Postanowienie NSA z 27 maja 2008 r., I OZ 159/08

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 27 maja 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Stowarzyszenia [...] z siedzibą w K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 29 października 2007 r. sygn. akt II SA/Kr 568/07 o oddaleniu wniosku o wyłączenie sędziego NSA I. D. od udziału

Sprawa

w sprawie ze skargi Stowarzyszenia [...] z siedzibą w K. na Prokuratora Rejonowego K. - P. w K. w przedmiocie niewykonania wyroku Sądu dnia 29 czerwca 2006 r. sygn. akt II SAB/Kr 31/06 postanawia: zawiesić postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym do czasu wskazania nowej reprezentacji Stowarzyszenia [...] z siedzibą w K.

Skład

Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Runge - Lissowska

Uzasadnienie

Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił wniosek Stowarzyszenia [...] o wyłączenie sędziego NSA I. D. od udziału w sprawie. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że skarżące Stowarzyszenie jako okoliczności uzasadniające jego wniosek powołało między innymi fakt wydawania przez sędziego orzeczeń niezgodnych z prawem, a ponadto podniesiono, iż między sędzią a przewodniczącym Stowarzyszenia może zachodzić związek osobisty, bowiem sędzia miała problemy w jednym z poprzednich miejsc pracy, o które mogła obwiniać żonę przewodniczącego, przywołano także okoliczność poddania w wątpliwości jej kompetencji przed środowiskiem sędziowskim. Stowarzyszenie zarzuciło również sędziemu zatajenie faktu współpracy z Papieską Akademią Teologiczną, a także podkreśliło, iż sędzia może wystąpić roli oskarżonego w postępowaniu karnym wytoczonym przeciwko niej przez przewodniczącego Stowarzyszenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny, oceniając podniesione zarzuty, uznał, iż w sprawie nie zachodziły przesłanki dla wyłączenia sędziego o jakich mowa w art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), bowiem wskazane przez stronę okoliczności nie zostały w żaden sposób uprawdopodobnione, a ogólnikowość i całkowita bezzasadność wniosku mogą wskazywać, iż złożono go w złej wierze.

Zażalenie na to postanowienie wniósł w imieniu Stowarzyszenia [...] jego przewodniczący, P. B. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: postępowanie sądowe w niniejszej sprawie winno podlegać zawieszeniu.

Na wstępie zaznaczyć należy, iż urzędu wiadomym jest Sądowi rozpoznającemu przedmiotową sprawę, że Sąd Rejonowy dla K. - Ś. w K. Wydział XI Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego, postanowieniem z dnia 1 sierpnia 2007 r., sygn. akt KR XI Ns Rej KRS [...], zarejestrował zmiany w składzie komisji rewizyjnej i oddalił wniosek Stowarzyszenia w zakresie wpisania zmian dotyczących sposobu reprezentacji podmiotu. Na powyższe postanowienie Stowarzyszenie złożyło skargę, w skutek której, postanowieniem z dnia 25 września 2007 r., sygn. akt KR XII Ns Rej. KRS [...], uchylono pkt I postanowienia z dnia 1 sierpnia 2007 r. dotyczący rejestracji zmian w składzie komisji rewizyjnej oraz oddalił skargę w pozostałym zakresie, utrzymując to postanowienie jedynie w zakresie sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej. Sąd Rejonowy wskazał, iż zgodnie z § 4 ust. 1 statutu Stowarzyszenia walne zgromadzenie odbywa się tuż przed lub też po upływie dwuletniej kadencji władz. Jak wynika z dołączonych do akt rejestrowych dokumentów, ostatnie wybory władz Klubu odbyły się w dniu 27 czerwca 2001 r., w związku z czym, kadencja władz Stowarzyszenia upłynęła w dniu 26 czerwca 2003 r. W związku z tym Sąd stwierdził, że względu na upływ kadencji władz były przewodniczący Klubu nie był uprawniony do zwołania walnego zebrania na dzień 30 maja 2006 r., na którym podjęto uchwałę o zmianie sposobu reprezentacji Stowarzyszenia, bowiem Klub nie miał już ani zarządu, ani komisji rewizyjnej. Tak więc walne zebranie wyznaczone na dzień 30 maja 2006 r. zwołane zostało nieprawidłowo, niezgodnie z zapisami statutu, a zatem nie było władne do podejmowania skutecznych uchwał w żadnym zakresie.

Mając na uwadze powyższe okoliczności należy zauważyć, iż stosownie do art. 28 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy, albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. W myśl art. 29 tej ustawy przedstawiciel ustawowy lub organ albo osoby, o których mowa w art. 28, mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. Zgodnie z art. 35 i 38 kodeksu cywilnego działa poprzez swoje organy w sposób określony w statucie. Z regulacją kodeksową koresponduje art. 10 ust. 1 - 3 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (Dz. U. Nr 20, poz. 104 ze zm.), normujący podstawowe zasady działalności takiej organizacji.

Ponadto art. 14 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. z 2007 r., Nr 168, poz. 1186) stanowi, iż podmiot obowiązany do złożenia wniosku o wpis do Rejestru nie może powoływać się wobec osób trzecich działających w dobrej wierze na dane, które nie zostały wpisane do Rejestru lub uległy wykreśleniu z Rejestru. Wskazać przy tym należy, że przy zmianie statutu stowarzyszenia występuje taka sama sytuacja, jak przy zakładaniu stowarzyszenia i rejestracji jego pierwszego statutu, na co wskazuje treść art. 21 ustawy Prawo o stowarzyszeniach, a zgodnie z art. 17 ust. 1 tej ustawy, stowarzyszenie uzyskuje osobowość prawną i może rozpocząć działalność z chwilą wpisania do Krajowego Rejestru Sądowego. Zatem uchwała o zmianie statutu staje się skuteczna z chwilą wpisania zmiany statutu do Krajowego Rejestru Sądowego. Ponieważ tego rodzaju czynność ma charakter deklaratoryjny wywołuje ona skutek już z chwilą podjęcia stosownej uchwały przez władze stowarzyszenia. W przypadku, gdy zmiana sposobu reprezentacji nie została jeszcze ujawniona w Krajowym Rejestrze Sądowym, dla stanowczego ustalenia sposobu prawidłowej reprezentacji wystarczy, gdy osoba prawna legitymuje się w postępowaniu przed Sądem uchwałą o zmianie statutu, bądź znowelizowanym, ujednoliconym tekstem statutu, albo tekstem nowo przyjętego statutu.

Jednakże zauważyć trzeba, iż kadencja władz Stowarzyszenia [...] wygasła z dniem 26.06.2003 r., a nowe władze Stowarzyszenia nie zostały wyłonione w zakreślonym statutem terminie. Zatem były przewodniczący Stowarzyszenia nie był uprawniony do zwołania walnego zebrania na dzień 30 maja 2006 r., bowiem Stowarzyszenie nie miało już ani zarządu, ani komisji rewizyjnej, z zwołane zebranie nie było władne do podejmowania skutecznych uchwał w żadnym zakresie, także dotyczących reprezentacji Stowarzyszenia w postępowaniach przed sądami. W konsekwencji powyższego stwierdzić należy, że P. B., składając zażalenie w niniejszej sprawie, nie miał należytego umocowania do działania w imieniu Stowarzyszenia.

Podkreślić trzeba, iż z uwagi na fakt, że statut Stowarzyszenia nie przewiduje procedury zwołania walnego zgromadzenia w takiej sytuacji, zastosowanie będą miały przepisy art. 30 ust. 1 powołanej ustawy prawo o stowarzyszeniach, który stanowi, że Sąd na wniosek organu nadzoru lub z własnej inicjatywy, jeżeli stowarzyszenie nie posiada zarządu zdolnego do działań prawnych, ustanawia dla niego kuratora, który to kurator zobowiązany jest do zwołania walnego zebrania członków celem wyboru zarządu. Dopiero wtedy możliwe będzie udzielenie prawidłowego umocowania członkom władz Stowarzyszenia do działania w jego imieniu. Do tego czasu postępowanie sądowoadministracyjne winno zostać zawieszone na podstawie art. 124 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który stanowi, iż z urzędu zawiesza się postępowanie jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie, a z taką sytuacją do czynienia mamy w niniejszej sprawie.

W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 124 § 1 pkt 2 w zw. z art. 193 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.