skarżących do usunięcia braków formalnych skargi kasacyjnej przez złożenie 3 egzemplarzy odpisów tej skargi, poświadczonych za zgodność z oryginałem, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej.
Przesyłka zawierająca powyższe zarządzenie została doręczona pełnomocnikowi w dniu 11 czerwca 2015 r. Przy piśmie nadanym w dniu 12 czerwca 2015 r. (data stempla pocztowego) strona skarżąca przesłała kserokopie skargi kasacyjnej niepoświadczone za zgodność z oryginałem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 9 lipca 2015 r., sygn. akt I SA/Wa 2617/14, w pkt 1. na podstawie art. 178 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – dalej "p.p.s.a."), w pkt 1 odrzucił skargę kasacyjną z powodu nieuzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej; w pkt 2 zwrócił skarżącym solidarnie wpis od skargi kasacyjnej w kwocie 100 zł.
Sąd wskazał, że zawodowy pełnomocnik strony skarżącej nadesłał 3 kserokopie skargi kasacyjnej niepoświadczone za zgodność z oryginałem, co oznacza, że nie wykonał zarządzenia z dnia 1 czerwca 2015 r., tj. nie nadesłał potwierdzonych za zgodność z oryginałem odpisów skargi kasacyjnej.
Na powyższe postanowienie zażalenie wnieśli skarżący, reprezentowani przez adwokata, zaskarżając je w całości i wnosząc o jego uchylenie w całości. Zarzucono naruszenie:
- 1) art. 47 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., przez błędne ich zastosowanie polegające na nieuzasadnionym przyjęciu, że nienadesłanie przez skarżących 3 egzemplarzy odpisów skargi kasacyjnej, poświadczonych za zgodność z oryginałem stanowi brak formalny uniemożliwiający nadanie dalszego biegu przedmiotowej sprawie,
- 2) art. 33 p.p.s.a., poprzez niewykazanie, że w sprawie tej uprawnienia strony postępowania przysługują także innym podmiotom niż skarżący i organ administracji, przejawiające się w braku zbadania, że wynik postępowania sądowego dotyczy interesu prawnego powołanych uczestników i niedostatecznym wyjaśnieniu zobowiązania do przedłożenia dodatkowych 3 egzemplarzy odpisów skargi,
- 3) art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 2, art. 78 Konstytucji RP, poprzez ich niezastosowanie i w konsekwencji naruszenie podstawowych zasad i gwarancji obywatelskich, jakim jest prawo m.in. do sądu.
W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że nie można uznać, że każde nieuzupełnienie braków formalnych pisma będzie prowadziło do tak daleko idących dla skarżących konsekwencji, jakim jest odrzucenie skargi kasacyjnej, a tym samym pozbawienia strony prawa do sądu. W ocenie skarżących Sąd zajął w niniejszej sprawie zbyt rygorystyczne stanowisko.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 47 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, do pisma strony należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom, a ponadto, jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale po jednym odpisie każdego załącznika do akt sądowych. Zgodnie zaś z art. 47 § 2 p.p.s.a. odpisami pisma mogą być także uwierzytelnione fotokopie bądź uwierzytelnione wydruki poczty elektronicznej. Oznacza to, że odpisem pisma procesowego jest każdy dalszy jego egzemplarz, odwzorowany w dowolnej technice, zgodny z oryginałem co do treści. Może to być kopia maszynowa, a także kopia wykonana przy użyciu każdej innej techniki powielania, np. wydruk komputerowy. Jednakże podkreślenia wymaga, iż art. 47 § 2 p.p.s.a. nakazuje wprost, aby kopia taka została uwierzytelniona, co jest warunkiem koniecznym uznania jej za odpis pisma. Uwierzytelnienie takie ma za zadanie poświadczenie przez stronę (pełnomocnika) zgodności odpisu z oryginałem pisma.
Wskazać w tym miejscu należy na uchwałę składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2013 r. I OPS 13/13, w której przesądzone zostało, że niedołączenie przez skarżącego wymaganej liczby odpisów skargi i odpisów załączników, zgodnie z art. 47 § 1 p.p.s.a., jest brakiem formalnym skargi, o którym mowa w art. 49 § 1 w związku z art. 57 § 1 p.p.s.a., uniemożliwiającym nadanie skardze prawidłowego biegu, który nie może być usunięty przez sporządzenie odpisów skargi przez sąd.
Podzielając powyższe stanowisko i przedstawioną w uzasadnieniu tego orzeczenia argumentację należy odwołać się do niektórych z istotnych jego fragmentów. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał m. in., że na gruncie art. 130 K.p.c. ugruntowany jest w orzecznictwie i literaturze pogląd, że niedopuszczalne i bezzasadne jest przerzucanie na sąd wykonywania czynności obciążających strony, choćby miały charakter techniczny. W postępowaniu cywilnym przyjmuje się, że skoro powołany wyżej przepis nakłada obowiązek uzupełnienia braków formalnych pisma na stronę postępowania, a nie na sąd, to w pełni uzasadnione jest twierdzenie, że strona, która obowiązku nie wykonuje musi ponieść negatywne tego konsekwencje procesowe. Podobnie omawiane kwestie uregulowane zostały w procedurze sądowoadministracyjnej.
Brak odpisów skargi kasacyjnej dla pozostałych uczestników postępowania jest istotnym brakiem formalnym, którego nieuzupełnienie uniemożliwia nadanie tej skardze prawidłowego biegu. Konsekwencją niewykonania żądania Sądu wzywającego do usunięcia w terminie 7 dni braków skargi kasacyjnej, pod rygorem jej odrzucenia, wynikającego z uregulowań zawartych w art. 47 § 1, art. 49 § 1 i 2, art. 176i 176 p.p.s.a., musiało być odrzucenie skargi kasacyjnej.
Zarzuty zawarte w zażaleniu nie mogły być skuteczne. Nadesłanie przez profesjonalnego pełnomocnika zamiast odpisów skargi kasacyjnej niepoświadczonych za zgodność z oryginałem kserokopii tego pisma, nie stanowiło wykonania wezwania Sądu z dnia 1 czerwca 2015 r. Jak natomiast wcześniej wskazano, nie ma w przepisach ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi podstawy, by przyjąć, że sąd administracyjny jest władny we własnym zakresie sporządzić odpisy skargi, zastępując stronę, która nie wykonała wezwania.
W sprawie niniejszej nie miał zastosowania art. 58 § 3 p.p.s.a., nie mogło więc dojść do jego naruszenia.
Nieuzasadniony jest również zarzut dotyczący naruszenia art. 33 p.p.s.a.
W postępowaniu przed Sądem I instancji, poza skarżącymi i organem, w myśl art. 33 § 1 p.p.s.a., brało również udział 2 uczestników postępowania na prawach strony, stąd obowiązek złożenia przez skarżących 3 odpisów skargi kasacyjnej.
Odrzucenie skargi kasacyjnej nie narusza art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 2 i art. 78 Konstytucji RP. Sformułowane w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wymagania formalne, którym uchybiono w sprawie, służą bezpieczeństwo prawnemu i pełnią funkcję ochronną dla wszystkich uczestników postępowania. Wymagania te nie są nadmierne, służą stronom postępowania, nie mogą być postrzegane jako ograniczenie prawa do sądu. Kwestionowana w zażaleniu regulacja ustawowa nie zamyka drogi sądowej do dochodzenia naruszonych praw i wolności jednostki (art. 77 ust. 2 Konstytucji RP) w ramach obowiązującej procedury – w tym przypadku poprzez wniesienie zażalenia na odrzucenie skargi kasacyjnej lub wystąpienie z wnioskiem o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków skargi (por. uchwała NSA z dnia 18 grudnia 213 r., I OPS 13/13).
Skoro zatem w niniejszej sprawie reprezentujący skarżących adwokat nie wykonał zarządzenia z dnia 1 czerwca 2015 r. i nie nadesłał potwierdzonych za zgodność z oryginałem odpisów skargi kasacyjnej dla pozostałych uczestników postępowania, to zasadnie Sąd I instancji na podstawie art. 178 p.p.s.a. odrzucił skargę kasacyjną.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjnym na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.