Uzasadnienie
Pismem z 27 sierpnia 2021 r. M. J. i R. R. (dalej: skarżący) wnieśli skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z [...] lipca 2021 r. w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie rozgraniczenia nieruchomości.
W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z 1 października 2021 r., II SA/Rz 1462/21, wezwano "M." J. i R. R. do podania numeru PESEL oraz do uiszczenia solidarnie wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 zł.
Wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi doręczono skarżącemu w dniu 8 października 2021 r. (k.41 akt sąd.)
Pismem z 14 października 2021 r. (k.25 akt sąd.) skarżący zwrócił przesyłkę zaadresowaną do "M. J.", informując, że pod wskazanym adresem nie mieszka osoba o takich danych osobowych. W piśmie tym skarżący wskazał swój numer PESEL.
Zarządzeniem z 20 października 2021 r. (k.28 akt sąd.), II SA/Rz 1462/21, zmieniono zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z 1 października 2021 r. w części dotyczącej skarżących w ten sposób, że miejsce "M. J." wpisano "M. J." i zarządzono wykonanie w stosunku do M. J. pkt.: IV lit. j), V oraz IX lit. a) zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z 1 października 2021 r. Ponadto, zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Rzeszowie z 20 października 2021 r., działając na podstawie art. 165 w zw. z art. 167 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325), postanowiono uchylić zarządzenie Przewodniczącego Wydziału Il z 1 października 2021 r. wzywające do uiszczenia solidarnie wpisu sądowego (k.29 akt sąd.) i następnie zarządzeniem z tej samej daty (k.36 akt sąd) wezwano skarżących do uiszczenia solidarnie wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 zł (§ 2 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r., w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2021 r., poz. 535), w terminie 7 dni, od daty otrzymania wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi).
Powyższe wezwanie do uiszczenia solidarnie wpisu od skargi zostało doręczone skarżącemu 27 października 2021 r. (k.43 akt sąd.).
W związku zaś z tym, że wezwania z 20 października 2021 r. (do usunięcia braku formalnego skargi przez podanie numeru PESEL i do uiszczenia solidarnie wpisu od skargi) zostały ponownie wadliwie zaadresowane do "M. J." (k.44 akt sąd.), zarządzeniem z 18 listopada 2021 r. (k.45 akt sąd.) Przewodniczący Wydziału Il nakazał ponowne doręczenie wezwań do skarżącej.
Przesyłka pocztowa poprawnie zaadresowana do skarżącej zawierająca powyższe wezwania, pomimo dwukrotnego awizowania w dniach 23 listopada 2021 r. i 1 grudnia 2021 r., nie została podjęta przez skarżącą (k.46 akt sąd.), co oznacza, że skutek jej doręczenia nastąpił z dniem 7 grudnia 2021 r.
Postanowieniem z 4 stycznia 2021 r., II SA/Rz 1462/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 oraz art. 220 § 1 i 3 p.p.s.a., odrzucił skargę. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że wezwania doręczono skarżącemu w dniu 27 października 2021 r., a skarżącej – "w dniu 3 listopada 2021 r.". Zdaniem Sądu I instancji powyższe oznacza, że ostatnim dniem ustawowo określonego siedmiodniowego terminu przewidzianego na uzupełnienie braków skarg był 3 listopada 2021 r. w odniesieniu do skarżącego i "10 listopada 2021 r." w odniesieniu do skarżącej. Pomimo upływu terminu skarżący nie uiścili należnego wpisu sądowego, a nadto skarżąca nie podała swojego numer PESEL.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyli skarżący, zarzucając naruszenie zasady zapisanej w § 8 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 6 maja 2020 r. w sprawie szczegółowego trybu i sposobu doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym (Dz.U. poz. 819) oraz wskazując, że pismo skierowane do skarżącej o uzupełnienie braków skargi nigdy nie mogło być doręczone, gdyż było adresowane na "M. J.", a taka osoba pod wskazanym adresem nigdy nie zamieszkiwała i nie była stroną w sprawie. Do zażalenia dołączono powtórne awizo z 26 października 2021 r., z którego wynika, że adresatem przesyłki była "M. J.".
Postanowieniem z 17 marca 2022 r., II SA/Rz 1462/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, na podstawie art. 156 § 1 i 2 p.p.s.a., sprostował uzasadnienie postanowienia tego Sądu z 4 stycznia 2022 r. przez wpisanie: w wierszu 24 od góry "w dniu 7 grudnia 2021 r." zamiast wpisanego błędnie "w dniu 3 listopada 2021 r." (pkt 1.) i w wierszu 27 od góry "14 grudnia 2021 r." zamiast wpisanego błędnie "10 listopada 2021 r." (pkt 2.). Odpis powyższego postanowienia doręczono skarżącym (k.88 i k.89 akt sąd.).
Pismem z 11 kwietnia 2022 r. skarżący wskazał, że w postanowieniu z 4 stycznia 2022 r. znalazły się określone stwierdzenia, zaś w skrzynce pocztowej umieszczonej na ogrodzeniu nikt z domowników nie znalazł ani zawiadomienia o pozostawieniu przesyłki ani tez powtórnego awiza informującego o przesyłce poleconej dla jednego z uczestników postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 57 § 1 p.p.s.a. skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Pismo procesowe strony powinno spełniać określone warunki formalne, bez których nie można mu nadać prawidłowego biegu. Wymogi formalne składanych pism uregulowane zostały w art. 46 p.p.s.a. Stosownie do art. 46 § 2 pkt 1 lit. b) p.p.s.a., poza elementami wymienionymi w § 1 tego przepisu pismo strony powinno ponadto zawierać, w przypadku, gdy jest pierwszym pismem w sprawie – numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną, oraz numer PESEL jej przedstawiciela ustawowego, jeżeli są obowiązani do jego posiadania albo posiadają go, nie mając takiego obowiązku. W sytuacji, gdy brak jest jednego z elementów pisma wymienionych w art. 46 p.p.s.a., obowiązkiem sądu, zgodnie z art. 49 § 1 p.p.s.a., jest wezwanie strony do uzupełnienia lub poprawienia pisma w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Takim przepisem szczególnym jest przepis art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Zgodnie z jego treścią, sąd odrzuca skargę, jeżeli w wyznaczonym terminie nie uzupełniono jej braków formalnych.
Z kolei art. 220 § 1 p.p.s.a. stanowi, że sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona opłata, w tym opłata, o której mowa w art. 235a. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2, 3 i 3a, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd (art. 220 § 3 p.p.s.a.).
W rozpoznawanej sprawie nie ulega wątpliwości, że skarżąca nie wykonała – w określonym w art. 49 § 1 w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. siedmiodniowym terminie – wezwania do usunięcia braku formalnego skargi w postaci podania numeru PESEL, co w konsekwencji obligowało Sąd I instancji do jej odrzucenia. Z treści art. 46 § 2 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. wyraźnie wynika, że jeśli pismo strony będącej osobą fizyczną jest pierwszym pismem w konkretnej sprawie sądowoadministracyjnej (a tak było w sprawie niniejszej), to powinno zawierać numer PESEL. Ponadto, skarżący nie uiścili w wyznaczonym terminie wpisu od skargi, a zatem zasadnie Sąd I instancji jako podstawę odrzucenia skargi wskazał również art. 220 § 3 p.p.s.a.
W odniesieniu zaś do argumentacji zawartej w zażaleniu Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że przesyłka pocztowa skierowana do skarżącej, zawierająca wezwania do uiszczenia solidarnie wpisu sądowego od skargi oraz do uzupełnienia braków formalnych skargi przez podanie numeru PESEL w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi, została doręczona skarżącej, w trybie doręczenia zastępczego przewidzianego w art. 73 § 1-4 p.p.s.a., w dniu 7 grudnia 2021 r. (k.46 akt sąd.). Zatem termin do uzupełnienia wskazanych braków skargi upłynął w stosunku do skarżącej z dniem 14 grudnia 2021 r. Natomiast przesyłka sądowa zawierająca wezwanie do uiszczenia solidarnie wpisu od skargi skierowana do skarżącego została mu prawidłowo doręczona w dniu 27 października 2021 r. i tym samym termin do jego wykonania upłynął w stosunku do skarżącego w dniu 3 listopada 2021 r. We wskazanych terminach braki skargi nie zostały uzupełnione.
W kwestii zaś załączonego do przedmiotowego zażalenia powtórnego awiza z 26 października 2021 r. skierowanego do "M. J." Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnia, że z akt sądowych faktycznie wynika, że przesyłka sądowa wadliwie zaadresowana do ww. osoby była awizowana w dniach 20 i 26 października 2021 r. i następnie w dniu 12 listopada 2021 r. zwrócona do nadawcy – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (k.44 akt sąd.). W związku zaś ze zwrotem powyższej przesyłki (błędnie zaadresowanej do ww. osoby zamiast do skarżącej) Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie w dniu 18 listopada 2021 r. (k.45 akt sąd.) zarządził, aby skierować korespondencję do skarżącej, co też uczyniono, o czym mowa powyżej.
Na marginesie, Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że okoliczności podniesione przez skarżącego w piśmie procesowym z 11 kwietnia 2022 r. pozostają bez wpływu na wynik sprawy. Dokonując sądowej kontroli zaskarżonego postanowienia Naczelny Sąd Administracyjny ocenia bowiem wyłącznie, czy w niniejszej sprawie Sąd I instancji prawidłowo zastosował przepisy art. 58 § 1 pkt 3 oraz art. 220 § 1 i 3 p.p.s.a. Okoliczność, że prawidłowe zawiadomienie o awizowaniu przesyłki skierowanej do skarżącej nie miało miejsca może stanowić przedmiot oceny ewentualnego wniosku o przywrócenie terminu w odrębnym postępowaniu incydentalnym.
Tym samym, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji prawidłowo ocenił, że mimo upływu siedmiodniowego terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi skarżący nie zastosowali się do wezwania do uiszczenia solidarnie wpisu sądowego od skargi, a skarżąca nie uzupełniła również braku formalnego skargi przez podanie swojego numeru PESEL. W związku z powyższym Sąd I instancji zasadnie odrzucił skargę.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a, orzekł jak w sentencji.
W zakresie dotyczącym punktu pierwszego postanowienia Naczelny Sąd Administracyjny postanowił z urzędu, na mocy art. 156 § 2 i 3 p.p.s.a., sprostować zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, albowiem w niniejszej sprawie wniesiono jedną skargę.