Postanowienie NSA z 22 stycznia 2015 r., I OZ 16/15

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 22 stycznia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 19 listopada 2014 r., sygn. akt III SAB/Gd 50/14 o odmowie sporządzenia uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 16 października 2013 r., sygn. akt III SAB/Gd 50/14

Sprawa

w sprawie ze skarg A. S. na bezczynność i przewlekłość postępowania Wójta Gminy K. w przedmiocie jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia dziecka postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i sprawę przekazać Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku do ponownego rozpoznania.

Skład

Sędzia NSA Monika Nowicka przewodniczący

Uzasadnienie

A.S.złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargi na bezczynność i przewlekłość Wójta Gminy K. w przedmiocie jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia się dziecka.

Wyrokiem z dnia 16 października 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny umorzył postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie bezczynności Wójta Gminy K. (pkt 1) oraz oddalił skargę w pozostałym zakresie.

W sporządzonym przez siebie uzasadnieniu do ww. wyroku, które następnie zostało doręczone skarżącej z urzędu, Sąd Wojewódzki wskazywał, że sporządził z urzędu uzasadnienie dotyczące umorzenia postępowania w sprawie bezczynności. W zakresie zaś skargi na przewlekłość, uzasadnienie wyroku - zgodnie z art. 141 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270) dalej "P.p.s.a." mogło zaś zostać sporządzone, ale tylko na wniosek strony. Uzasadnienie wraz z sentencją wyroku doręczono skarżącej w dniu 4 listopada 2014 r.

W dniu 10 listopada 2014 r. A. S. złożyła wniosek o sporządzenie uzasadnienia wydanego w niniejszej sprawie w dniu 16 października 2014 r. wyroku.

Postanowieniem z dnia 19 listopada 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił przedmiotowy wniosek wskazując, że – w świetle art. 141 § 1 i § 2 P.p.s.a. - zasada sporządzania uzasadnienia wyroku z urzędu, odnosi się jedynie do wyroków uwzględniających skargę, natomiast w sprawach w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia jego sentencji.

Mając powyższe na uwadze Sąd Wojewódzki stwierdził, że z uwagi na okoliczność, że wyrok oddalający skargę został ogłoszony w dniu 16 października 2014 r., termin do złożenia wniosku o sporządzenie jego uzasadnienia upływał z końcem dnia 23 października 2014 r. Wniosek w tym przedmiocie został jednak złożony dopiero w dniu 10 listopada 2014 r. Należało go zatem uznać za spóźniony.

Zdaniem Sądu Wojewódzkiego, termin do złożenia wniosku o uzasadnienie oddalenia skargi na przewlekłość nie biegł od daty doręczenia skarżącej z urzędu sentencji wyroku, z uwagi na umorzenie postępowania w sprawie skargi na bezczynność. Z treści art. 141 § 1 i § 2 P.p.s.a. wynika bowiem, że termin 7 dni na złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia w przypadku oddalenia skargi co do zasady biegnie od dnia ogłoszenia wyroku na rozprawie, niezależnie od tego, czy strona była na niej obecna. W przypadku oddalenia skargi termin do złożenia wniosku nie jest bowiem liczony od daty ogłoszenia wyroku, tylko wtedy, gdy wyrok w ogóle nie został ogłoszony. Taka sytuacja nie miała jednak miejsca w przedmiotowej sprawie. Wyrok został bowiem ogłoszony na posiedzeniu w dniu 16 października 2014 r. przez odczytanie sentencji. Termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia biegnie od dnia doręczenia sentencji, tylko w sytuacji wydania wyroku na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym. W przedmiotowej sprawie skarga na przewlekłość była natomiast rozpoznawana w trybie zwykłym na posiedzeniu jawnym.

A. S. w zażaleniu złożonym na powyższe postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zakwestionowała jego prawidłowość wskazując, że dopełnia wszelkich formalności bowiem przedmiotowy wniosek złożyła w terminie 7 dni od dnia doręczenia odpisu sentencji wyroku.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie zasługuje na uwzględnienie bowiem zaskarżone postanowienie w sposób oczywisty narusza prawo.

Dokonując oceny zaskarżonego orzeczenia należy w pierwszej kolejności wskazać, że zgodnie z art. 141 § 1 i 2 P.p.s.a. uzasadnienie wyroku sporządza się z urzędu w terminie czternastu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo podpisania sentencji wyroku wydanego na posiedzeniu niejawnym. W sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku. Uzasadnienie wyroku sporządza się w terminie czternastu dni od dnia zgłoszenia wniosku.

Wykładania powołanych przepisów – wbrew wyrażonemu przez Sąd I instancji - prowadzi do wniosku, że uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku tylko w sprawach w których skargę oddalono. Taka sytuacja jednak w niniejszym przypadku nie miała miejsca. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku częściowo bowiem umorzył postępowanie sądowe. Treść wydanego przez niego wyroku nie wyczerpuje zatem dyspozycji art. 141 § 2 P.p.s.a.

Sąd Wojewódzki był zatem zobligowany sporządzić "jedno" uzasadnienie wydanego w dniu 16 października 2014 r. wyroku z urzędu dotyczące kwestii bezczynności i przewlekłości. Przepis art. 141 § 1 P.p.s.a. odnosi się bowiem do obowiązku sporządzenia uzasadnienia wyroku, a więc uzasadnienia go jako czynności procesowej i nie przewiduje, podobnie jak art. 141 § 2 P.p.s.a. możliwości uzasadnienia wyroku w zakresie części rozstrzygnięcia.

Powyższy obowiązek ciążył na Sądzie Wojewódzkim w sytuacji łącznego uznania skarg A. S. na bezczynność i przewlekłość postępowania Wójta Gminy K. w przedmiocie jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia się dziecka za jedną sprawę. Taki sam obowiązek ciążyłby na Sądzie również w sytuacji uznania skargi na bezczynność i przewlekłość postępowania za odrębne sprawy i połączenia ich do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia. Istotny dla Sądu Wojewódzkiego pogląd w tym zakresie został bowiem wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 11 grudnia 2006 r. (sygn. akt I FPS 3/06), w której wskazano, że obowiązek sporządzenia uzasadnienia wyroku z urzędu wynikający z art. 141 § 1 P.p.s.a. dotyczy także sytuacji, w której na podstawie art. 111 § 2 tej ustawy Sąd połączył do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia kilka oddzielnych spraw pozostających w związku i w niektórych z nich skargi oddalił.

Wszelkie w związku z tym kierowane przez Sąd I instancji do skarżącej pouczenia w zakresie konieczności złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w zakresie rozpoznania skargi na przewlekłość należy uznać za pozbawione jakiegokolwiek oparcia w przepisach postępowania sądowoadministracyjnego. Wskazane czynności mogą zaś uzasadniać wniosek strony o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej.

Mając na uwadze powyższe wywody należy uznać, że Sąd Wojewódzki sporządził już uzasadnienie wydanego w niniejszej sprawie wyroku. Bez wątpienia doręczył także skarżącej jego odpis wraz z uzasadnieniem. W takiej sytuacji złożony przez nią wniosek w tym przedmiocie należało uznać za niedopuszczalny skoro Sąd Wojewódzki już dokonał tej czynności z urzędu.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.