Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie postanowieniem z dnia 18 września 2015 r. sygn. akt II SA/Sz 1001/15 odrzucił skargę E. F. i Z. F. na decyzję E. Sp. z o. o. z siedzibą w [...] Oddział Dystrybucji w [...] z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej z powodu nieuiszczenia w terminie wpisu od skargi.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że przesyłka zawierająca wezwanie do uiszczenia wpisu została doręczona skarżącym w dniu 28 sierpnia 2015 r. Wobec tego siedmiodniowy termin, na wykonanie wezwania, upłynął w dniu 4 września 2015 r. Ostatni dzień wskazanego terminu nie przypadał przy tym ani w sobotę ani inny dzień ustawowo wolny od pracy. Natomiast ze znajdującego się w aktach sprawy dowodu wpłaty wynika, że należny wpis, skarżący uiścili w kasie Sądu w dniu 15 września 2015 r., czyli już po upływie siedmiodniowego terminu, przewidzianego do dokonania czynności opłacenia skargi.
Sąd I instancji podkreślił również, że uiszczenie wpisu od skargi po terminie uznaje się za równoznaczne z jego nieuiszczeniem, co w świetle art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej jako "P.p.s.a.") skutkuje odrzuceniem skargi.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyli E. F. i Z. F., wnosząc o uchylenie tego postanowienia. W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że ustalenia Sądu nie są w pełni zgodne z prawdą i faktami. Z akt sądowych wynika wprawdzie, że przesyłki sądowe zawierające wezwanie do uiszczenia wpisu doręczono w dniu 28 sierpnia 2015 r. ale nie skarżącym lecz H. J. – matce skarżącej. W tym czasie bowiem skarżący przebywali poza miejscem zamieszkania. Matka skarżącej, zgodnie z prośbą skarżących, podczas ich nieobecności miała przyjmować jedynie zawiadomienia o przesyłkach poleconych. Nie była natomiast upoważniona do pobierania przesyłek sądowych w imieniu skarżących. Matka skarżącej z uwagi na to, że jest osobą starszą, posiadającą liczne choroby starszego wieku, w tym słabą pamięć, nie poinformowała ich o odebranych przesyłkach ani telefonicznie ani po powrocie do domu.
Skarżący dopiero w dniu 15 września 2015 r., przeglądając akta sprawy w siedzibie Sądu, zauważył kopię wezwania do uiszczenia wpisu oraz poświadczenie odbioru przesyłki przez H. J. Dlatego też niezwłocznie w tym samym dniu uiścił należny wpis. W ocenie wnoszących zażalenie od dnia uzyskania informacji o istnieniu zarządzenia wzywającego do uiszczeniu wpisu powinien zacząć biec termin do uiszczenia wpisu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem nie można zgodzić z twierdzeniem strony wnoszącej zażalenie, że Sąd I instancji oparł się na błędnych ustaleniach faktycznych.
Stosownie do treści art. 220 § 1 P.p.s.a. Sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2 i § 3, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd (art. 220 § 3 P.p.s.a.).
Nie ulega wątpliwości, że skarżący zostali wezwani do uiszczenia wpisu od skargi i wpis ten uiścili z uchybieniem terminu, co jest równoznaczne w skutkach z nieuiszczeniem wpisu. W treści wezwania skarżący zostali pouczeni zarówno o terminie do uiszczenia wpisu jak i skutkach zaniedbania tego obowiązku. Sąd I instancji prawidłowo i rzetelnie ustalił, że skarżący uiścili wpis po terminie, a zatem Sąd ten był nie tylko uprawniony, ale zobligowany do odrzucenia skargi.
Odnosząc się natomiast do zarzutu doręczenia przesyłek sądowych osobie nieupoważnionej do odbioru korespondencji, wskazać należy, że z akt sprawy wynika, iż wezwania do uiszczenia wpisu zostały doręczone H. J. w trybie art. 72 § 1 P.p.s.a., tj. w sposób zastępczy do rąk dorosłego domownika – matki E. F. Zgodnie z treścią art. 67 § 1 P.p.s.a., jeżeli stroną postępowania jest osoba fizyczna, doręczania dokonuje się jej osobiście, a gdy nie ma ona zdolności procesowej – jej przedstawicielowi ustawowemu. Natomiast art. 72 § 1 P.p.s.a. przewiduje formę doręczenia zastępczego, które może nastąpić, jeśli łącznie zostaną spełnione następujące przesłanki: 1) adresata nie ma w domu;
- 2) doręczyć można tylko dorosłemu domownikowi, a gdyby go nie było – administracji domu lub dozorcy;
- 3) osoby te nie mają sprzecznych interesów w sprawie;
- 4) osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Doręczenie zastępcze oparte jest zatem na domniemaniu, że pismo dotarło do rąk adresata. Przy czym art. 72 § 1 P.p.s.a. nie wymaga, aby dorosły domownik był upoważniony przez adresata do odbioru korespondencji.
W tej sytuacji uznać należy, że przesyłki sądowe zawierające wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi wraz z pouczeniem o skutkach niewykonania powyższego obowiązku zostały skutecznie doręczone w dniu 28 sierpnia 2015 r. w trybie doręczenia zastępczego - dorosłemu domownikowi. Od tej daty zatem rozpoczął bieg ustawowy termin do uzupełnienia braków fiskalnych skargi, który to termin upłynął w dniu 4 września 2015 r. Skoro skarżący w wyznaczonym terminie nie uiścili wpisu, to skargę należało odrzucić. Jak słusznie wskazał Sąd I instancji, uzupełnienie braków po terminie jest bowiem bezskuteczne i nie wywołuje żadnych skutków prawnych.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił jak w sentencji.