Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 3 stycznia 2014 r., sygn. akt IV SO/Wa 25/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wymierzył Prezesowi Zakładu Ubezpieczeń Społecznych grzywnę w wysokości 300 zł.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że wnioskiem z dnia 13 maja 2013 r. R. P. wniósł o wymierzenie grzywny Prezesowi Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie za niewywiązanie się z obowiązków przewidzianych w art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej P.p.s.a.), tj. nieudzielenie w ustawowym terminie odpowiedzi na skargę z dnia 6 kwietnia 2011 r. o stwierdzenie niezgodności z prawem niewydania decyzji przez organ rentowy wobec bezczynności organu i nieprzekazanie jej Sądowi, wraz ze skargą i aktami sprawy.
Pismem z dnia 11 czerwca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przekazał odpis powyższego wniosku Prezesowi Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, celem ustosunkowania się w terminie 7 dni.
W odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny organ wniósł o jego nieuwzględnienie, wskazując, że skoro w jego ocenie skarga z dnia 6 kwietnia 2011 r. nie podlega kontroli sądów administracyjnych, również niedopuszczalny jest wniosek o wymierzenie grzywny za jej nieprzekazanie do sądu wraz z odpowiedzią na skargę i aktami administracyjnymi. Przyznał, że uznając brak właściwości sądów administracyjnych skarga nie została w ogóle przekazana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, albowiem organ rozpoznał sprawę samodzielnie o czym informował pełnomocnika skarżącego. Jednocześnie wskazał, że działanie takie wynikało z faktu, iż przedmiotowa skarga mimo jej sporządzenia przez pełnomocnika zawodowego została wniesiona bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, a zatem z pominięciem organu, zaś przy piśmie przekazującym skargę brak było zobowiązania organu do przekazania skargi wraz z aktami oraz odpowiedzią na skargę w myśl przepisu art. 54 § 2 P.p.s.a.
Wskazując na powyższe Sąd pierwszej instancji podkreślił, że że to sąd, a nie organ dokonuje oceny zarówno dopuszczalności, jak i zasadności skargi. Organ natomiast swoje stanowisko wyraża i uzasadnia w odpowiedzi na skargę.
W ocenie tegoż Sądu, wymierzenie grzywny organowi może nastąpić w każdym przypadku niewypełnienia obowiązku przekazania do sądu skargi, odpowiedzi na skargę oraz akt sprawy, nawet jeżeli dopełnienie tego obowiązku nastąpiło jeszcze przed rozpoznaniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny. Natomiast sąd, rozpoznając sprawę z wniosku o wymierzenie organowi grzywny za niedopełnienie obowiązków z art. 54 § 2 P.p.s.a., powinien wziąć pod uwagę wszystkie jej okoliczności, a więc m.in. przyczyny niewypełnienia przez organ tych obowiązków, a także okoliczność, czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny organ ten obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu.
Przy określaniu wysokości grzywny Sąd pierwszej instancji miał na względzie fakt, że organ pomimo obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 P.p.s.a. do chwili obecnej go nie wykonał. Powoływanie się przy tym przez organ na brak stosownego zobowiązania wynikającego z treści art. 54 § 2 P.p.s.a. przy przekazaniu skargi, zdaniem tego Sądu, nie mogło stanowić uzasadnienia, albowiem przewidziany w art. 54 § 2 P.p.s.a. obowiązek przekazania Sądowi skargi, akt sprawy i odpowiedzi na skargę ma charakter bezwzględny.
W zażaleniu Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 54 § 1, art. 55 § 1 oraz art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z art. 64 § 3 P.p.s.a.
Mając na uwadze powyższe zarzuty strona skarżąca wniosła o:
- uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości,
- zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.
W odpowiedzi Ryszarda Padzika na zażalenie wniesiono o utrzymanie w mocy postanowienia Sądu pierwszej instancji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 54 § 1 P.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. W myśl § 2 tego artykułu organ przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. W razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 P.p.s.a., sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a., to jest do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Oznacza to, że przesłanką wymierzenia grzywny jest sam fakt nieprzekazania skargi sądowi administracyjnemu, bez względu na jego przyczyny. Wymierzając grzywnę sąd powinien natomiast wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności danej sprawy, w tym między innymi przyczyny niewypełnienia przez organ ciążącego na nim obowiązku.
W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, że Prezes Zakładu ubezpieczeń Społecznych nie przekazał do Sądu Wojewódzkiego skargi Ryszarda Padzika o stwierdzenie niezgodności z prawem niewydania decyzji przez organ rentowy wobec bezczynności organu wraz z aktami sprawy oraz odpowiedzią na skargę w zakreślonym ustawą terminie, czemu zresztą organ nie zaprzeczył.
W świetle powyższego, zastosowanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wobec organu środka przewidzianego w art. 55 § 1 w zw. z art. 154 § 6 P.p.s.a., było w pełni uzasadnione. Nie ulega przy tym wątpliwości, że organ administracji zobligowany jest znać przepisy stanowiące podstawę dokonywanych przez niego czynności, zwłaszcza tych, które wiążą się z poddawaniem kontroli jego działalności. Dlatego nieuzasadnionym jest twierdzenie, że powołana skarga mogła być, zakwalifikowana jako sprawa do rozpoznania której właściwy był ten organ.
Bez znaczenia dla samego wymierzenia grzywny pozostawało, jakie przyczyny spowodowały nieprzekazanie skargi Sądowi Wojewódzkiemu. Przytaczane przez stronę skarżącą okoliczności mogą mieć jedynie wpływ na jej wysokość, która – zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego – w pełni odpowiada stopniowi naruszenia ciążących na organie obowiązków.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a. w związku z art. 197 P.p.s.a., postanowił, jak w sentencji