Postanowienie NSA z 12 marca 2013 r., I OZ 170/13

Wydany

12 marca 2013 r.

Sąd

r. Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 12 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 września 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 1535/11 w przedmiocie odrzucenia sprzeciwu A. Z.

Skład

Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Kosińska (del.)

Od orzeczenia

od postanowienia referendarza sądowego z dnia 16 lutego 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 1535/11

Sprawa

w sprawie ze skargi A. Z. na decyzję Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: oddalić zażalenie

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, postanowieniem z dnia 12 września 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 1535/11, odrzucił sprzeciw A. Z. od postanowienia referendarza sądowego z dnia 16 lutego 2012 r. w sprawie ze skargi A. Z. na decyzję Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji.

Z uzasadnienia tego postanowienia wynika, że postanowieniem z dnia 16 lutego 2012 r. referendarz sądowy przyznał adwokatowi P.N., przydzielonemu z urzędu A.Z. wynagrodzenie w kwocie 221,40 zł (w tym 23% VAT) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Na wniosek skarżącego odpis tego postanowienia został mu doręczony w dniu 16 sierpnia 2012 r. W dniu 20 sierpnia 2012 r. A.Z. wniósł sprzeciw od postanowienia z dnia 16 lutego 2012 r. Zarzucił w nim naruszenie § 18 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Skarbu z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348, ze zm.) w zw. z art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2012 r. Dz. U. poz. 270, ze zm.) na skutek art. 258 § 2 pkt 8 powołanej ustawy, przez wadliwość przyjęcia, że w sprawie niniejszej zostały spełnione przez adwokata P. N. warunki uzasadniające przyznanie mu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na jego wniosek wynagrodzenia za zastępstwo prawne, a także art. 141 § 4 w zw. z art. 250 powołanej ustawy na skutek art. 258 § 2 pkt 8 tejże ustawy, przez wadliwe i niezgodne ze stanem rzeczy ustalenia dowodowe, że adwokat P.N. w dniu 31 stycznia 2012 r. przekazał skarżącemu opinię o braku podstaw do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 1535/11.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 12 września 2012 r. na podstawie art. 259 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2012 r. Dz. U. poz. 270, ze zm.) odrzucił sprzeciw A. Z. od postanowienia referendarza sądowego z dnia 16 lutego 2012 r. Sąd wskazał, że w postępowaniu wpadkowym dotyczącym przyznania wynagrodzenia adwokatowi A. Z. nie ma statusu strony, a tym samym nie jest uprawniony do wniesienia sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego o przyznaniu adwokatowi wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy. Środek procesowy, jakim jest sprzeciw na postanowienie referendarza, przysługuje w tym przypadku tylko adwokatowi będącemu jedyną stroną wskazanego postępowania wpadkowego.

Zażalenie na to postanowienie wniósł A. Z. zarzucając Sądowi:

• naruszenie art. 259 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez wadliwość przyjęcia, że skarżący nie ma w przedmiotowym postępowaniu sądowym przymiotu strony, a zatem nie ma prawa do zaskarżenia postanowienia referendarza sądowego z dnia 16 lutego 2012 r.
• naruszenie art. 259 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez wadliwość zastosowania powyższego przepisu stanowiącego, że sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym sprzeciw wniesiony po terminie oraz sprzeciw, którego braki formalne nie zostały uzupełnione, podczas gdy w sprawie termin do wniesienia sprzeciwu został zachowany oraz nie posiadał jakichkolwiek braków formalnych;
• naruszenie art. 141 § 4 w zw. z art. 259 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, na skutek art. 258 § 2 pkt 8 powołanej ustawy, przez wadliwe przyjęcie przez Sąd, że strona, w sprawie skarżący, obowiązana jest na swój wniosek do Sądu występować z wnioskiem o przekazanie jej przez Sąd odpisu orzeczenia sądowego w formie postanowienia wydanego na posiedzeniu niejawnym.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 258 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2012 r. Dz. U. poz. 270, ze zm.) czynności w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy mogą wykonywać referendarze sądowi. Do czynności, tych należy między innymi wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu wynagrodzenia adwokatowi, radcy prawnemu, doradcy podatkowemu lub rzecznikowi patentowemu za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy oraz o zwrocie niezbędnych udokumentowanych wydatków. Zgodnie natomiast z art. 259 § 1 tej ustawy od zarządzeń i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, strona albo adwokat, radca prawny, doradca podatkowy lub rzecznik patentowy mogą wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia zarządzenia lub postanowienia. Sprzeciw wniesiony przez adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego wymaga uzasadnienia. W toku postępowania sądowego prowadzonego w sprawie o przyznanie prawa pomocy prawo do zaskarżania zarządzeń i postanowień wydawanych w toku tegoż postępowania przysługuje jedynie tym osobom, których praw lub obowiązków dotyczą, czyli tym, którzy z wnioskiem o przyznanie tego prawa wystąpili. Stroną w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy jest osoba ubiegająca się o przyznanie jej takiego prawa, a sprawa toczy się pomiędzy tymże wnioskodawcą a rozpatrującym wniosek sądem administracyjnym.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w sytuacji, w której sprawa dotyczyła przyznania pełnomocnikowi z urzędu wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawną, podobnie jak w postępowaniu w sprawie o przyznanie prawa pomocy, przymiot strony przysługuje jedynie tym osobom, których praw lub obowiązków postępowanie to dotyczy. Zatem sprawa o ustalenie i przyznanie wynagrodzenia pełnomocnikowi z urzędu w ramach przyznanego i skonsumowanego prawa pomocy jest sprawą pomiędzy tymże pełnomocnikiem a Sądem, który przyznaje należne wynagrodzenie ze środków Skarbu Państwa. Tylko zatem konkretny pełnomocnik, niezadowolony z przyznanego mu postanowieniem wynagrodzenia, może składać sprzeciw od postanowienia referendarza w tym przedmiocie, a w dalszej kolejności zażalenie na postanowienie sądu wojewódzkiego utrzymujące w mocy postanowienie referendarza. Takie środki odwoławcze nie przysługują natomiast skarżącemu, na rzecz którego działał profesjonalny pełnomocnik.

Naczelny Sąd Administracyjny podziela tym samym pogląd zaprezentowany w postanowieniach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 stycznia 2009 r., sygn. akt I OZ 946/08, z dnia 20 stycznia 2009 r., sygn. akt I OZ 939/08 oraz z dnia 29 czerwca 2010 r., sygn. akt II OZ 607/10.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2012 r. Dz. U. poz. 270, ze zm.) orzekł jak w sentencji.