Postanowienie NSA z 9 stycznia 2018 r., I OZ 1865/17

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 9 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Z. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 października 2017 r., sygn. akt IV SO/Wa 55/16 o odmowie zmiany postanowienia z dnia 23 stycznia 2017 r. odmawiającego przyznania prawa pomocy

Sprawa

w sprawie z wniosku Z. B. o wymierzenie grzywny Rzecznikowi Praw Obywatelskich za nieprzekazanie skargi z dnia 27 października 2016 r. wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę postanawia: oddalić zażalenie.

Skład

Sędzia NSA Elżbieta Kremer przewodniczący

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 9 października 2017 r., sygn. akt IV SO/Wa 55/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu wniosku Z. B., odmówił zmiany postanowienia z dnia 23 stycznia 2017 r. odmawiającego przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu.

W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że postanowieniem z dnia 23 stycznia 2017 r. odmówiono przyznania skarżącemu prawa pomocy z uwagi na oczywistą bezzasadność wniosku o wymierzenie grzywny.

Następnie postanowieniem z dnia 24 stycznia 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 55 § 1 w zw. z art. 64 § 3 w zw. z art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, odrzucił ww. wniosek o wymierzenie grzywny jako niedopuszczalny.

Po rozpoznaniu zażalenia na postanowienie z dnia 23 stycznia 2017 r., Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 12 maja 2017 r. sygn. akt I OZ 651/17 oddalił zażalenie. W postanowieniu tym Naczelny Sąd Administracyjny uznał za zasadne stanowisko Sądu I instancji, że Rzecznik Praw Obywatelskich nie może być uznany za podmiot, wobec którego mogłaby być wymierzona grzywna w trybie art. 55 § 1 P.p.s.a., bowiem nie ma on w żadnym przypadku obowiązku przekazywania kierowanych do niego pism do sądów administracyjnych w myśl art. 54 § 2 P.p.s.a.

Skarżący w piśmie nadanym w dniu 9 sierpnia 2017 r. wniósł ponownie o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Po uzupełnieniu braku formalnego wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący złożył formularz PPF, w którym wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego lub adwokata.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmawiając zmiany postanowienia wskazał, że nie uległa zmianie okoliczność odmowy przyznania skarżącemu prawa pomocy wskazana w ww. orzeczeniu z dnia 23 stycznia 2017 r. Skoro zatem nie doszło do zmiany okoliczności sprawy, nie ma podstaw do zmiany postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.

Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł Z. B., zarzucając naruszenie art. 227 P.p.s.a.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie wskazać należy, że postanowienia w przedmiocie prawa pomocy należą do tzw. postanowień niekończących postępowania w sprawie, które - stosownie do treści art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.", mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Bez zmiany okoliczności sprawy Sąd nie może zatem uchylić i zmienić takiego postanowienia.

W niniejszej sprawie wniosek Z. B. o przyznanie prawa pomocy został rozpoznany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który postanowieniem z dnia 23 stycznia 2017 r. odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zażalenie na powyższe postanowienie zostało oddalone przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 12 maja 2017 r., sygn. akt I OZ 651/17. W uzasadnieniu ww. orzeczenia Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że zgodnie z art. 247 P.p.s.a., prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. Zdaniem Sądu zasadnie odmówiono przyznania Z. B. prawa pomocy, gdyż Rzecznik Praw Obywatelskich nie może być uznany za podmiot, wobec którego mogłaby być wymierzona grzywna w trybie art. 55 § 1 P.p.s.a., bowiem nie ma on w żadnym przypadku obowiązku przekazywania kierowanych do niego pism do sądów administracyjnych w myśl art. 54 § 2 tej ustawy. Sąd I instancji prawidłowo wobec powyższego zastosował w sprawie art. 247 P.p.s.a.

Skarżący występując z kolejnym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy nie wykazał, aby zaszła zmiana okoliczności sprawy, uzasadniająca uchylenie lub zmianę postanowienia z dnia 23 stycznia 2017 r. Aktualna pozostaje zatem podstawa odmowy oparta na oczywistej bezzasadności skargi. Przez pojęcie "zmiany okoliczności sprawy" w rozumieniu art. 165 P.p.s.a. należy bowiem rozumieć wszelkie zmiany występujące zarówno w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i w obowiązującym prawie. Muszą to być jednak takie zmiany, które uzasadniają zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.