Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 12 czerwca 2017 r. sygn. akt III SA/Kr 273/17, po rozpoznaniu sprawy ze skargi D.I. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego [...] z dnia 5 stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odrzucenia zarzutu do danych ewidencyjnych, odrzucił skargę (pkt 1); zwrócił skarżącej wpis sądowy od skargi w kwocie 200 zł (pkt 2). Odpis tego postanowienia został doręczony na wskazany przez skarżącą adres do doręczeń w kraju (S.C., [...]) w dniu 20 czerwca 2017 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru w aktach sprawy – k. 47).
W dniu 28 czerwca 2017 r. skarżąca złożyła w Konsulacie Generalnym RP w [...] zażalenie na powyższe postanowienie do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 21 lipca 2017 r. sygn. akt III SA/Kr 273/17 odrzucił zażalenie.
W uzasadnieniu postanowienia podał, że zgodnie z art. 194 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, dalej w skrócie "P.p.s.a."), zażalenie wnosi się w terminie 7 dni od doręczenia postanowienia. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że odpis postanowienia z dnia 12 czerwca 2017 r. został doręczony na wskazany przez skarżącą adres do doręczeń w kraju w dniu 20 czerwca 2017 r. Termin do wniesienia zażalenia upływał zatem w dniu 27 czerwca 2017 r. W świetle art. 83 § 3 P.p.s.a., oddanie pisma w polskim urzędzie konsularnym jest równoznaczne z wniesieniem go do sądu. Skarżąca złożyła zażalenie w dniu 28 czerwca 2017 r. w Konsulacie Generalnym RP w [...], jednak uczyniła to już z uchybieniem terminu. W tym stanie rzeczy Sąd pierwszej instancji uznał, iż zażalenie – jako wniesione po terminie – jest niedopuszczalne i na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.
Powyższe postanowienie stało się przedmiotem zażalenia D.I. do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym wyraziła niezadowolenie z zajętego przez Sąd pierwszej instancji stanowiska. Podała, że zażalenie na postanowienie z dnia 12 czerwca 2017 r. złożyła w ustawowym terminie 7 dni, wysyłając przesyłkę pocztą jednodniową do Konsulatu w [...] w dniu 26 czerwca 2017 r. Dostawa była gwarantowana do dnia 27 czerwca 2017 r. do godz. 3-ciej popołudniu. Z winy lokalnego urzędu pocztowego przesyłka zawierająca zażalenie została doręczona do Konsulatu w [...] dopiero w dniu 28 czerwca 2017 r., pomimo, że do [...] dotarła w dniu 27 czerwca 2017 r. o godz. 7:14 rano. Skarżąca wskazała, ze odrębnym pismem zwróciła się do Naczelnika Poczty [...] o wyjaśnienie powyższej kwestii. Ponadto zakwestionowała skuteczność doręczenia odpisu postanowienia z dnia 12 czerwca 2017 r. jej pełnomocnikowi do doręczeń w Polsce, bowiem w jej ocenie Poczta Polska doręczyła list polecony osobie nieupoważnionej, a nie wyznaczonemu przez nią do odbioru przesyłek pełnomocnikowi, który był nieobecny w domu przez kilka dni. W konsekwencji pełnomocnik ten dostarczył skarżącej odpis w/w postanowienia dopiero w dniu 24 czerwca 2017 r. W celu wykazania podniesionych twierdzeń, skarżąca załączyła do zażalenia stosowną dokumentację.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 194 § 2 P.p.s.a., zażalenie wnosi się w terminie 7 dni od doręczenia postanowienia. Zgodnie z art. 83 § 3 P.p.s.a., oddanie pisma w polskim urzędzie konsularnym jest równoznaczne z wniesieniem go do sądu. W świetle art. 178 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym zażalenie wniesione po upływie terminu.
Z akt sprawy wynika, iż odpis postanowienia z dnia 12 czerwca 2017 r. został doręczony na wskazany przez skarżącą adres do doręczeń w kraju w dniu 20 czerwca 2017 r. Zgodnie z art. 69 P.p.s.a., doręczenia dokonuje się w mieszkaniu, w miejscu pracy lub tam, gdzie się adresata zastanie. W świetle art. 72 § 1 P.p.s.a., jeżeli doręczający nie zastanie adresata w mieszkaniu, może doręczyć pismo dorosłemu domownikowi, a gdyby go nie było – zarządcy domu lub dozorcy, jeżeli nie mają oni sprzecznych interesów w sprawie i podjęli się oddania mu pisma. Powyższe doręczenie jest doręczeniem zastępczym, które oparte jest na domniemaniu, że pismo dotarło do rąk adresata. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki zawierającej odpis postanowienia z dnia 12 czerwca 2017 r. (karta nr 47), skierowanej do ustanowionego przez skarżąca pełnomocnika do doręczeń S.C. wynika, że z uwagi na niezastanie adresata w mieszkaniu, odpis w/w postanowienia został doręczony dorosłemu domownikowi – A.C. Z załączonego do zażalenia oświadczenia S.C. zawartego w wiadomości mailowej skierowanej do T.I. (karta nr 91) wynika, że A.C. jest jego żoną. Należy wskazać, że w postanowieniu z dnia 20 sierpnia 2013 r., sygn. akt II OSK 1848/13 (publ. LEX nr 1447256) Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że domownikiem w rozumieniu art. 72 § 1 P.p.s.a., upoważnionym do odbioru korespondencji, jest każda dorosła osoba mieszkająca w tym samym co adresat domu lub mieszkaniu, która pozostaje z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, lub krewny czy powinowaty zamieszkujący razem z adresatem, nawet jeśli prowadzi odrębne gospodarstwo domowe. Z kolei w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 13 listopada 1996 r., sygn. akt III RN 27/96 (OSNAPiUS 1997, nr 11, poz. 187) przyjęto (co prawda na gruncie postępowania administracyjnego, ale nie ma przeszkód do stosowania tego poglądu w postępowaniu sądowoadministracyjnym), że status domowników adresata pisma mają zamieszkujący z nim w jednym mieszkaniu lub domu jego dorośli krewni i powinowaci, niezależnie od tego, czy równocześnie prowadzą z nim wspólne gospodarstwo domowe. Wobec powyższego uznać należy, iż A.C. – jako dorosły domownik w rozumieniu art. 72 § 1 P.p.s.a. – była uprawniona do odbioru przesyłek adresowanych do S.C., co zresztą przyznał sam zainteresowany w w/w wiadomości mailowej.
Skoro zatem odpis postanowienia z dnia 12 czerwca 2017 r. został prawidłowo doręczony skarżącej w dniu 20 czerwca 2017 r., to ostatni dzień siedmiodniowego terminu do wniesienia zażalenia na to postanowienie upływał w dniu 27 czerwca 2017 r. W sprawie jest bezsporne, że zażalenie D.I. wpłynęło do Konsulatu Generalnego RP w [...] w dniu 28 czerwca 2017 r. Okoliczność ta dowodzi, że zostało ono złożone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z uchybieniem terminu, o jakim mowa w art. 194 § 2 P.p.s.a. Powyższe ustalenie zasadnie skutkowało odrzuceniem skargi przez Sąd pierwszej instancji na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a.
Dodatkowo wyjaśnić należy, że podnoszone przez skarżącą w uzasadnieniu zażalenia okoliczności nie mają wpływu na ocenę prawidłowości zaskarżonego postanowienia. Mogłyby one być rozważane przy rozpoznawaniu ewentualnego wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia, a nie w niniejszym postępowaniu, dotyczącym odrzucenia zażalenia z powodu bezsprzecznego uchybienia terminu do jego wniesienia.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.