Postanowienie NSA z 8 marca 2018 r., I OZ 166/18

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 8 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Związku Zawodowego – [...] z siedzibą w [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 22 grudnia 2017 r., sygn. akt III SA/Gd 691/17 odrzucającego skargę kasacyjną Związku Zawodowego – [...] z siedzibą w [...]

Od orzeczenia

od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 20 października 2017 r., sygn. akt III SA/Gd 691/17 odrzucające skargę E. L. na pismo Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...] maja 2017 r., nr [...] w przedmiocie propozycji zatrudnienia postanawia:

Skład

Sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak przewodniczący

Sentencja

uchylić zaskarżone postanowienie.

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z 22 grudnia 2017 r., sygn. akt III SA/Gd 691/17 odrzucił skargę kasacyjną Związku Zawodowego – [...] z siedzibą w [...] (dalej: "uczestnik") od postanowienia tegoż Sądu z 20 października 2017 r. odrzucającego skargę E. L. na pismo Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z [...] maja 2017 r., nr [...] w przedmiocie propozycji zatrudnienia.

W uzasadnieniu ww. postanowienia z 22 grudnia 2017 r. Sąd wskazał, że skarga kasacyjna została złożona z uchybieniem 30 – dniowego terminu zakreślonego do jej wniesienia. Wyjaśnił, że postanowienie z 20 października 2017 r. zostało doręczone uczestnikowi 2 listopada 2017 r., zaś skarga kasacyjna została złożona 6 grudnia 2017 r., a więc po terminie do jej wniesienia.

Na powyższe postanowienie uczestnik postępowania wniósł zażalenie. Sądowi i instancji zarzucił naruszenie:

• art. 67 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: "P.p.s.a."), polegające na przyjęciu, że postanowienie wraz z uzasadnieniem zostało skutecznie doręczone uczestnikowi 2 listopada 2017 r. (a nie 6 listopada 2017 r., kiedy to postanowienie wpłynęło faktycznie do uczestnika), podczas gdy postanowienie wraz z uzasadnieniem 2 listopada 2017 r. zostało odebrane przez pracownika organu administracji publicznej, tj. pracownika działającego z upoważnienia Naczelnika [...] Urzędu Celno Skarbowego (a nie uczestnika), co w konsekwencji skutkowało bezpodstawnym odrzuceniem skargi kasacyjnej wniesionej w terminie;
• art. 72 § 1 P.p.s.a., poprzez przyjęcie, że doręczenie postanowienia wraz z uzasadnieniem osobie działającej z upoważnienia organu administracji publicznej mającego z istoty sprzeczne interesy (z uwagi na spór sądowo - administracyjny uczestnika z organami Krajowej Administracji Skarbowej) jest skuteczne i wywołuje skutki prawne dla uczestnika, podczas gdy sprzeczność interesów w oczywisty sposób wyklucza możliwość zastosowania doręczenia zastępczego, co w konsekwencji doprowadziło do bezpodstawnego odrzucenia skargi kasacyjnej wniesionej w terminie;
• art. 72 § 1 P.p.s.a., poprzez przyjęcie, że doręczenie postanowienia wraz z uzasadnieniem osobie działającej z upoważnienia organu administracji publicznej jest skuteczne i wywołuje skutki prawne dla uczestnika, podczas gdy instytucja doręczenia zastępczego określona ww. przepisie ma zastosowanie jedynie do osób fizycznych i dotyczy sytuacji gdy doręczający nie zastanie adresata w mieszkaniu (a nie siedzibie lub oddziale), co w konsekwencji doprowadziło do bezpodstawnego odrzucenia skargi kasacyjnej wniesionej w terminie;
• art. 37 ust 5 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe (Dz. U. z 2017 r., poz. 1481, dalej: "Prawo pocztowe") w zw. z art. 67 § 2 P.p.s.a., przez przyjęcie, że dostarczenie korespondencji do osoby upoważnionej do działania w imieniu organu administracji publicznej znajdującego się w tym samym budynku co oddział uczestnika wywołuje skutki prawne dla uczestnika, podczas gdy z ww. przepisu ustawy Prawo pocztowe wynika w sposób nie budzący wątpliwości, że pisma skierowane do osób prawnych i jednostek organizacyjnych powinny być doręczane osobie uprawnionej do odbioru przesyłek pocztowych, a zgodnie z ustawą Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uprawnionym do odbioru przesyłek może być jedynie organ (uprawniony do reprezentacji przed sadem) lub pracownik;
• art. 53 § 1 P.p.s.a., zgodnie z którym skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a, podczas gdy skuteczne doręczenie otwierające bieg terminu miało miejsce 6 listopada (a nie 2 listopada jak błędnie przyjął Sąd I instancji), co skutkowało stwierdzeniem przez Sąd, że skarga została złożona po terminie i tym samym odrzuceniem skargi kasacyjnej;
• art. 178 P.p.s.a., polegające na jego zastosowaniu w sytuacji, gdy bieg terminu rozpoczął się 6 listopada 2017 r., a nie jak błędnie przyjął Sąd I instancji 2 listopada 2017 r. (a więc skarga kasacyjna została wniesiona w terminie), co skutkowało stwierdzeniem przez Sąd że skarga została złożona po terminie i tym samym odrzuceniem skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zgodnie z art. 67 § 2 P.p.s.a. pisma w postępowaniu sądowym lub orzeczenia dla osoby prawnej, jak również dla jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, doręcza się organowi uprawnionemu do reprezentowania ich przed sądem lub do rąk pracownika upoważnionego do odbioru pism.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, mając na względzie powyższy przepis, przyznać należy rację uczestnikowi postępowania, iż postanowienie z 20 października 2017 r. zostało odebrane 2 listopada 2017 r. przez osobę nieuprawnioną do jej obioru w imieniu Związku Zawodowego [...].

Wskazać należy, że ze znajdującego się w aktach sprawy zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że 2 listopada 2017 r. postanowienie z 20 października 2017 r. zostało doręczone pracownikowi [...] Urzędu Celno – Skarbowego w [...] mieszczącego się pod tym samym adresem, co Związek Zawodowy [...]. Z adnotacji zawartych na ww. zwrotnym potwierdzeniu odbioru wynika również, że ww. postanowienie zostało następnie przekazane do Oddziału Celnego w [...] 6 listopada 2017 r. Brak jest natomiast adnotacji, kiedy postanowienie zostało przekazane uczestnikowi postępowania.

Biorąc zatem pod uwagę okoliczności niniejszej sprawy uznać należy, że skoro ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że w terminie od 2 listopada 2017 r. do 6 listopada 2017 r. korespondencja zawierająca przedmiotowe postanowienie była przekazywana pomiędzy oddziałami urzędu uznać należy, że przedmiotowe postanowienie nie mogło być przekazane uczestnikowi postępowania przed 6 listopada 2017 r.

Tym samym stwierdzić należy, że doręczenie uczestnikowi postępowania 2 listopada 2017 r. postanowienia z 20 października 2017 r. było nieskuteczne, zaś za datę skutecznego doręczenia należy przyjąć wskazany w zażaleniu przez uczestnika postępowania 6 listopada 2017 r. Sąd I instancji uznając, iż 2 listopada 2017 r. w sposób prawidłowy doręczono uczestnikowi postępowania przedmiotowe postanowienie naruszył dyspozycję zawartą w art. 67 § 2 P.p.s.a.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z 197 P.p.s.a. postanowił, jak w sentencji.