Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 15 listopada 2012 r., sygn. akt II SO/Lu 8/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, po rozpoznaniu skargi K. L., wymierzył Burmistrzowi Miasta Rejowiec Fabryczny grzywnę w wysokości 500 zł za nieprzekazanie w terminie skargi wraz z odpowiedzią i aktami sprawy.
W uzasadnieniu wskazano, że przewidziany w art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej obowiązek przekazania sądowi akt sprawy i odpowiedzi na skargę, poza nadzwyczajnym przypadkiem wymienionym w art. 54 § 3 P.p.s.a., ma charakter bezwzględny. W konsekwencji organ, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi musi w taki sposób wykonać nałożony na niego obowiązek przekazania powyższych dokumentów sądowi, aby w sytuacji, gdy skarżący skorzysta z przyznanego mu na mocy art. 55 § 1 P.p.s.a. uprawnienia, móc skutecznie udowodnić dochowanie ustawowego terminu.
Z akt sprawy wynika, że Burmistrz Miasta Rejowiec Fabryczny przekazał Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lubinie skargę, odpowiedź na skargę i akta sprawy z uchybieniem piętnastodniowego terminu. Skarga na bezczynność tego organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej wpłynęła bowiem do organu w dniu 31 lipca 2012 r., natomiast przekazana została sądowi dopiero w dniu 27 sierpnia 2012 r. i została zarejestrowana pod sygn. akt II SAB/Lu 79/12.
Sąd I instancji zwrócił uwagę, że bezspornym jest, że organ, którego bezczynność jest przedmiotem skargi, przekazał określone w art. 54 § 2 P.p.s.a. dokumenty, ale z dwunastodniowym uchybieniem terminu. Wymierzenie grzywny ma zatem przede wszystkim charakter restrykcyjny, co jest zgodne także z ratio legis uregulowań ustawy o dostępie do informacji publicznej, w której tak ustalono terminy postępowania w sprawach prawa dostępu do informacji publicznej oraz jego ochrony sądowej, aby jej udzielenie, odmowa, czy też kontrola sądowa następowała stosunkowo szybko, a tym samym, aby utrzymany był jej prawno - podmiotowy, gwarancyjny charakter.
Wobec tego Sąd I instancji uznał wniosek K. L. za uzasadniony i wymierzył grzywnę w wysokości 500 zł. Sąd wziął pod uwagę zarówno okoliczność przekazania skargi, odpowiedzi na skargę i akt sprawy, jak i uchybienie terminowi przekazania dokumentów.
Pismo zatytułowane "skarga kasacyjna" od powyższego wyroku wniósł Burmistrz Miasta Rejowiec Fabryczny, domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a." w zw. z art. 154 § 6 P.p.s.a., polegające na przyjęciu jako podstawy materialno – prawnej rozstrzygnięcia, iż skarga K. L. z dnia 31 lipca 2012 r. jest skargą w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Naruszenie wskazanych przepisów miało wpływ na wynik sprawy, doprowadzając do bezzasadnego przyjęcia, iż Burmistrza Miasta Rejowiec Fabryczny wiązał czternastodniowy termin z art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej do przekazania skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: w pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, że zaskarżone orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 15 listopada 2012 r. dotyczyło wymierzenia grzywny organowi w trybie art. 55 § 1 P.p.s.a. Zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 kwietnia 2008 r., sygn. akt II FPS 1/08, od postanowienia, o którym mowa w art. 55 § 1 zdanie drugie P.p.s.a., zgodnie z art. 173 § 1 in fine P.p.s.a. w zw. z art. 194 § 1 pkt 10 tej ustawy służy stronie zażalenie a nie skarga kasacyjna. Ogólna moc wiążąca uchwały powoduje, że wiąże ona sądy administracyjne we wszystkich sprawach, w których miałby być stosowany interpretowany przepis.
Dostrzegając powyższe stwierdzić należy, iż Burmistrz Miasta Rejowiec Fabryczny wniósł nieprawidłowy środek zaskarżenia. W okolicznościach niniejszej sprawy skarga kasacyjna nie przysługiwała, a przysługiwał środek zaskarżenia w postaci zażalenia. Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny w tym miejscu stwierdza, iż wniesienie skargi kasacyjnej od orzeczenia, na które służy zażalenie, nie powinno spowodować jej odrzucenia na podstawie art. 178 P.p.s.a., lecz powinno skutkować uznaniem tej skargi kasacyjnej za zażalenie, błędnie nazwane skargą kasacyjną (por. komentarz do art. 178 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX, 2009, wyd. III.). Dlatego też Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż pismo Burmistrza Miasta Rejowiec Fabryczny zatytułowane "skarga kasacyjna" należy traktować jako zażalenie i tak też pismo to zakwalifikował.
Stosownie do art. 194 § 2 P.p.s.a., zażalenie wnosi się w terminie siedmiu dni od doręczenia postanowienia. Z powyższego unormowania wynika, iż w terminie 7 dni od doręczenia orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego, na które przysługuje zażalenie, strona skarżąca może złożyć wskazany środek odwoławczy do Naczelnego Sądu Administracyjnego za pośrednictwem wojewódzkiego sądu administracyjnego, który skarżone postanowienie wydał.
W rozpoznawanej sprawie termin do wniesienia zażalenia przez Burmistrza Miasta Rejowiec Fabryczny rozpoczął bieg w dniu 13 grudnia 2012 r., tj. w dniu doręczenia pełnomocnikowi organu odpisu orzeczenia z uzasadnieniem i upływał w dniu 20 grudnia 2012 r. Pismo zatytułowane "skarga kasacyjna" a potraktowane przez Naczelny Sąd Administracyjny jako zażalenie wniesione zaś zostało w dniu 8 stycznia 2013 r. Tym samym należało stwierdzić, że zażalenie zostało złożone z uchybieniem siedmiodniowego terminu, o którym mowa w art. 194 § 2 powołanej ustawy.
Należy jednakże zwrócić uwagę, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie nieprawidłowo wniosek o wymierzenie grzywny w trybie art. 55 § 1 P.p.s.a. rozstrzygnął wyrokiem bowiem stosownie do tego przepisu zarówno wymierzenie grzywny, jak i odmowa uwzględnienia wniosku następuje w formie postanowienia. Błędne oznaczenie przez sąd administracyjny formy orzeczenia nie może powodować, że stronie przysługuje inny środek odwoławczy niż wynika to z przepisów ustawy. Jeżeli natomiast na skutek błędnych działań sądu administracyjnego strona uchybi terminowi do złożenia środka odwoławczego, to jest uprawniona do wystąpienia z wnioskiem o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności procesowej, co pozwoli na uniknięcie negatywnych konsekwencji uchybień powstałych bez winy strony.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 178 i 180 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.