Postanowienie NSA z 12 marca 2008 r., I OZ 145/08

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 12 marca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia B. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 stycznia 2008 r. sygn. akt I SA/Wa 331/07 odmawiające przyznania prawa pomocy

Sprawa

w sprawie ze skargi B. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości p o s t a n a w i a: oddalić zażalenie

Skład

Sędzia NSA Izabella Kulig-Maciszewska

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 30 stycznia 2008 r. sygn. akt I SA/Wa 331/07 odmówił przyznania prawa pomocy B. G. w sprawie z jego skargi ona decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] NR [...]

W uzasadnieniu Sąd wskazał, że zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 152, poz. 1270 ze zm., dalej "P.p.s.a."), prawo pomocy nie może być przyznane w przypadku, gdy postępowanie – jak to ma miejsce w niniejszej sprawie – zostało już zakończone prawomocnym orzeczeniem sądu. Bowiem wyrokiem z dnia 15 czerwca 2007 r. sygn. akt I SA/Wa 331/07 Sąd I instancji oddalił wniesioną przez B. G. skargę. Wyrok ten z dniem 30 sierpnia 2007 r. stał się prawomocny.

Ponadto, Sąd zaznaczył, iż skarżący w złożonym dnia 26 listopada 2007 r. wniosku zwrócił się o "spowodowanie wyznaczenia innego pełnomocnika tym razem radcy prawnego" w celu sporządzenia skargi kasacyjnej oraz o zwolnienie od kosztów sądowych. Zważywszy, zaś że w toku postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjny w Warszawie stronie przyznano już prawo pomocy obejmujące również ustanowienia pełnomocnika z urzędu, Sąd nie jest władny zmienić osoby pełnomocnika.

B. G. złożył zażalenie na powyższe postanowienie wnosząc o jego uchylenie i "spowodowanie ustanowienia innego pełnomocnika (radcę prawnego) na podstawie postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 lipca 2007 r." Skarżący stwierdził, że odmowa wyznaczenia mu przez Sąd innego pełnomocnika, pozbawia go możliwości złożenia skargi kasacyjnej, a złożony wniosek nie stanowi prośby o przyznanie prawa pomocy tylko o zmianę osoby pełnomocnika.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie nie ma usprawiedliwionej podstawy.

Stosownie bowiem do art. 244 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego, lub rzecznika patentowego.

W niniejszej sprawie, w toku postępowania przed sądem I instancji stronie zostało przyznane takie prawo obejmujące zarówno zwolnienie od kosztów sądowych – postanowienie z dnia 27 marca 2007 r. – oraz ustanowienie adwokata z urzędu – postanowienie z dnia 11 lipca 2007 r. Zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny przyznał B. G. prawo pomocy w zakresie całkowitym. Mimo to strona 26 listopada 2007 r. ponownie złożyła wniosek o przyznanie tego prawa w zakresie całkowitym zmierzając w istocie, jak podkreślono w zażaleniu, wyłącznie do zmiany osoby pełnomocnika.

Stąd w świetle przytoczonego wyżej przepisu Sąd nie ma kompetencji do uwzględnienia złożonego przez stronę wniosku. Bowiem rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy obejmującego ustanowienie pełnomocnika z urzędu, sąd administracyjny orzeka wyłącznie w zakresie przyznania tego prawa lub nie. W przypadku uwzględnienia wniosku strony o ustanowienie pełnomocnika przewodniczący wydziału – jak wskazano w zaskarżonym postanowienieu – zwraca się do właściwego samorządu zawodowego, przekazując stosowne orzeczenie o wyznaczenie pełnomocnika. Natomiast kwestie dotyczące imiennego wskazania adwokata, czy też radcy prawnego należą do kompetencji właściwej rady adwokackiej lub izby radców prawnych. Odnosząc się do argumentów podniesionych przez skarżącego w zażaleniu stwierdzić należy, że to z woli strony (na jej wniosek) zostało wydane w sprawie postanowienie z dnia 11 lipca 2007 r. o przyznaniu mu prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu. Stanowiło ono podstawę do zwrócenia się przez Sąd pierwszej instancji do Okręgowej Rady Adwokackiej w W. o wyznaczenie konkretnego adwokata. Strona może na etapie skierowania przez Sąd postanowienia o przyznaniu prawa pomocy obejmującego ustanowienie adwokata (radcy prawnego) z urzędu porozumieć się z właściwym organem samorządu zawodowego adwokatów (radców prawnych) co do tego, który z wykonujących zawód prawniczy wykwalifikowanych prawników będzie reprezentował jej interesy w sprawie. Sąd nie ma wpływu na decyzję w tym zakresie, nie może również wnioskować o zmianę pełnomocnika. Jednakże mocodawca tj. strona, której przyznano prawo pomocy, jeżeli ma zastrzeżenia do sposobu reprezentowania jej interesów przez wyznaczonego mu pełnomocnika, może zwrócić się do właściwego organu samorządu zawodowego (w rozpoznawanej sprawie do okręgowej rady adwokackiej) ze skargą na występującego w jej imieniu pełnomocnika lub z wnioskiem o jego zmianę. Jeżeli pomimo ustanowienia pełnomocnika z urzędu stronie nie odpowiada sposób, w jaki jest reprezentowana, to powinna swoje zastrzeżenie zgłosić odpowiednio uprawnionym organom korporacji zawodowych, a nie sądowi, gdyż nie może on wydać ponownego rozstrzygnięcia o przyznaniu prawa pomocy w postaci ustanowienia innego pełnomocnika, bowiem przyznane jej prawo pomocy w tym zakresie zostało już skonsumowane.

W ustawie - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi brak jest przepisu, który uprawniałby stronę do żądania wyznaczenia kolejnego adwokata (radcy prawnego) w sytuacji, gdy dotychczas wyznaczony adwokat (radca prawny) nie spełnił jej oczekiwań. Należy stwierdzić, że wyznaczenie adwokata (radcy prawnego) z urzędu przez korporację prawniczą i podjęcie przez niego czynności procesowych tj., sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, stanowi o skorzystania przez stronę z prawa pomocy przyznanego postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 lipca 2007 r. W powyższej sytuacji strona nie może skutecznie domagać się wyznaczenia kolejnego adwokata (radcy prawnego) z urzędu, bowiem przyznane jej prawo pomocy w tym zakresie zostało już skonsumowane.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 P.p.s.a. orzekł jak wyżej.