Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 4 lipca 2017 r., sygn. akt II SA/Po 181/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, po rozpoznaniu wniosku K. F., odmówił wstrzymania wykonania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie.
W uzasadnieniu Sąd I instancji stwierdził, że skarżąca nie uprawdopodobniła, że zachodzą ustawowe przesłanki wstrzymania wykonania decyzji. Podkreślono przy tym, że nałożony na skarżącą obowiązek, tj. poddanie się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji do kierowania pojazdami, ma na celu stwierdzenie istnienia lub braku kwalifikacji do kierowania pojazdami, w związku z wątpliwościami dotyczącymi stanu zdrowia skarżącej. Wykonanie tego obowiązku nie skutkuje zatem bezpośrednio utratą uprawnień do prowadzenia pojazdów (nie jest to decyzja pozbawiająca tych uprawnień), a jedynie powoduje konieczność poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji. Dokonanie tej czynności nie jest jednak przymusowe, co oznacza że skarżąca może nie poddać się sprawdzeniu kwalifikacji. Konsekwencją tego zaniechania ze strony skarżącej będzie jedynie czasowe uniemożliwienie mu uczestnictwa w ruchu drogowym w roli kierującego pojazdem.
Ewentualna decyzja w przedmiocie pozbawienia uprawnień do kierowania pojazdami stanowić natomiast będzie odrębny akt administracyjny, od którego będą przysługiwać środki zaskarżenia na zasadach ogólnych.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła K. F., zarzucając naruszenie art. 61 § 3 P.p.s.a. polegające na niewłaściwym zastosowaniu tej normy, z uwagi na bezpodstawne przyjęcie, że wniosek o wstrzymanie zaskarżonej decyzji nie został dostatecznie uzasadniony, a charakter zaskarżonego aktu nie wskazuje, aby mógł on wywołać negatywne skutki określone w powyższym przepisie.
W uzasadnieniu wnosząca zażalenie wskazała, że nie stać jej na ponoszenie kosztów badań lekarskich. Oświadczyła, że samotnie wychowuje dwie córki. Starsza studiuje, a młodsza ma orzeczony stopień niepełnosprawności i wymaga stałej rehabilitacji oraz opieki lekarzy specjalistów. Ponadto, nie ma oszczędności ani rzeczy wartościowych. Egzystuje skromnie przy dużej pomocy rodziny.
Wobec powyższego obciążenie skarżącej obowiązkiem poniesienia kosztów badań lekarskich przed rozpoznaniem skargi przez Sąd, szczególnie w przypadku jej pozytywnej oceny, skutkowałoby znacznym obciążeniem wysokości środków przeznaczanych na bieżące funkcjonowanie, co z kolei wpłynęłoby negatywnie na warunki bytowe skarżącej. Jednocześnie do momentu rozpoznania skargi skarżąca będzie mogła podjąć działania w celu zorganizowania potrzebnych środków finansowych na wypadek negatywnego rozstrzygnięcia skargi.
W oparciu o powyższe zarzuty K. F. wniosła o:
- 1) zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji;
względnie
- 2) uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz przekazanie kwestii wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji do ponownego rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.", sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Z konstrukcji art. 61 § 3 P.p.s.a. wynika, że na stronie skarżącej spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w powołanym przepisie, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana. Jest to wyjątek od zasady, w myśl której wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. W przepisie tym chodzi bowiem o szczególne i wyjątkowe zagrożenie odpowiadające specjalnemu rodzajowi ochrony tymczasowej strony postępowania. Podkreślenia również wymaga, że wniosek powinien zawierać spójną argumentację, popartą faktami oraz ewentualnie odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Pod pojęciem wyrządzenia znacznej szkody należy rozumieć taką szkodę – majątkową lub niemajątkową – której nie będzie można wynagrodzić przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub nie będzie można jej wyegzekwować ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego.
Natomiast trudne do odwrócenia skutki, to takie skutki prawne lub faktyczne, które raz zaistniałe, spowodują istotną bądź trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Sąd, wydając orzeczenie w omawianym przedmiocie, powinien swoje rozstrzygnięcie oprzeć zarówno na ocenie wniosku strony skarżącej, jak i na materiale dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy, w aspekcie wystąpienia przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a.
Analiza wniosku skarżącej potwierdza stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, że strona nie uprawdopodobniła w nim przesłanek określonych w art. 61 § 3 P.p.s.a. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nałożony zaskarżoną decyzją obowiązek poddania się badaniom lekarskim nie pozbawi skarżącej i jej rodziny środków finansowych w takim stopniu, by zagrażało to ich zdrowiu lub życiu, względnie pozbawił możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb. Podkreślić należy, że rodzina skarżącej nie jest pozbawiona dochodów, utrzymuje się bowiem z comiesięcznych świadczeń w wysokości 3.099,20 zł. Przy konieczności poniesienia opłaty za badanie lekarskie w wysokości 200 zł (§ 13 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 17 lipca 2014 r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców, Dz. U. z 2017 r., poz. 250 ze zm.) nie można zatem uznać, że zachodzą skutki, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a.
W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.