Postanowienie NSA z 12 maja 2022 r., I OZ 151/22

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 12 maja 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 16 marca 2022 r., sygn. akt III SA/Gd 573/21 o oddaleniu wniosku o wyłączenie Sędziego WSA Janiny Guść i Sędziego WSA Aliny Dominiak

Sprawa

w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 1 czerwca 2021 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia: oddalić zażalenie

Skład

Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska przewodniczący

Uzasadnienie

Postanowieniem z 16 marca 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił wniosek M. K. o wyłączenie Sędziego WSA Janiny Guść i Sędziego WSA Aliny Dominiak w sprawie ze skargi na opisaną w sentencji decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku w przedmiocie zasiłku celowego. Sąd I instancji wskazał, że na rozprawie w dniu 10 marca 2022 r., podczas której połączono do wspólnego rozpoznania ograniczonego do przeprowadzenia wspólnej rozprawy sprawy o sygnaturach akt III SA/Gd 572/21, III SA/Gd 573/21 i III SA/Gd 611/21, skarżący wniósł o wyłączenie ww. sędziów od orzekania w sprawie. Zdaniem skarżącego, sędziowie ci dokonali plagiatu pracy intelektualnej przedstawiając publicznie decyzje Prezydenta Miasta Gdańska, które zawierają nieprawdę. Skarżący podniósł nadto, że Sąd odmówił uwzględnienia jego wniosku o zawiadomienie o rozprawie NIK, prokuratora oraz urzędnika Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie.

Sąd I instancji uznał, że skarżący nie wykazał, by w sprawie mogły zachodzić jakiekolwiek wątpliwości co do bezstronności wymienionych sędziów. Podnoszone przez skarżącego argumenty nie uprawdopodobniają istnienia takich okoliczności. "Plagiat pracy intelektualnej", który skarżący zarzuca ww. sędziom stanowił w rzeczywistości zreferowanie przez sędziego sprawozdawcę stanu sprawy, w tym przedstawienie stanowisk stron prezentowanych w toku postępowania. Stanowi to element rozprawy, o którym mowa w art. 106 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej jako: P.p.s.a.). Skarżący nie wskazał zatem żadnych istotnych powodów, które obiektywnie spowodowałyby utratę zaufania co do bezstronności sędziego. W ocenie Sądu I instancji, nie stanowi podstawy do wyłączenia sędziego niezadowolenie strony z rozstrzygnięcia sprawy czy też ze sposobu prowadzenia postępowania sądowego bowiem zarzuty te strona może podnosić w środkach odwoławczych od orzeczeń sądu I instancji.

Na powyższe postanowienie skarżący złożył zażalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Instytucja wyłączenia sędziego zarówno z mocy prawa, jak i na wniosek strony jest istotną gwarancją procesową, która ma zapewnić rozpoznanie sprawy przez sąd w takim składzie orzekającym, którego sędziowie nie pozostają w relacjach osobistych ze stronami oraz nie mieli wcześniej, wskazanych w ustawie związków z rozpoznawaną sprawą. Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego we wszystkich procedurach sądowych sprowadza się do eliminowania przyczyn, które mogą skutkować wątpliwościami, co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznaniu określonej sprawy. Poza wypadkami wyłączenia z mocy samego prawa (art. 18 § 1 P.p.s.a.), wyłączenie sędziego następuje na wniosek wówczas, jeżeli zachodzą takie okoliczności, które mogłyby wywołać wątpliwości, co do bezstronności sędziego (art. 19 P.p.s.a.).

Wskazane przez skarżącego argumenty nie wypełniają dyspozycji art. 18 P.p.s.a., przewidującego wyłączenie sędziego od orzekania w sprawie z mocy samej ustawy. Nie stanowią również przesłanki uzasadniającej zastosowanie instytucji wyłączenia sędziego w oparciu o art. 19 P.p.s.a. Podjęcie przez wskazanych sędziów, w odczuciu skarżącego, niekorzystnych działań i nietrafnych czynności procesowych, nie stanowi podstawy do wyłączenia sędziego od orzekania. Sąd I instancji słusznie stwierdził, że o wyłączeniu sędziego nie może decydować subiektywne przekonanie strony o jego stronniczości i niesprawiedliwości. Zarzuty dotyczące niewłaściwego, zdaniem skarżącego, sposobu orzekania przez sędziego mogą być podnoszone w ramach przysługujących środków zaskarżenia, nie stanowią natomiast przesłanki do wyłączenia sędziego. Nie może więc stanowić takich okoliczności negatywne rozpatrzenie wniosków dowodowych strony czy też wniosków o odroczenie rozprawy i wezwanie do udziału w sprawie podmiotów wskazanych przez skarżącego. Jak już bowiem wyżej wskazano, prawidłowość stosowania przepisów prawa podlega weryfikacji w ramach postępowania instancyjnego poprzez korzystanie przez stronę ze środków zaskarżenia.

Dodatkowo zauważyć należy, że sędziowie, których dotyczył wniosek o wyłączenie, złożyli wymagane oświadczenia, wskazując, iż nie zachodzą przesłanki uzasadniające wyłącznie ich od rozpoznania sprawy. Prawdziwość tych oświadczeń nie budzi zaś w rozpoznawanym przypadku wątpliwości.

Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a, orzekł jak w sentencji.