Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 5 stycznia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odmówił J. R. przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku tego Sądu z dnia 12 października 2011 r., którym oddalono skargę strony w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego.
W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż J. R. pismem z dnia 14 listopada 2011 r. nadanym w dniu 17 listopada 2011 r. zwrócił się z wnioskiem sformułowanym w ten sposób, że "Proszę stosownie do pouczenia pkt 4. Uzasadnienie wyroku uwzględniającego skargę jest doręczane z urzędu - prośba moja jest podyktowana tym, że ze względu na przebyty zawał serca mięśniowego".
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, kwalifikując powyższe pismo jako wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku z dnia 12 października 2011 r., postanowieniem z dnia 30 listopada 2011 r. odmówił sporządzenia uzasadnienia wyroku z uwagi na przekroczenie terminu do złożenia wniosku.
W dniu 15 grudnia 2011 r. skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wskazanego wyroku.
W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu skarżący stwierdził, że źle zrozumiał pouczenie zawarte w zawiadomieniu o rozprawie. Był przekonany, że uzasadnienie będzie doręczone mu z urzędu. Załączył orzeczenie o stopniu niepełnosprawności na potwierdzenie faktu, że jego niepełnosprawność jest "trwała i zupełna". Zgodnie z ww. orzeczeniem skarżący ma 76 lat, jest niepełnosprawny w znacznym stopniu i wymaga stałej opieki. Podniósł, że wiek i stan zdrowia uzasadniają pozytywne załatwienie jego sprawy. Dołączył również kartę informacyjną leczenia szpitalnego z Oddziału Kardiologii [...], w której stwierdzono przebyty zawał mięśnia sercowego oraz fakt przebywania skarżącego w szpitalu w okresie od [...] listopada 2011 r. do [...] listopada 2011 r.
Odmawiając przywrócenia terminu Wojewódzki Sąd Administracyjny podniósł, że wobec oddalenia skargi wyrokiem z dnia 12 października 2011 r. termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku upłynął z dniem 19 października 2011 r.
Warunkiem koniecznym do uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, było uprawdopodobnienie, że istniała przyczyna uniemożliwiająca skarżącemu dochowanie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku.
Zdaniem Sądu pierwszej instancji, podnoszone przez skarżącego okoliczności związane z wiekiem, stanem zdrowia i pobytem w szpitalu nie uprawdopodabniają braku winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Podkreślono, iż skarżący nie wskazał na istniejącą w okresie od 12 października 2011 r. do 19 października 2011r. przyczynę uniemożliwiającą złożenie w tym terminie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku.
Nie uprawdopodabnia braku winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku również argumentacja skarżącego, że źle zrozumiał pouczenie zawarte w zawiadomieniu o rozprawie oraz przekonanie, że uzasadnienie będzie doręczone z urzędu. Doręczone skarżącemu zawiadomienia o rozprawie wyznaczonej na dzień 12 października 2011 r. zawierało jednoznaczne w tym zakresie stosowne pouczenie. W szczególności w pouczeniu wskazano, że uzasadnienie wyroku oddalającego skargę jest doręczane na wniosek złożony w terminie 7 dni od daty ogłoszenia wyroku - złożenie wniosku po upływie tego terminu jest czynnością bezskuteczną (pkt 3) oraz, że uzasadnienie wniosku uwzględniającego skargę jest doręczane z urzędu (pkt 4).
W zażaleniu na powyższe postanowienie J. R. wniósł o jego zmianę, ponieważ uchybienie terminu nie było zawinione, lecz spowodowane złym stanem zdrowia, wiekiem, niepełnosprawnością i niejasnym, niezrozumiałym pouczeniem.
W ocenie skarżącego treść wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku skierowanego do Sądu wskazuje, że był on wówczas człowiekiem wyłączonym z normalnego funkcjonowania, dlatego też nie należy przypisywać mu winy z powodu zaniechania wymaganej czynności w określonym terminie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej P.p.s.a., jeżeli strona uchybiła terminowi, jego przywrócenie możliwe jest jedynie wówczas, gdy uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. W orzecznictwie i w literaturze prawniczej przyjmuje się, iż brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Zatem przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku.
Z kolei art. 87 § 2 P.p.s.a. stanowi, iż ciężar wykazania braku winy spoczywa na stronie, która domaga się przywrócenia terminu i która winna we wniosku wskazać okoliczności uprawdopodabniające brak swojej winy w jego uchybieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził, że J. R. nie wskazał na istniejącą w okresie od 12 października 2011 r. do 19 października przyczynę uniemożliwiającą złożenie w tym terminie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 12 października 2011 r. Stanowisko to uznać należy za zasadne.
Złożone przez skarżącego dokumenty medyczne przedstawione przy wniosku, nie dotyczą okresu właściwego do złożenia wniosku. Dodatkowo należy wskazać, iż z akt sprawy nie wynika aby schorzenia skarżącego wpływały na dokonywane przez niego czynności, bądź też ograniczały postrzeganie rzeczywistości.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji trafnie uznał, że argumentacja skarżącego, dotycząca jego błędnego przekonania, iż uzasadnienie zostanie mu doręczone z urzędu nie uprawdopodabnia braku winy w uchybieniu terminu. W zawiadomieniu o terminie rozprawy skarżący został bowiem w sposób jasny i precyzyjny pouczony, iż uzasadnienie wyroku oddalającego skargę jest doręczane na wniosek złożony w terminie 7 dni od daty ogłoszenia wyroku, a złożenie wniosku po upływie tego terminu jest czynnością bezskuteczną. Pogląd, zgodnie z którym niedostateczne zapoznanie się lub brak zapoznania się z pouczeniem nie stanowi okoliczności uzasadniającej przywrócenia terminu do dokonania czynności, jest ugruntowany w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie NSA z 17 stycznia 2008 r., sygn. akt II OZ 1388/07 oraz z 20 października 2005 r., sygn. akt II OZ 866/05, czy postanowienie NSA oz. w Rzeszowie z 8 czerwca 1999 r., sygn. akt SA/Rz 168/99). Pogląd ten podziela także Sąd rozpoznający niniejsze zażalenie.
Wobec powyższego nie można było przyjąć, że niedochowanie terminu nastąpiło bez winy skarżącego.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.