Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 7 października 2015 r., sygn. akt VII SA/Wa 1065/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie – po rozpoznaniu wniosku A. K. – odmówił wstrzymania wykonania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] marca 2015 r. znak [...] (dalej decyzja z [...] marca 2015 r.) w przedmiocie skierowania na badania lekarskie w celu ustalenia predyspozycji zdrowotnych do kierowania pojazdami.
W uzasadnieniu Sąd podał, że A. K. (dalej skarżący) złożył dnia 11 maja 2015 r. skargę na decyzję z [...] marca 2015 r., w której wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że wykonanie decyzji w praktyce łączy się z obowiązkiem poddania się badaniom według zasad ustalonych w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 17 lipca 2014 r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców (Dz. U. z 2014 r., poz. 949). W przypadku schorzeń związanych z przebytym przez skarżącego lekkim udarem mózgu będą mieć zastosowanie rygorystyczne i definitywne rozstrzygnięcia wskazane w załączniku nr 5 tego rozporządzenia, przewidujące działania w znacznej mierze o cechach automatycznej sankcji, powodujące skutki niemożliwe do odwrócenia. Skarżący dodał, że badania wykonywane są na koszt skarżącego i nie podlegają zwrotowi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej ppsa) stwierdził, że wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
Sąd podkreślił, że przesłanką wstrzymania wykonania jest uprawdopodobnienie, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, a ocena tych przesłanek pozostawiona jest uznaniu Sądu. Z konstrukcji tej normy prawnej wynika, że wskazanie i uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania obciąża wnioskodawcę. Uzasadnienie takiego wniosku winno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie aktu lub czynności jest zasadne.
W ocenie Sądu – w niniejszej sprawie - skarżący nie wskazał, jakie ewentualne negatywne następstwa może spowodować wykonanie zaskarżonego aktu. Skarżący nie podał żadnych okoliczności, które można by ocenić w odniesieniu do przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Podstawą uwzględnienia tego rodzaju wniosku nie mogą być zarzuty dotyczące prawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia, bowiem w postępowaniu wpadkowym jakim jest ocena zasadności wstrzymania wykonania aktu, kwestia ta leży poza zakresem kognicji Sądu. Legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia będzie bowiem stanowić przedmiot postępowania sądowego w sprawie.
Sąd zaznaczył, że nie orzeka o wstrzymaniu wykonania aktu z urzędu, nie może więc sam stwierdzić, czy na gruncie niniejszej sprawy zachodzi lub może zaistnieć jedna z sytuacji opisanych w hipotezie art. 61 § 3 ppsa. To w interesie strony leży takie sformułowanie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności, by z jego treści wynikało, że może powstać znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki związane z wykonaniem zaskarżonego aktu. Uzasadnienie wniosku musi wskazywać na okoliczności, które uprawdopodobnią wystąpienie powyższych przesłanek przy czym wnioskiem mogą zostać objęte jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania. Niebezpieczeństwo zaistnienia znacznej szkody i trudnych do odwrócenia skutków musi wynikać z racjonalnej oceny zakresu, zasad i trybu wykonania aktu w czasie zawisłości skargi w danej sprawie sądowoadministracyjnej.
Sąd wyjaśnił, że nałożony na skarżącego obowiązek – poddanie się badaniom lekarskim – ma na celu stwierdzenie istnienia bądź nieistnienia przeciwwskazań lekarskich do kierowania pojazdami, a zatem ma jedynie wyjaśnić wątpliwości co do stanu zdrowia skierowanego, co leży w interesie także innych użytkowników dróg. Kontrolowana decyzja sama w sobie nie oznacza pozbawienia skarżącego uprawnienia do kierowania pojazdami. Wykonanie tej decyzji, czyli sam fakt poddania się badaniom lekarskim, nie rodzi niebezpieczeństwa wyrządzenia skarżącemu czy jego bliskim znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Ewentualną konsekwencją poddania się badaniom w sytuacji stwierdzenia, na podstawie orzeczenia lekarskiego, istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem jest decyzja o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami, wydawana przez starostę na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2015 r., poz. 155 ze zm., dalej ukp), jednak sprawa w tym przedmiocie podlega załatwieniu w odrębnym postępowaniu, od którego będą przysługiwały środki zaskarżenia na zasadach ogólnych (k. 93-96 akt sądowych).
W zażaleniu A. K. zaskarżył powyższe postanowienie w całości, wnosząc o jego uchylenie i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
W uzasadnienie zażalenia podniesiono, że skarżący we wniosku odwołał się wprost do treści właściwego aktu prawnego "rozporządzenia do załącznika" [winno być "załącznika do rozporządzenia"] Ministra Zdrowia z dnia 17 lipca 2014 r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców (Dz. U. z 2014 r., poz. 949). Z konstrukcji treści tej normy prawnej wynika, że lekarz w przypadkach określonych w tym akcie prawa może wydać wyłącznie orzeczenie o istnieniu przeciwskazań do kierowania pojazdami, zaś orzeczenie o braku przeciwskazań - może wydać warunkowo i następczo (po uprzednim zaleceniu kilkuletniej obserwacji lekarskiej).
Rozstrzygnięcie powyższe należy rozpatrywać w ścisłym związku z treścią art. 103 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2015, poz. 155 ze zm.). Skutkiem jest obowiązek wydania przez organ kolejnej decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Z uwagi na w istocie deklaratoryjny charakter tej decyzji, jakiekolwiek ewentualne środki odwoławcze nie będą skuteczne. A zatem bez znaczenia bezpośrednio wiążącego w tej sytuacji będzie potencjalne uchylenie skarżonej decyzji o skierowaniu na badania. Skutki wykonania decyzji są zatem ostateczne, nieodwracalne i wyrządzające katastrofalną szkodę dla strony, jako jedynej osoby prowadzącej pojazd w rodzinie i wykonującej obowiązki zawodowe w odległości 60 km od miejsca zamieszkania.
Oznacza to, że osoba pozostanie pozbawiona prawa "prowadzenia do prowadzenia" [winno być "do prowadzenia"] pojazdu pomimo, że nie zaistniały przesłanki uzasadniające wydanie decyzji, a organ wydający decyzję o skierowaniu na badania nie uzasadnił tego skierowania żadnym dowodem. Organ odwoławczy (SKO) pomylił się zaś w postępowaniu nawet w zakresie podstawowych pojęć istotnych w sprawie. Norma prawna, na podstawie której starosta wydał decyzję o skierowaniu na badania, została uchylona pod zarzutem niekonstytucyjności (k. 103-104 akt sądowych).
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Prawidłowość zaskarżonego postanowienia podlega ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego pod względem jego zgodności z regulacją zawartą w art. 61 § 1 i 3 ppsa. Przepisy te dotyczą udzielenia stronie skarżącej tymczasowej ochrony w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności (art. 61 § 1 ppsa). Po przekazaniu sądowi skargi Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (...). Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy (art. 61 § 3 ppsa). Katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia jest zamknięty i oznacza, że Sąd nie bada zasadności samej skargi na etapie rozpoznania wniosku. Naczelny Sąd Administracyjny podziela pogląd Sądu I instancji, że obowiązek uprawdopodobnienia istnienia przesłanek z ww. przepisu spoczywa na wnioskodawcy. Art. 61 § 3 ppsa zobowiązuje stronę do wskazania przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, nie nakładając obowiązku ich udowodnienia, przy czym uprawdopodobnienie nie może z reguły opierać się na samych twierdzeniach strony. Sąd musi opierać się na jakimś materiale pozwalającym zająć stanowisko.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie brak jest podstaw do twierdzenia, że wskutek wykonania zaskarżonej decyzji zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody czy spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Skarżący może do komunikacji (dojazdów do pracy) wykorzystać infrastrukturę publiczną (odpowiednio - postanowienie NSA z 30.1.2015 r., I OZ 43/15, cbosa). Do faktów powszechnie znanych należy to, że Sochaczew, w którym skarżący zamieszkuje, jest ważnym węzłem kolejowym (art. 106 § 4 ppsa).
Koszty bezpośrednio wiążące się dla skarżącego i rodziny z wykonaniem decyzji (np. przeprowadzenie badań) nie są na tyle znaczne, by twierdzić, że może dojść do poniesienia przez skarżącego znacznej szkody.
Wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji mogłoby doprowadzić do wyrządzenia znacznej szkody (w tym dla skarżącego i jego bliskich), skoro organ administracji publicznej został powiadomiony przez lekarza specjalistę neurologa Kliniki Neurologii CSK MSWiA o stwierdzeniu schorzenia, które wiąże się z potrzebą dokonania oceny predyspozycji zdrowotnych danej osoby do kierowania pojazdami (k. 7/2014 akt administracyjnych).
Na etapie rozpoznawania wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji sąd administracyjny nie dokonuje merytorycznej oceny zasadności skargi. Zarzuty skarżącego odnoszące się do zaskarżonej decyzji nie mogły mieć wpływu na rozpoznanie tego wniosku. Nie mogą również odnieść zamierzonego skutku okoliczności podnoszone w zażaleniu, a odnoszące się do meritum sprawy i przebiegu postępowania. Przedmiotem postępowania zażaleniowego jest postanowienie Sądu pierwszej instancji o odmowie wstrzymania zaskarżonej decyzji. Dlatego w niniejszym postępowaniu zażaleniowym poza oceną Sądu pozostają kwestie związane z oceną legalności zaskarżonej decyzji. Rozważania dotyczące art. 103 ukp nie mieszczą się w granicach kontrolowanej sprawy (art. 134 § 1 ppsa), na co trafnie zwrócił uwagę Sąd I instancji (k. 96 akt sądowych).
Wzgląd na interes publiczny – bezpieczeństwo w ruchu drogowym – służy także ochronie indywidualnego interesu skarżącego, który winien bezpiecznie dla siebie i innych osób korzystających z dróg publicznych, uczestniczyć w ruchu drogowym.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 ppsa, oddalił zażalenie.