Uzasadnienie
Prawomocnym postanowieniem z dnia 21 maja 2015 r. II SA/Rz 228/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odmówił M. W. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Wnioskami z dnia 30 lipca 2015 r. i 3 sierpnia 2015 r. skarżąca ponownie zwróciła się o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie zawodowego pełnomocnika. W uzasadnieniu wniosku podała, że jej sytuacja finansowa uległa pogorszeniu gdyż w czerwcu 2015 r. wraz z mężem skorzystali z odpłatnego turnusu rehabilitacyjnego dla osób niepełnosprawnych i z tego tytułu poniosła opłatę w wysokości 3 051 zł. Konieczność pobytu w ośrodku rehabilitacyjno – wypoczynkowym potwierdził Dyrektor Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w D., który pozytywnie rozpatrzył wniosek skarżącej o dofinansowanie rehabilitacji, jednakże z uwagi na brak funduszy nie był w stanie jej sfinansować.
Wobec powyższego skarżąca była zmuszona opłacić rzeczony turnus z własnych środków i w chwili obecnej nie jest w stanie wygospodarować żadnej kwoty na pokrycie kosztów sądowych oraz opłacenie zawodowego pełnomocnika.
Postanowieniem z dnia 9 września 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odmówił przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Sąd stwierdził, że skarżąca występując z ponownym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy domaga się zmiany prawomocnego postanowienia WSA w Rzeszowie z dnia 21 maja 2015 r., sygn. akt II SA/Rz 228/15. Wobec powyższego złożony wniosek Sąd rozpatrzył w trybie art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej P.p.s.a.)., wskazując, że przesłanką modyfikacji orzeczenia na podstawie powyższego przepisu jest zmiana okoliczności sprawy, przez które przy rozpoznawaniu wniosku o prawo pomocy należy rozumieć dane dotyczące sytuacji rodzinnej, stanu majątkowego i dochodów wnioskującego o takie wsparcie.
Zdaniem Sądu, analiza wniosku skarżącej nie pozwala na przyjęcie, że w niniejszej sprawie zachodzą okoliczności przemawiające za zmianą postanowienia dnia 21 maja 2015 r. i przyznaniem M. W. prawa pomocy w żądanym przez nią zakresie. Sąd nie negował stanowiska skarżącej, że wydatki poczynione na rehabilitację osoby niepełnosprawnej mają co do zasady pierwszeństwo przed wydatkami związanymi z zainicjowaną sprawą sądowoadministracyjną. Niemniej skarżąca nie wykazała, aby na skutek uiszczenia z tego tytułu opłaty w wysokości 3 051 zł pozbawiona została środków pieniężnych i obecnie nie była w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania. Tym bardziej, że zarówno w obecnej sprawie, jak i innych sprawach zawisłych przed tut. Sądem, a zainicjowanych jej skargą, M. W. konsekwentnie twierdzi, że nie jest w stanie uiścić wymaganych kosztów sądowych, natomiast uiszczenie przez nią opłaty w kwocie 3051 zł oznacza, że w istocie albo pewne oszczędności posiadała, albo była w stanie je poczynić.
W ocenie Sądu, okoliczność ta budzi wątpliwości co do rzeczywistej sytuacji materialno – bytowej skarżącej oraz jej zdolności płatniczych, a co za tym idzie przesądza o odmowie przyznania prawa pomocy w żądanym przez stronę zakresie.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła M. W. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 252 § 2 P.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru. Wzór wniosku został określony w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. Nr 227, poz. 2245).
Niezachowanie określonego w tym przepisie wymogu złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu jest brakiem formalnym, o jakim mowa w art. 49 § 1 w związku z art. 257 P.p.s.a., który podlega usunięciu przez wezwanie strony do złożenia wniosku na urzędowym formularzu (por. uchwała 7 sędziów NSA z dnia 21 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OPS 1/08, opubl. ONSAiWSA z 2008 r. Nr 5, poz. 74). Wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania (art. 257 P.p.s.a.).
W niniejszej sprawie skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w formie pisemnej, ale nie na urzędowym formularzu. To, że na wcześniejszym etapie postępowania sądowoadministracyjnego skarżąca złożyła uzupełniony formularz PPF nie oznacza, że przy ponownym złożeniu wniosku w tym zakresie jest zwolniona z tego obowiązku. W tym zakresie obowiązujące przepisy prawa nie przewidują żadnych wyjątków. Każdy wniosek o przyznanie prawa pomocy, nawet kolejny składany w tej samej sprawie, powinien odpowiadać wymogom określonym w art. 252 P.p.s.a.
W związku z powyższym Sąd I instancji winien był przesłać skarżącej wymagany formularz i wezwać do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy przez złożenie go na urzędowym formularzu PPF w zakreślonym terminie, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Jak wynika z akt sprawy, formularz PPF nie został skarżącej przesłany i nie wezwano jej do uzupełnienia ww. braku formalnego wniosku o przyznanie prawa pomocy. W tej sytuacji brak było podstaw do merytorycznego rozpoznania wniosku i wydania zaskarżonego postanowienia. Sąd I instancji winien wszcząć procedurę uzupełnienia braków formalnych wniosku.
Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.