Postanowienie NSA z 4 marca 2010 r., I OZ 160/10

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 4 marca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 12 stycznia 2010 r., sygn. akt II SA/Sz 270/09 oddalające wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata

Sprawa

w sprawie ze skargi R. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia [...] stycznia 2009 r., nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego postanawia: oddalić zażalenie.

Skład

Sędzia NSA Ewa Dzbeńska przewodniczący

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 12 stycznia 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił wniosek R. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata.

W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że prawomocnym postanowieniem z dnia 25 maja 2009 r. zostało przyznane skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata. Powyższe orzeczenie stanowiło podstawę zwrócenia się do właściwej Okręgowej Rady Adwokackiej o wyznaczenie konkretnego adwokata. Jak wynika z akt sprawy w niniejszej sprawie został wyznaczony adwokat A. Ł., któremu skarżący udzielił pełnomocnictwa. Wyznaczony pełnomocnik wziął udział w rozprawie w dniu 7 października 2009 r., a następnie sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej.

W tej sytuacji należy uznać, że w ramach przyznanego prawa pomocy w niniejszej sprawie pełnomocnik skarżącego podjął czynności w postępowaniu sądowym polegające na udziale w rozprawie oraz sporządzeniu opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, co stanowi o skorzystaniu z przysługującego stronie prawa pomocy.

Ponadto Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie podniósł, że ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zawiera przepisu, który uprawniałby stronę do żądania wyznaczenia kolejnego adwokata w sytuacji, gdy dotychczas wyznaczony nie spełnił jej oczekiwań.

Wobec powyższego skarżący nie może ubiegać się o wyznaczenie kolejnego adwokata z urzędu, gdyż przyznane mu w tym zakresie prawo pomocy zostało już skonsumowane.

Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł R. S., wnosząc o jego uchylenie. W uzasadnieniu wskazał, że wydane postanowienie pomija okoliczność popierania przez pełnomocnika skargi w czasie rozprawy, a następnie sporządzenia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. W ocenie wnoszącego zażalenie okoliczność ta świadczy o wypowiedzeniu przez adwokata A. Ł. pełnomocnictwa, a w konsekwencji oznacza, że w sprawie nie była udzielona stronie pomoc prawna.

Ponadto, R. S. wniósł o wystąpienie do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem czy art. 175, art. 194 § 4 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz przepisy ustaw i rozporządzeń umożliwiające adwokatom wydawanie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej są zgodne z Konstytucją.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie nie ma usprawiedliwionej podstawy, gdyż jak trafnie przyjął Sąd I instancji wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy nie mógł zostać uwzględniony.

Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy obejmujący ustanowienie pełnomocnika z urzędu, sąd administracyjny orzeka, stosownie do art. 244 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako P.p.s.a., wyłącznie w zakresie przyznania tego prawa lub o jego odmowie. W przypadku uwzględnienia wniosku strony o ustanowienie pełnomocnika Sąd zwraca się do właściwego samorządu zawodowego, natomiast kwestie dotyczące imiennego wskazania adwokata, czy też radcy prawnego należą do kompetencji właściwej rady adwokackiej lub izby radców prawnych. Odnosząc się do argumentów podniesionych przez skarżącego w zażaleniu stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie zostało wydane postanowienie o przyznaniu prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu. Stanowiło ono podstawę do zwrócenia się przez Sąd I instancji do Okręgowej Rady Adwokackiej w Szczecinie o wyznaczenie dla skarżącego adwokata. Sąd nie ma wpływu na decyzję właściwej rady o wyznaczeniu osoby pełnomocnika, nie może również wnioskować o jego zmianę. Jednakże mocodawca tj. strona, której przyznano prawo pomocy, jeżeli ma zastrzeżenia do sposobu reprezentowania jej interesów przez wyznaczonego pełnomocnika, może zwrócić się do właściwego organu samorządu zawodowego ze skargą na występującego w jej imieniu pełnomocnika lub z wnioskiem o jego zmianę. Jeżeli pomimo ustanowienia pełnomocnika z urzędu stronie nie odpowiada sposób, w jaki jest reprezentowana, to powinna swoje zastrzeżenie zgłosić odpowiednio uprawnionym organom korporacji zawodowych, a nie sądowi, gdyż nie może on wydać ponownego rozstrzygnięcia o przyznaniu prawa pomocy w postaci ustanowienia innego pełnomocnika, bowiem przyznane jej prawo pomocy w tym zakresie zostało już skonsumowane.

W ustawie - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jak zasadnie wskazał Sąd I instancji, brak jest przepisu, który uprawniałby stronę do żądania wyznaczenia kolejnego adwokata (radcy prawnego) w sytuacji, gdy dotychczas wyznaczony adwokat (radca prawny) nie spełnił jej oczekiwań. Należy ponadto stwierdzić, że wyznaczenie adwokata (radcy prawnego) z urzędu i podjęcie przez niego czynności procesowych, stanowi o skorzystaniu przez stronę z prawa pomocy przyznanego postanowieniem Sądu.

Odnośnie podniesionej przez stronę kwestii zbadania konstytucyjności art. 175 i art. 194 § 4 P.p.s.a., to zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego brak jest ku temu podstaw, gdyż treść powołanych przepisów jest wystarczająco jasna i w ocenie sądu nie stoi w sprzeczności z przepisami Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, a sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej jest jednym z dopuszczalnych zachowań pełnomocnika.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.