Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 10 marca 2017 r. (sygn. akt II SO/Wa 19/16) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zasądził od Prezydenta m.st. Warszawy na rzecz A. Z. kwotę 100 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania zakończonego postanowieniem tego Sądu z dnia 1 sierpnia 2016 r. o wymierzeniu organowi grzywny za nieprzekazanie w ustawowym terminie skargi na bezczynność.
Od postanowienia z dnia 10 marca 2017 r. A. Z. wniósł zażalenie. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II WSA w Warszawie z dnia 26 kwietnia 2017 r. (k.
98) pełnomocnik skarżącego został wezwany do uzupełnienia braku formalnego zażalenia poprzez złożenie odpisu zażalenia pod rygorem jego odrzucenia. Postanowieniem z dnia 30 czerwca 2017 r. Sąd I instancji, działając na podstawie art. 178 w związku z art. 197 § 2 i art. 194 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej także jako p.p.s.a.) odrzucił zażalenie na postanowienie z dnia 10 marca 2017 r. W uzasadnieniu wskazał, że mimo upływu terminu strona skarżąca nie wywiązała się z wezwania do uzupełnienia braków formalnych zażalenia.
W dniu 23 sierpnia 2017 r. (data złożenia) A. Z. wniósł zażalenie na postanowienie WSA w Warszawie z dnia 30 czerwca 2017 r. o odrzuceniu jego zażalenia.
Przewodniczący Wydziału II WSA w Warszawie zarządzeniem z dnia 24 sierpnia 2017 r. wezwał pełnomocnika skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia na postanowienie tego Sądu z dnia 30 czerwca 2017 r. w wysokości 100 złotych, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia zażalenia (k. 133). Ponadto wezwano stronę skarżącą do uzupełnienia braku formalnego zażalenia poprzez nadesłanie jego odpisu poświadczonego za zgodność z oryginałem. W dniu 11 września 2017 r. do Sądu I instancji wpłynęło pismo skarżącego wraz z odpisem zażalenia. Jednocześnie A. Z. złożył zażalenie (k. 139) od wspomnianego Zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 24 sierpnia 2017 r. wzywającego do uiszczenia wpisu sądowego, wnosząc o jego uchylenie.
W uzasadnieniu zażalenia skarżący wskazał, że w zaskarżonym zarządzeniu powołano art. 220 § 1 i § 3 p.p.s.a. Nie wzięto jednak pod uwagę, że art. 220 § 4 p.p.s.a., który stanowi, że zażalenie na zarządzenie przewodniczącego wydziału lub postanowienie o odrzuceniu środków prawnych wymienionych w § 3 jest wolne od opłat sądowych. Z tego powodu zaskarżone zarządzenie jest wadliwe, a wniesione zażalenie powinno być wolne od opłat.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie jest pozbawione usprawiedliwionych podstaw.
W przepisach ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przewiedziano zasadę odpłatności za wnoszone przez strony postępowania środki odwoławcze od orzeczeń wojewódzkiego sądu administracyjnego, jak też od zaskarżalnych zarządzeń przewodniczącego wydziału tego sądu. Wyjątki od tej zasady zostały ściśle określone w przepisach prawa, m.in. w art. 239 p.p.s.a., który przewiduje zwolnienie od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych zarówno ze względu na podmiot uczestniczący w postępowaniu sądowoadministracyjnym, jak też na przedmiot postępowania.
W niniejszej sprawie nie istnieją ani podmiotowe, ani przedmiotowe przesłanki uprawniające skarżącego do zwolnienia z mocy ustawy od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. Wnoszący zażalenie nie został także zwolniony od kosztów sądowych przez sąd w ramach tzw. prawa pomocy.
Stosownie do treści art. 220 § 1 i § 3 p.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. Jeżeli pismo jest zażaleniem, przewodniczący wzywa wnoszącego je, aby pod rygorem odrzucenia zażalenia uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania.
W rozpoznawanej sprawie skarżący złożył zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 sierpnia 2017 r. o odrzuceniu jego zażalenia. Stąd też, wobec braku dowodu uiszczenia wpisu sądowego od tego środka odwoławczego Przewodniczący Wydziału II WSA w Warszawie wezwał skarżącego do uzupełnienia stwierdzonego braku formalnego, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia zażalenia.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zaskarżone zarządzenie odpowiada prawu.
Zgodnie z art. 230 § 1 i § 2 p.p.s.a. od zażalenia pobiera się wpis. Wysokość wpisu określa się na podstawie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Stosownie do § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia wysokość wpisu od zażalenia na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego wynosi 100 zł. Do uiszczenia takiej kwoty został zobowiązany skarżący w zaskarżonym zarządzeniu.
Skarżący w zażaleniu nie kwestionował jednak wysokości wpisu, a jedynie podstawę prawną żądania od niego uiszczenia tej opłaty. Wskazał, że w świetle art. 220 § 4 p.p.s.a. zażalenie od postanowienia o odrzuceniu zażalenia jest zwolnione od wpisu, stąd też zaskarżone zarządzenie o wezwaniu do jego uiszczenia jest wadliwe.
Podniesiony w zażaleniu zarzut nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 220 § 4 p.p.s.a. zażalenie wniesione na zarządzenie przewodniczącego o pozostawieniu pisma bez rozpoznania lub na postanowienie sądu o odrzuceniu środków prawnych wymienionych w § 3, wolne jest od wpisu. Z kolei zgodnie z art. 220 § 3 p.p.s.a., skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd. Oznacza to, że jedynie zażalenia na postanowienia o odrzuceniu skargi, skargi kasacyjnej, zażalenia czy skargi o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, nie podlegają obowiązkowi uiszczenia wpisu. W niniejszej sprawie wniesiono zażalenie od postanowienia o odrzuceniu zażalenia, lecz do tego odrzucenia doszło z uwagi na nieuzupełnienie w terminie braku formalnego zażalenia polegającego na niedołączeniu jego odpisu, a nie z powodu nieopłacenia tego zażalenia. W związku z tym, przewidziany w art. 220 § 4 p.p.s.a. wyjątek, w rozpoznawanej sprawie nie znajduje zastosowania.
Z uwagi na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 oraz art. 198 p.p.s.a. oddalił zażalenie.