Uzasadnienie
P.S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.
Postanowieniem z dnia 21 października 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił P. S. przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że w związku z tym, iż zawarte w złożonym formularzu PPF oświadczenia o stanie majątkowym jest niewystarczające (za niewystarczające uznano również wyjaśnienia zawarte w sprzeciwie), zarządzeniem z dnia 27 sierpnia 2015 r. wezwał wnioskodawcę do złożenia (w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy) dokumentów, które pozwoliłyby na ocenę jego aktualnego stanu majątkowego, tj. dokumentu potwierdzającego wysokość uzyskiwanego dochodu z tytułu umowy o pracę (np. stosowne zaświadczenie, ewentualnie kserokopia umowy o pracę), odpisu zeznania podatkowego za rok 2014, ewentualnie stosownego zaświadczenia z właściwego urzędu skarbowego oraz wyciągów lub wykazów z posiadanych rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych z okresu ostatnich trzech miesięcy. P. S. nie uzupełnił jednak złożonego wniosku.
Sąd wyjaśnił, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania wszelkich okoliczności, które uzasadniałyby przyznanie mu prawa pomocy oraz udokumentowania tych okoliczności. P. S. nie przedstawił żadnych dokumentów pozwalających na ustalenie jego aktualnych możliwości finansowych. Nie została zatem potwierdzona ani wysokość dochodów osiąganych przez wnioskodawcę obecnie, jak i uzyskanych w 2014 r. Również kwestia posiadania kont bankowych oraz wysokości posiadanych na nich środków nie została wyjaśniona przez wnioskodawcę. Z powyższych względów, skoro P.S. nie uzupełnił złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, to oznacza to, że nie wykazał, iż znajduje się w takiej sytuacji, która nie pozwala mu na partycypowanie w kosztach postępowania sądowego.
Natomiast sama okoliczność, że P.S. uczestniczy w wielu (ponad 150) postępowaniach nie może prowadzić do uwzględnienia jego wniosku. Sąd dodał, że wnioskodawca wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w wielu prowadzonych w Wydziale I sprawach, w różnych terminach i we wszystkich został wezwany do nadesłania ww. dokumentów. Wezwania te doręczone zostały w okresie od 20 maja 2015 r. do września 2015 r. a zatem wnioskodawca miał wystarczająco dużo czasu by do dnia rozpoznania wniosku nadesłać żądane dokumenty.
P.S. wniósł zażalenie na powyższe postanowienie stwierdzając, że wniosek o przyznanie prawa pomocy uzasadnił w sposób właściwy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Zgodnie z art. 246 § 1 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), natomiast w zakresie częściowym, gdy nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Z treści powołanych przepisów wynika, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się on w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy. Wnioskodawca powinien zatem należycie uzasadnić i uprawdopodobnić okoliczności, na które powołał się w swym wniosku o przyznanie prawa pomocy. W sytuacji, gdy oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest zobowiązana złożyć na wezwanie sądu dokumenty źródłowe dotyczące swego stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 P.p.s.a.). Niedopełnienie obowiązku złożenia dodatkowego oświadczenia uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy.
W przedmiotowej sprawie WSA w Warszawie zarządzeniem z 27 sierpnia 2015 r. wezwał P.S. do złożenia dokumentów mających na celu ustalenie jego aktualnych możliwości finansowych (wezwanie zawierało prawidłowe pouczenie o terminie i skutkach niewykonania wezwania). Wezwania tego wnioskodawca jednak nie wykonał. P.S. nie przedstawił zatem niezbędnych informacji oraz dokumentów, które pozwoliłyby na ustalenie jego rzeczywistej sytuacji materialnej i zdolności finansowych. Brak takich danych uniemożliwił Sądowi I instancji dokonanie wszechstronnej i właściwej oceny, czy sytuacja majątkowa wnioskodawcy odpowiada przesłankom wymienionym w art. 246 P.p.s.a. Prawo pomocy jest instytucją wyjątkową i jako taka powinna być stosowana tylko wobec osób, które w sposób przekonujący wykazały, że spełniają przesłanki do otrzymania pomocy. Nie ma podstaw do uwzględnienia żądania osoby, która nie wykaże, że spełnia warunki do otrzymania wnioskowanego prawa pomocy.
W tym stanie rzeczy należało uznać, że WSA w Warszawie zaskarżonym postanowieniem zasadnie odmówił przyznania prawa pomocy, gdyż wnioskodawca nie wykazał w sposób dostateczny, że spełnia przesłanki określone w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. uzasadniające przyznanie mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.