Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 17 września 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił skargę J.I., B.I. i B. I. na bezczynność [...] Sp. z o.o. z siedzibą w P. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że załączone do przedmiotowej skargi pełnomocnictwo dla adwokata Ł. L. upoważniające go do reprezentowania skarżących w sprawach związanych z dochodzeniem wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości skarżących oraz z ustanowieniem na niej służebności przesyłu nie obejmowało swoim zakresem sprawy w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Z tej przyczyny zarządzeniem z dnia 29 czerwca 2015 r. wezwano adwokata Ł. L. do uzupełnienia w terminie 7 dni braków formalnych skargi przez złożenie pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu skarżących przed sądami administracyjnymi w niniejszej sprawie, pod rygorem odrzucenia skargi.
Wezwanie zostało doręczone adwokatowi Ł.L. w dniu 9 lipca 2015 r. W dniu 16 lipca 2015 r. wpłynęło do akt sprawy pełnomocnictwo skarżących dla adwokata Ł.L. z dnia 9 lipca 2015 r.
Zdaniem Sądu złożone na wezwanie Sądu do uzupełnienia braków formalnych skargi pełnomonictwo jest tożsame z pełnomocnictwem załączonym do skargi i również nie zawierało upoważnienia do działania w imieniu skarżących w niniejszej sprawie, tj. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Należało wiec przyjąć, że braki formalne skargi nie zostały uzupełnione. Z tych przyczyn Sąd odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalek jako p.p.s.a.).
Zażalenie na powyższe postanowienie wnieśli skarżący reprezentowani przez adwokata Ł.L., domagając się jego uchylenia i zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono:
- naruszenie art. 37 § 1 p.p.s.a. poprzez błędne uznanie, iż w okolicznościach niniejszej sprawy pełnomocnik nie złożył pełnomocnictwa obejmującego swym zakresem umocowania do postępowania w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej,
- naruszenie art. 49 § 1 w zw. z art. 58 § 1 p.p.s.a. oraz art. 45 § 1 Konstytucji RP poprzez odrzucenie skargi mimo niewezwania strony do uzupełnienia braków formalnych skargi, co skutkowało pozbawieniem strony prawa do sądu.
W uzasadnieniu zażalenia wskazano, że z uwagi na specyfikę sprawy, postępowanie w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej można zaliczyć do postępowań związanych z odchodzeniem roszczeń, których dotyczy zasadnicza część udzielonego pełnomocnictwa. Postępowania te są bowiem immanentnie związane z koniecznością uzyskania informacji na temat posiadanego przez dane przedsiębiorstwo tytułu prawnego do danej nieruchomości. Złożone przy skardze pełnomocnictwo obejmowało zatem swym zakresem umocowanie do działania w imieniu skarżących w sprawie o udostępnienie informacji publicznej. Ponadto w analogicznych sprawach toczących się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Poznaniu składane były i nadal są przez adwokata Ł. L. pełnomocnictwa o analogicznej treści i w żadnej ze spraw Sąd nie zakwestionował ich zakresu.
Autor zażalenia podniósł również, że przy piśmie z dnia 14 lipca 2015 r. nadesłał pełnomocnictwo, w treści którego wyraźnie zaznaczono, iż obejmuje ono umocowanie do działania przed sądami administracyjnymi wszystkich instancji, co wypełnia treść wezwania Sądu z dnia 7 lipca 2015 r.
Końcowo zwrócono uwagę na nieprecyzyjność zarządzenia o wezwaniu do uzupełnienia braków formalnych skargi oraz na fakt niedoręczenia odpisu zarządzenia stronie skarżącej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie jest zasadne.
W myśl art. 37 § 1 p.p.s.a., pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Niedopełnienie tego obowiązku i niedołączenie pełnomocnictwa przy wniesieniu skargi jest wprawdzie brakiem formalnym, który uniemożliwia nadanie jej dalszego biegu, jednakże jest to brak usuwalny, zaś rzeczą sądu jest wezwanie do jego uzupełnienia w zakreślonym terminie (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lutego 2005 r., I GZ 20/05 niepubl.). Ponadto zarówno w piśmiennictwie prawniczym, jak i orzecznictwie przyjmuje się, że jeżeli wnoszącym skargę jest pełnomocnik, który nie przedłożył pełnomocnictwa, wezwanie do uzupełnienia braku formalnego, czyli złożenia pełnomocnictwa, należy kierować do wnoszącego pismo pełnomocnika - art. 49 § 1 i art. 46 § 3 w zw. z art. 57 § 1 p.p.s.a. (por. R. Hauser, M. Wierzbowski /red./, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2015, s. 293, teza 22 do art. 49 i powołane tam orzecznictwo). Stanowisko to niewątpliwie należy również odnieść do sytuacji, w której pełnomocnictwo co prawda zostało złożone, jednak w ocenie sądu jest nieprawidłowe. Rodzaje pełnomocnictw dopuszczalnych w postępowaniu przed sądami administracyjnymi wymienione zostały w art. 36 p.p.s.a. Powołany przepis wprowadza zamknięty katalog wskazując na pełnomocnictwo: 1) ogólne - do prowadzenia spraw przed sądami administracyjnymi;
- do prowadzenia poszczególnych spraw;
- do niektórych tylko czynności w postępowaniu.
Słusznie Sąd pierwszej instancji uznał, że złożone przy skardze pełnomocnictwo z dnia 9 lutego 2015 r. nie uprawniało wnoszącego skargę pełnomocnika do działania w imieniu skarżących w niniejszym postępowaniu w rozumieniu cytowanego przepisu i w konsekwencji zasadnie wezwał pełnomocnika do nadesłania prawidłowego pełnomocnictwa, tj. pełnomocnictwa do występowania w imieniu skarżących przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub sądami administracyjnymi. Zgodzić się bowiem należy z Sądem, że załączone do skargi pełnomocnictwo zawierające w swej treści upoważnienie adwokata Ł. L. do reprezentowania skarżących "we wszystkich czynnościach sądowych i pozasądowych związanych z dochodzeniem wynagrodzenia za bezumowne korzystanie oraz w zakresie związanym z ustanowieniem służebności przesyłu za wynagrodzeniem (...)" oraz w "sprawach, o których mowa powyżej we wszystkich rodzajach postępowań, przed wszystkimi sądami (...)" nie obejmowało swoim zakresem sprawy będącej przedmiotem niniejszego postępowania, tj. sprawy sądowadministracyjnej zainicjowanej skargą na bezczynność [...] Sp. z o.o. z siedzibą w P. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, która jest sprawą odrębną z uwagi na swój przedmiot i cel od spraw wymienionych w złożonym pełnomocnictwie. Pełnomocnictwo w sposób niebudzący wątpliwości wymienia rodzaje spraw (ustanowienie służebności przesyłu, bezumowne korzystanie), w których adwokat Ł. L. był umocowany do działania w imieniu skarżących, co zdaje się zauważać sam autor zażalenia, wskazując jedynie na ścisły związek sprawy w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej i spraw związanych z dochodzeniem wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości skarżących oraz z ustanowieniem na niej służebności przesyłu. Powyższa argumentacja nie może jednak przemawiać za uwzględnieniem pełnomocnictwa z uwagi na treść art. 36 p.p.s.a. W powołanym przepisie, jak wyżej wskazano, enumeratywnie wymienione zostały rodzaje pełnomocnictw dopuszczalnych w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, katalogu tego nie można zatem rozszerzać.
Zadość wezwaniu Sądu nie czyniło również pełnomocnictwo nadesłane przy piśmie z dnia 14 lipca 2015 r. Stanowiło ono bowiem powtórzenie zakresu umocowania określonego w pełnomocnictwie złożonym przy skardze (wskazywało ten sam rodzaj spraw objętych upoważnieniem) i w tym zakresie oba pełnomocnictwa były identycznej treści, a dodatkowo zawierało zapis "Niniejsze pełnomocnictwo upoważnia w szczególności do reprezentacji we wszystkich postępowaniach administracyjnych oraz przed sądami administracyjnymi wszystkich instancji w zakresie określonym powyższej". Choć zatem mocodawcy w kolejnym pełnomocnictwie wskazali na sądy administracyjne wszystkich instancji, to w dalszym ciągu - poprzez użycie sformułowania "w zakresie określonym powyższej" - pełnomocnictwo odnosiło się do czynności sądowych "związanych z dochodzeniem wynagrodzenia za bezumowne korzystanie oraz w zakresie związanym z ustanowieniem służebności przesyłu za wynagrodzeniem (...)". Nie było to zatem pełnomocnictwo do reprezentowania skarżących w niniejszym postępowaniu.
Nie można przy tym podzielić stanowiska autora zażalenia, że wezwanie Sądu było nieprecyzyjnie sformułowane. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego treść przedmiotowego wezwania nie budzi żadnych wątpliwości, tym bardziej, że zostało skierowane do zawodowego pełnomocnika. W sposób jasny i klarowny określono w nim na czym ma polegać usunięcie braku formalnego skargi, wskazując, jaki rodzaj pełnomocnictwa należy nadesłać, podano termin i sankcję niewykonania wezwania.
Za uznaniem prawidłowości złożonych pełnomocnictw nie może przemawiać również okoliczność podnoszona przez autora zażalenia, iż w analogicznych sprawach zawisłych przed WSA w Poznaniu, w których złożono identyczne pełnomocnictwa Sąd ten nigdy nie kwestionował ich zakresu. Pełnomocnictwo złożone w konkretnej sprawie podlega bowiem każdorazowo indywidualnej ocenie.
Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, że zasadnie Sąd pierwszej instancji zastosował art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. i odrzucił skargę z uwagi na nieuzupełnienie braku formalnego skargi w postaci pełnomocnictwa odpowiadającego wymogom art. 36 p.p.s.a.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 orzekł, jak w sentencji.