Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 11 września 2015 r. sygn. akt II SA/Sz 971/15 (dalej postanowienie z 11 września 2015 r.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie po rozpoznaniu wniosku G. Ł. (dalej skarżąca) odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy P.o (dalej Wójt Gminy) z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] (dalej decyzja z [...] maja 2015 r.) w sprawie ze skargi G. Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie (dalej Kolegium) z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] (dalej decyzja z [...] lipca 2015 r.) w przedmiocie uznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego za nienależnie pobrane.
W skardze wniesionej do WSA w Szczecinie skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z [...] lipca 2015 r. i decyzji z [...] maja 2015 r., orzekającej o uznaniu za nienależnie pobrane świadczenia z funduszu alimentacyjnego, pobrane przez skarżącą na córkę, za okres od 1 września 2007 r. do 31 stycznia 2015 r. i orzekającą o odsetkach. Skarżąca podniosła, że wyegzekwowanie żądanej przez organ kwoty uniemożliwi jakąkolwiek egzystencję skarżącej.
Po przekazaniu sądowi skargi, jeśli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności (art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej ppsa). Powołana instytucja ochrony tymczasowej, może znaleźć zastosowanie w przypadku zaskarżenia aktów administracyjnych nadających się do wykonania i wymagają wykonania. Wykonanie aktu oznacza spowodowanie, sprowadzenie, w sposób dowolny lub przymusowy, takiego stanu rzeczywistości, który jest zgodny z treścią aktu.
Objęte wnioskiem skarżącej decyzje organów obu instancji zostały wydane w granicach tej samej sprawy w przedmiocie uznania za nienależnie pobranego świadczenia z funduszu alimentacyjnego. Decyzja wydana w takim przedmiocie nie ma cech wykonalności, gdyż nie nakazuje stronie wykonania obowiązku. W istocie decyzja ta jest stwierdzeniem pewnego stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie jej wydania.
Przenosząc powyższe uwagi ogólne na grunt niniejszej sprawy Sąd uznał, że brak jest podstaw dla wstrzymania wykonania decyzji wskazanych we wniosku skarżącej. Decyzje te nie nadają się do wstrzymania wykonania, gdyż nie generują obowiązku konkretnego zachowania się (działania, zaniechania) jej adresata. Rozstrzygnięcie zawarte w tych decyzjach nie skutkuje dla skarżącej niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w rozumieniu art. 61 § 3 ppsa. Następstwa tego rodzaju może wywołać dopiero ewentualna decyzja zobowiązująca do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego (k. 2-6, 23-24, 30-32, 34, 38 akt sądowych).
Zażalenie na to postanowienie wywiodła G. Ł., wnosząc o jego uchylenie. Skarżąca podniosła, że na podstawie art. 15 § 1 upea wszczęto przeciwko niej postępowanie egzekucyjne (k. 40, 66-67 akt sądowych).
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 61 § 3 ppsa, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z konstrukcji powyższego przepisu wynika, że na skarżącym spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w cytowanym przepisie, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana. Przy czym we wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności należy co najmniej uprawdopodobnić wystąpienie tych przesłanek.
W przedmiotowej sprawie skarżąca we wniosku o wstrzymanie wykonania wskazała decyzję Wójta Gminy z [...] maja 2015 r. i utrzymaną ją w mocy zaskarżoną decyzję SKO z [...] lipca 2015 r. Sąd I instancji trafnie podniósł, że wstrzymaniu podlegają tylko takie akty i czynności organów, które nadają się do wykonania, a więc akty zobowiązujące, ustalające dla ich adresatów nakazy właściwego zachowania lub zakazy określonego zachowania, akty, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i na mocy których zostają na niego nałożone określone obowiązki oraz akty, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony.
W niniejszej sprawie w decyzji z [...] maja 2015 r. Wójt orzekł jedynie, że kwota 13.617 zł otrzymana z funduszu alimentacyjnego jest świadczeniem nienależnie pobranym (nieponumerowane akta administracyjne). Wymieniona decyzja nie ma cech wykonalności, gdyż taki rodzaj rozstrzygnięcia powoduje, że nie nakazuje stronie wykonania obowiązku, nie powoduje powstania żadnych skutków w sferze interesu prawnego strony. W istocie decyzja ta jest stwierdzeniem pewnego stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie jej wydania. Rozstrzygnięcie zawarte w przedmiotowej decyzji w konsekwencji nie skutkuje dla skarżącej niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w rozumieniu art. 61 § 3 ppsa. Takie skutki może dopiero wywołać ewentualna decyzja zobowiązująca do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego (postanowienie NSA z 30.6.2015 r. I OSK 445/15; postanowienie WSA w Łodzi z 23.1.2013 r., II SA/Łd 1210/12; postanowienie WSA w Krakowie z 23.6.2015 r., III SA/Kr 676/15, cbosa).
Jeśli wszczęto przeciwko skarżącej nieprawidłowo postępowanie egzekucyjne, służą skarżącej środki prawne, przewidziane w ustawie z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2014 r., poz. 1619 ze zm.).
Mając na uwadze powyższe względy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 ppsa orzekł, jak w sentencji.