Postanowienie NSA z 15 marca 2013 r., I OZ 174/13

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 15 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażaleń Wojewody Dolnośląskiego oraz D.M. i F.G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 30 stycznia 2013 r., sygn. akt II SA/Wr 871/12 o zawieszeniu postępowania sądowoadministracyjnego

Sprawa

w sprawie ze skargi Gminy Wrocław na decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia [...] października 2012 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie

Skład

Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska przewodniczący

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 30 stycznia 2013 r., sygn. akt II Sa/Wr 871/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zawiesił postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie ze skargi Gminy Wrocław na decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia [...] października 2012 r., nr [...], która wydana została w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Sąd wskazał, iż jedną z podstaw tej decyzji stanowił art. 137 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Przepis ten był także przedmiotem pytania prawnego, które zadał Trybunałowi Konstytucyjnemu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 12 maja 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 41/11. Wojewódzki Sąd Administracyjny postawił pytanie, czy art. 1 pkt 89 lit. a) ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie innych ustaw w związku z art. 19 tej ustawy – zmieniający art. 137 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami w zakresie, w jakim nakazuje stosowanie nowego brzmienia art. 137 ust. 1 pkt 2 tej ustawy w sytuacji, kiedy cel określony w decyzji o wywłaszczeniu został przez jednostkę samorządu terytorialnego zrealizowany przed dniem 22 września 2004 r., to jest dniem wejścia w życie wyżej wymienionej ustawy zmieniającej – jest zgodny z art. 2 i art. 165 ust. 1 Konstytucji RP.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy zależy od wyniku postępowania toczącego się przed Trybunałem Konstytucyjnym i w związku z tym zawiesił on postępowanie sądowoadministracyjne na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej ustawą P.p.s.a.

Zażalenia na to postanowienie wnieśli Wojewoda Dolnośląski, reprezentowany przez radcę prawnego, oraz D.M. i F.G.. Oba zażalenia domagały się uchylenia zaskarżonego orzeczenia, a żalący się podnieśli, iż w ich ocenie Sąd I instancji niewłaściwie uznał, iż w sprawie zachodzą przesłanki zawieszenia postępowania. Zarówno Wojewoda jak i uczestnicy podkreślili, iż pytanie prawne zadane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie padło w sprawie, w której na wywłaszczonej nieruchomości zrealizowano cel wywłaszczenia, jednakże po upływie 10 letniego terminu wskazanego w art. 137 ust. 1 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Tymczasem w sprawie niniejszej realizacja celu wywłaszczenia w ogóle nie nastąpiła. Oba zażalenia podniosły, iż zawieszenie postępowania jest niezasadne z punktu widzenia ekonomiki procesu i narusza prawo do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki, zagwarantowane art. 45 ust.1 Konstytucji RP i art. 7 ustawy P.p.s.a.

Ponadto Wojewoda w swoim zażaleniu wskazał, iż Sąd nie uzasadnił w żaden sposób dlaczego konieczne jest zawieszenie postępowania w niniejszej sprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje

Przepis art. 125 §1pkt.1 P.p.s.a. stanowi, iż Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. Związek postępowań, o których mowa w tym artykule musi być bezpośredni, bo tylko wtedy zależą one od siebie. Wpływ pośredni nie jest przesłanką zawieszenia postępowania w tym trybie. Dla sądu kwestią wstępną jest wyłącznie takie zagadnienie, którego rozstrzygnięcie jest niezbędne do sformułowania wypowiedzi, czy zaskarżony akt jest zgodny z prawem. Nie ma podstaw do zawieszenia, gdy sąd jest w stanie samodzielnie dokonać ustaleń koniecznych do rozstrzygnięcia sprawy.

Stwierdzenie braku koniecznego związku przyszłego rozstrzygnięcia z możliwością rozpatrzenia skargi w granicach zakreślonych przez art. 183 P.p.s.a. musi skutkować oddaleniem wniosku o zawieszenie postępowania(por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz pod redakcją prof. Romana Hausera i prof. Marka Wierzbowskiego, Wydawnictwo C. H. Beck, Warszawa 2011, teza 3-5 do art. 125).

W przedmiotowej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zawiesił postępowanie w sprawie ze skargi Gminy Wrocław na decyzję Wojewody Dolnośląskiego, wydaną w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. W ocenie Sądu zawieszenie to było konieczne z uwagi na fakt, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, postanowieniem z dnia 12 maja 2011r., sygn. akt I SA/Wa 41 /11 postawił Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie, czy art. 1 pkt. 89 lit. a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie innych ustaw w związku z art. 19 tej ustawy – zmieniający art. 137 ust.1 pkt.2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami w zakresie, w jakim nakazuje stosowanie nowego brzmienia art. 137 ust.1 pkt.2 tej ustawy w sytuacji, kiedy cel określony w decyzji o wywłaszczeniu został przez jednostkę samorządu terytorialnego zrealizowany przed dniem 22 września 2004r., to jest dniem wejścia w życie wymienionej wyżej ustawy zmieniającej jest zgodny z art. 2 i art. 165 ust.1 Konstytucji RP. Stanowisko Sądu I instancji należy uznać co najmniej za przedwczesne.

W istocie bowiem nie wynika z kwestionowanego postanowienia dlaczego Sąd uznał, że wynik niniejszego postępowania zależy od toczącego się postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym.

W uzasadnieniu zabrakło jakichkolwiek rozważań z odniesieniem się do przedmiotu niniejszej sprawy. Nie wykazano, by rozstrzygnięcie zagadnienia, które jest przedmiotem badania przez Trybunał było niezbędne do sformułowania wypowiedzi, czy zaskarżony akt jest zgodny z prawem. Tymczasem Sąd zobowiązany był zależność tę wykazać. Dopiero dokonanie takiej oceny pozwoli Sądowi II instancji na prawidłowe odniesienie się do kwestii ewentualnego zawieszenia przedmiotowego postępowania.

Mając na uwadze powyższe, uznając zaskarżone postanowienie za wydane z naruszeniem art. 125 § 1 pkt.1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji mając na względzie art.185§1 w związku z art. 197 § 2 tej ustawy.